Συμφωνα με την Ναυτεμπορική το ΥΠΕΚΑ στην προσπάθειά του να παρουσιάσει ένα νόμο, ο οποίος δεν θα προσβληθεί στη συνέχεια από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), όπως έχει συμβεί με τον προηγούμενο ν.4014/11, προτείνει νέα (σε σχέση με το ήδη δημοσιοποιημένο σχέδιο νόμου για τα αυθαίρετα) ρύθμιση για τις αυθαίρετες κατασκευές που παραβιάζουν σε ποσοστό μεγαλύτερο του 40% το νόμιμο πολεοδομικό μέγεθος.
Τα αυθαίρετα αυτά θα αντιμετωπίζονται διαφορετικά αν βρίσκονται εντός ή εκτός σχεδίου, ενώ η εξαίρεση από την κατεδάφιση θα έχει άμεση σχέση και με το εάν η περιοχή όπου βρίσκεται το αυθαίρετο πρόκειται να ενταχθεί ή όχι στο σχέδιο πόλεως.
Επίσης η όλη διαδικασία θα συνδέεται άμεσα με το νέο θεσμό της Τράπεζας Γης, που αναμένεται να θεσμοθετηθεί με το ίδιο νομοσχέδιο, και μεταξύ άλλων θα προβλέπει τη δημιουργία Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης.
Με βάση το δημοσιοποιημένο σχέδιο νόμου, τα αυθαίρετα χωρίζονται σε κατηγορίες. Η πρώτη περιλαμβάνει τα αυθαίρετα κτίσματα (στο νέο σχέδιο θα γίνεται σαφής αναφορά μόνο στις κατοικίες) μετά το 1955 και προ του 1975. Αυτά θα εξαιρεθούν οριστικά από την κατεδάφιση με την καταβολή στο Δημόσιο εφάπαξ προστίμου 500 ευρώ.
Στην κατηγορία 2 εντάσσονται τα κτήρια από το 1975 και μέχρι το 1983, όπου πληρώνεται το ειδικό πρόστιμο (το ίδιο με το οριζόμενο στο ν. 4014) χωρίς κατάθεση σχεδίων και εξαιρούνται οριστικά της κατεδάφισης.
Η κατηγορία 3 αφορά αυθαίρετα με μικρές παραβάσεις (μεταξύ άλλων, τοποθέτηση δομικών στοιχείων σε ακάλυπτο χώρο όπως φούρνοι, διακοσμητικοί κρουνοί, αλλαγή των διαστάσεων των εξωστών κ.λπ.).
Ο ιδιοκτήτης αυθαιρέτου που εμπίπτει στην κατηγορία 3 καταβάλλει 500 ευρώ, ανεξάρτητα από τον αριθμό των μικρών παραβάσεων και το ακίνητό του εξαιρείται οριστικά της κατεδάφισης.
Η κατηγορία 4 αφορά αυθαίρετες κατασκευές ή αυθαίρετες αλλαγές χρήσεων εφόσον δεν παραβιάζονται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 40% το πολεοδομικό μέγεθος της δόμησης και σε ποσοστό μεγαλύτερο του 20% το πολεοδομικό μέγεθος του ύψους (εφόσον βρίσκονται εκτός προκηπίου ή ακαλύπτου χώρου).
Στην κατηγορία 4 εντάσσονται κτήρια με μεσαίες αυθαιρεσίες (π.χ., κλειστά μπαλκόνια) με οικοδομική άδεια, τα οποία δύναται να εξαιρεθούν οριστικά από την κατεδάφιση εφόσον πληρώσουν τα πρόστιμα που τους αναλογούν και μετά τη συμπλήρωση της ταυτότητας του κτηρίου.
Για τις μεγάλες παραβάσεις (κατηγορία 5) αναφερθήκαμε παραπάνω.
Ηλεκτρονική ταυτότητα
Βασικό εργαλείο στις νέες ρυθμίσεις αποτελεί η καθιέρωση συμπλήρωσης της ηλεκτρονικής ταυτότητας για όλα τα κτίρια, εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, ώστε να υπάρξει πλήρης καταγραφή της νόμιμης και της αυθαίρετης δόμησης.
Οι δόσεις για την καταβολή των προστίμων από 48 γίνονται 60 και υπό προϋποθέσεις θα είναι περισσότερες, ενώ θα προβλέπονται και ειδικές ρυθμίσεις για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.
