Δεδομένης της ανησυχίας της επιστημονικής κοινότητας για την έξαρση της γρίπης των πτηνών (Η5Ν1) που καταγράφεται στην Αμερική το Υπουργείο Υγείας σε εγκύκλιο που εξέδωσε ορίζει αναλυτικά το πρωτόκολλο για την καταγραφή και παρακολούθηση ατόμων με έκθεση στον ιό, την επιδημιολογική διερεύνηση του αγωγού μετάδοσης σε κρούσματα χωρίς γνωστό ιστορικό έκθεσης καθώς και τις απαραίτητες ενέργειες ενημέρωσης και αγωγή υγείας του πληθυσμού.
Όπως τονίζεται και στις οδηγίες «Οι υγειονομικές αρχές οφείλουν να είναι επαρκώς ενημερωμένες και έτοιμες να ανταποκριθούν σε περίπτωση που η νόσος εμφανιστεί σε πτηνά, ζώα ή ανθρώπους καθώς είναι υπαρκτός ο κίνδυνος ανάδυσης στελεχών του ιού με πανδημικό δυναμικό. Η έγκαιρη αναγνώριση των κρουσμάτων και οι δράσεις παρέμβασης είναι ζωτικής σημασίας καθώς μπορούν να προστατέψουν από την μετάδοση ιού στον πληθυσμό. Αρκετοί διαφορετικοί υπότυποι του ιού της γρίπης των πτηνών έχουν ανιχνευθεί διαχρονικά ωστόσο ο A(H5N1) είναι ο υπότυπος που επικρατεί στην Ευρώπη και παγκοσμίως κατά τα τελευταία έτη.»
Οι οδηγίες έρχονται στον απόηχο των ανησυχιών της επιστημονικής κοινότητας ότι το στέλεχος Η5Ν1 της γρίπης των πτηνών που κυκλοφορεί αυτή τη στιγμή και έχει μολύνει εκτός από ζώα και ανθρώπους στις ΗΠΑ, δεν αποκλείεται σε ό,τι αφορά την ταχύτητα με την οποία μπορεί να μεταλλαχθεί όταν εισαχθεί σε έναν νέο ξενιστή.
Γρίπη των πτηνών Η5Ν1: Η διαδικασία επιβεβαιωμένου κρούσματος
Σε περίπτωση επιβεβαιωμένου κρούσματος γρίπης A (H5N1) σε πτηνά, ζώα ή άνθρωπο, οι υγειονομικές αρχές καλούνται να πραγματοποιήσουν καταγραφή και παρακολούθηση ατόμων με έκθεση στον ιό, επιδημιολογική διερεύνηση του αγωγού μετάδοσης χωρίς γνωστό ιστορικό έκθεσης, τονίζεται.
Οι άνθρωποι που εκτέθηκαν σε μολυσμένα πτηνά ή ζώα ή σε επιβεβαιωμένο ανθρώπινο κρούσμα με γρίπη A (H5N1) θα αποκαλούνται εν συντομία “επαφές”. Η καταγραφή και παρακολούθηση των επαφών περιλαμβάνει τις παρακάτω ενέργειες:
Τα άτομα που εκτέθηκαν (επαφές) σε πτηνά ή ζώα με επιβεβαιωμένη γρίπη A (H5N1) συμπεριλαμβανομένου του επιμολυσμένου περιβάλλοντος στο οποίο παρέμεναν αυτά τα πτηνά ή ζώα θα πρέπει να εντοπισθούν και να καταγραφούν άμεσα και με ακρίβεια.
Το διάστημα μολυσματικότητας των πτηνών, ζώων ή του χώρου εκτροφής τους ορίζεται από 14 μέρες πριν την εντόπιση των μολυσμένων πτηνών ή ζώων μέχρι την ολοκλήρωση των κτηνιατρικών διαδικασιών εξουδετέρωσης της εστίας και της απολύμανσης του χώρου.
Η έκθεση σε μολυσμένα πτηνά ή ζώα ορίζεται ως εξής:
- Άμεση επαφή ή η απλή προσέγγιση σε απόσταση ίση ή μικρότερη του ενός μέτρου από ζωντανά ή νεκρά πτηνά ή ζώα με γρίπη A (H5N1).
- Συμμετοχή με φυσική εργασία στον καθαρισμό – απολύμανση του χώρου ή των εγκαταστάσεων που εντοπίστηκαν ή εκτρέφονταν μολυσμένα πτηνά ή ζώα.
- Επίσκεψη ή παραμονή σε σπίτι, αγρόκτημα, εκμετάλλευση ή εκτροφή όπου εντοπίστηκαν πτηνά ή ζώα με γρίπη A (H5N1).
Η γρίπη των πτηνών είναι μια ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται κυρίως μεταξύ πτηνών αλλά μπορεί να μολύνει και ανθρώπους, ειδικά όσους βρίσκονται σε άμεση ή παρατεταμένη επαφή με προσβεβλημένα πτηνά ή ζώα.
Οι υγειονομικές αρχές οφείλουν να είναι επαρκώς ενημερωμένες και έτοιμες να ανταποκριθούν σε περίπτωση που η νόσος εμφανιστεί σε πτηνά, ζώα ή ανθρώπους καθώς είναι υπαρκτός ο κίνδυνος ανάδυσης στελεχών του ιού με πανδημικό δυναμικό.
Η έγκαιρη αναγνώριση των κρουσμάτων και οι δράσεις παρέμβασης είναι ζωτικής σημασίας καθώς μπορούν να προστατέψουν από την μετάδοση ιού στον πληθυσμό.
Αρκετοί διαφορετικοί υπότυποι του ιού της γρίπης των πτηνών έχουν ανιχνευθεί διαχρονικά ωστόσο ο A(H5N1) είναι ο υπότυπος που επικρατεί στην Ευρώπη και παγκοσμίως κατά τα τελευταία έτη.
Η μεταδοτικότητα της γρίπης των πτηνών
Το διάστημα μεταδοτικότητας του κρούσματος είναι από 10 ημέρες πριν την έναρξη των συμπτωμάτων έως και μία εβδομάδα μετά την παύση του πυρετού και την πλήρη ή σε σημαντικό βαθμό υποχώρηση των συμπτωμάτων και την αρνητικοποίηση της μοριακής εξέτασης για λοιμογόνο ιό A (H5N1).
Το κρούσμα μπορεί να θεωρηθεί μη μεταδοτικό μετά την παύση του πυρετού και την πλήρη ή σε σημαντικό βαθμό υποχώρηση των συμπτωμάτων και 2 συνεχόμενες – με διαφορά τουλάχιστον 24ώρου – μοριακές εξετάσεις με αρνητικό αποτέλεσμα για λοιμογόνο ιό A (H5N1).
Σημειώνεται ότι η μετάδοση του ιού είναι πολύ πιθανότερη κατά το διάστημα που το κρούσμα είναι συμπτωματικό, ωστόσο δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα για να αποκλείσουν την απέκκριση του ιού από τον ασθενή και κατά τις 10 ημέρες πριν την έναρξη των συμπτωμάτων (περίοδος επώασης).
Η βιωσιμότητα του ιού σε επιφάνειες ή αντικείμενα μειώνεται δραστικά με την πάροδο του χρόνου, σε γενικές γραμμές θεωρείται ότι μπορεί να παραμείνει βιώσιμος έως το πολύ 24 – 48 ώρες.
Αναλυτικά οι οδηγίες για τη γρίπη των πτηνών
