Η καθημερινή κατανάλωση τριών έως τεσσάρων φλιτζανιών καφέ ενδέχεται να προσθέσει χρόνια ζωής, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε από την British Medical Group. Η μελέτη αποκαλύπτει ότι ο καφές δεν σχετίζεται μόνο με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νόσων, άνοιας και διαβήτη, αλλά μπορεί επίσης να έχει σημαντικές επιδράσεις στη βιολογική γήρανση, ειδικά σε άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές (SMD).
Πέντε χρόνια επιπλέον ζωής για άτομα με ψυχικές διαταραχές
Οι άνθρωποι που πάσχουν από σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όπως σχιζοφρένεια και διπολική διαταραχή, ζουν κατά μέσο όρο 15 χρόνια λιγότερο από τον γενικό πληθυσμό. Οι καταστάσεις αυτές συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας, κάποιων μορφών καρκίνου αλλά και επιταχυνόμενη κυτταρική γήρανση.
Ωστόσο, η νέα μελέτη βρήκε ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ σχετίζεται με επιμήκυνση των τελομερών — των προστατευτικών «καλύκων» των χρωμοσωμάτων που εμποδίζουν τη φθορά του DNA.
Συγκεκριμένα, όσοι κατανάλωναν τρία έως τέσσερα φλιτζάνια ημερησίως παρουσίασαν τελομερή που αντιστοιχούν σε πέντε χρόνια νεότερη βιολογική ηλικία, σε σύγκριση με όσους δεν έπιναν καθόλου.
Τι έδειξαν τα δεδομένα της έρευνας
Η μελέτη ανέλυσε δείγματα αίματος από 436 άτομα, ηλικίας 18 έως 65 ετών, που συμμετείχαν στη νορβηγική μελέτη «Θεματικά Οργανωμένη Ψύχωση», μεταξύ 2007 και 2018. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες ανάλογα με την κατανάλωση καφέ: καμία, 1–2 φλιτζάνια, 3–4 φλιτζάνια και 5+ φλιτζάνια ημερησίως.
Τα αποτελέσματα σχημάτισαν μια καμπύλη σχήματος J:
- 3–4 φλιτζάνια → μεγαλύτερα τελομερή
- 0–2 φλιτζάνια → μικρότερα τελομερή
- 5+ φλιτζάνια → αρνητική επίδραση, με μειωμένα τελομερή
Ενδιαφέρον έχει ότι όσοι κατανάλωναν πάνω από πέντε φλιτζάνια ημερησίως ήταν και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, με υψηλότερα ποσοστά καπνίσματος.
Τι εξηγεί αυτήν τη δράση του καφέ;
Ο καφές φαίνεται να διαθέτει σημαντικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες λόγω βιοδραστικών ενώσεων όπως το χλωρογενικό οξύ, η καφεστόλη και η τριγονελλίνη. Οι ουσίες αυτές μειώνουν τη φλεγμονή — ένα βασικό χαρακτηριστικό της παθοφυσιολογίας των σοβαρών ψυχικών διαταραχών.
Τα τελομερή είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στο οξειδωτικό στρες και στη φλεγμονή, δύο παράγοντες που επιταχύνουν τη γήρανση. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι αντιοξειδωτικές ενώσεις του καφέ συμβάλλουν στην επιβράδυνση αυτής της διαδικασίας.
Περιορισμοί και επιφυλάξεις
Παρότι τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, η μελέτη έχει ορισμένους περιορισμούς. Η Δρ Ελίζμπεθ Άκαμ από το Πανεπιστήμιο Λάφμπορο προειδοποιεί ότι ο καφές αντιμετωπίζεται στο σύνολό του σαν μία μόνο ουσία, όταν στην πραγματικότητα περιέχει δεκάδες διαφορετικές χημικές ενώσεις.
Επιπλέον, η κατανάλωση καφέ αναφέρθηκε από τους ίδιους τους συμμετέχοντες — κάτι που μπορεί να επηρεάσει την ακρίβεια. Επίσης, η καφεΐνη από μόνη της έχει συνδεθεί σε άλλες έρευνες με μείωση του μήκους των τελομερών.
Μελλοντικές μελέτες που θα μετρούν απευθείας την αντιοξειδωτική ικανότητα του αίματος θα μπορούσαν να δώσουν πιο ξεκάθαρες απαντήσεις.
Η δημοσίευση της νέας μελέτης συμπίπτει με ανησυχητικές αναφορές ότι τα περιστατικά κατάθλιψης, άγχους και διπολικής διαταραχής αυξάνονται, ειδικά στους νέους. Σήμερα, περίπου το 34% των ατόμων στην ηλικιακή ομάδα των 20–30 ετών αναφέρουν συμπτώματα ψυχικής ασθένειας.
