Μηνιγγίτιδα. Μια λέξη που από μόνη της προκαλεί μεγάλη ανησυχία στους γονείς και όχι άδικα, αφού τα τελευταία χρόνια ακούμε όλο και συχνότερα για κρούσματα της νόσου στη χώρα μας, με τα περισσότερα από αυτά να αφορούν κυρίως σε παιδιά και εφήβους.
Τα πρόσφατα κρούσματα σε Πάτρα και Βύρωνα, σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου, έχουν αναστατώσει ιδιαιτέρως τους γονεις με τους ειδικούς να συστήνουν εγρήγορση. Όπως εξηγεί στο Dnews η παιδίατρος Μαριαλένα Κυριακάκου «Οι γονείς θα πρέπει σίγουρα να έχουν τεταμένη την προσοχή τους, χωρίς όμως να πανικοβληθούν». «Το χαρακτηριστικό της μηνιγγίτιδας είναι ότι εξελίσσεται ραγδαία με αποτέλεσμα, σε χρονικό διάστημα πολλές φορές και λίγων ωρών, να νοσηλεύεται το παιδί σε μονάδα Εντατικής Θεραπείας».
Τι είναι η μηνιγγίτιδα
Η μηνιγγίτιδα είναι ουσιαστικά η φλεγμονή των μηνίγγων, των μεμβρανών δηλαδή που καλύπτουν τον εγκέφαλο ή/και τον νοτιαίο μυελό, η οποία μπορεί να οφείλεται σε ιούς ή σε βακτηρίδια. Η ιογενής μηνιγγίτιδα δεν είναι επικίνδυνη για τη ζωή του ασθενούς και αντιμετωπίζεται, αργά αλλά αποτελεσματικά. Η βακτηριδιακή μηνιγγίτιδα, ωστόσο, και ιδιαίτερα αυτή που οφείλεται στο μηνιγγιτιδόκοκκο είναι σοβαρότερη, αφού ενέχει ακόμα και κίνδυνο θανάτου, ενώ είναι αυτή που επηρεάζει κυρίως τα παιδιά (ιδιαίτερα τα βρέφη και τους εφήβους). Είναι δε εξαιρετικά μεταδοτική, ακόμα και με τον αέρα, και μπορεί να πάρει διαστάσεις επιδημίας.
Τα πρώτα ανησυχητικά συμπτώματα
Σύμφωνα με την παιδίατρο κα Κυριακάκου τα συμπτώματα της μηνιγγίτιδας είναι πολύ θορυβώδη, για αυτό κάθε παιδί που έχει τα παρακάτω, πρέπει να εξετάζεται άμεσα και κατά προτίμηση στο Νοσοκομείο:
– Υψηλός πυρετός– Κεφαλαλγία– Φωτοφοβία– Εμετός– Εξάνθημα– Κακή επικοινωνία με το περιβάλλον
Τα πολύ μικρά παιδιά και τα βρέφη μπορεί να εμφανίζουν άτυπα συμπτώματα, όπως:
– Ευερεθιστότητα– Έντονη ανησυχία και κλάμα– Άρνηση πρόσληψης τροφής – Βυθιότητα (βαθμίδα του κώματος, κατά την οποία το μωρό δεν ανταποκρίνεται πλήρως κινητικά και νοητικά) – Υπνηλία
«Το χαρακτηριστικό της μηνιγγίτιδας είναι ότι εξελίσσεται ραγδαία με αποτέλεσμα, σε χρονικό διάστημα πολλές φορές και λίγων ωρών, να καταλήγει το παιδί σε μονάδα Εντατικής Θεραπείας για αυτό και χρειάζεται οι γονείς να παρατηρούν καλά την κλινική εικόνα του άρρωστου παιδιού» αναφέρει η παιδίατρος.
Όπως τονίζει η κα Κυριακάκου στο Dnews «Είναι παραπάνω από απαραίτητο ως γονείς να μάθουμε περισσότερα για τη μηνιγγίτιδα, ώστε να μπορούμε να αναγνωρίσουμε άμεσα τα συμπτώματά της και να προστατεύσουμε το παιδί μας από έναν πολύ μεγάλο κίνδυνο.»
Πώς αντιμετωπίζεται η μηνιγγίτιδα
Ανάλογα με το αίτιο θα υπάρξει και η αντίστοιχη αντιμετώπιση. Όπως εξηγεί η παιδίατρος «Για τις μικροβιακές λοιμώξεις υπάρχουν στη φαρέτρα μας τα αντιβιοτικά που είναι και η κύρια θεραπεία στην αντιμετώπισή τους. Όμως, η μηνιγγίτιδα είναι μια λοίμωξη που μπορεί να έχει επιπλοκές και να επηρεάσει όλα τα όργανα του ασθενούς, με σοβαρότερη εξέλιξη την σηψαιμία. Αυτή είναι μια πολύ σοβαρή και επικίνδυνη κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει, δυστυχώς, και στον θάνατο.»
Αν πρόκειται για ιογενή μηνιγγίτιδα, δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία, αφού οι ιοί δεν αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά, ενώ φάρμακα δίνονται περισσότερο για τα συμπτώματα, όπως σε κάθε ίωση. Οι δε ασθενείς αναρρώνουν έπειτα από 7 με 10 ημέρες και η νοσηλεία κρίνεται απαραίτητη μόνο σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις.
Καθώς, όμως, δεν μπορούμε από μόνοι μας να γνωρίζουμε τι τύπο μηνιγγίτιδας έχει εμφανίσει ένα παιδί, είναι σημαντικό η διάγνωση να γίνει άμεσα και μάλιστα σε Νοσοκομείο, προκειμένου να ξεκινήσει και η κατάλληλη θεραπεία.
«Η μηνιγγίτιδα αντιμετωπίζεται ενδονοσοκομειακά και η οριστική διάγνωση γίνεται με τη διενέργεια οσφυονωτιαίας παρακέντησης (από όπου συμπεραίνουμε αν είναι μικροβιακή ή ιογενής ή αλλης αιτιολογίας καθώς και το υπεύθυνο μικρόβιο και ο ορότυπος του.) Η μικροβιακή μηνιγγίτιδα αντιμετωπίζεται με ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιοτικών» διευκρινίζει η παιδίατρος.Στην περίπτωση που επιβεβαιωθεί ότι ο αιτιολογικός παράγοντας είναι ο μηνιγγιτιδόκοκκος, οποιασδήποτε ομάδας (όπως στα περιστατικά της Πάτρας και του Βύρωνα), δίνεται χημειοπροφύλαξη (αντιβίωση) στο άμεσο περιβάλλον αυτού που νοσεί , δηλαδή στην οικογένεια και σε όσους ήρθαν σε επαφή επί 5 ώρες την ημέρα τις προηγούμενες 7 μέρες από την έναρξη της νόσου. Η απολύμανση δεν έχει νόημα γιατί το παθογόνο δεν μεταδίδεται με τις επιφάνειες.
Η Μηνιγγίτιδα Β είναι μία από τις πλέον επικίνδυνες νόσους, καθώς εξελίσσεται ραγδαία, εντός 24 ωρών, και μπορεί να προκαλέσει ισόβιες σωματικές και νοητικές αναπηρίες ή ακόμα και τον θάνατο εάν δεν διαγνωσθεί εγκαίρως, ενώ χαρακτηρίζεται ύπουλη καθώς εκδηλώνεται με συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά μιας απλής ίωσης, με αποτέλεσμα τη δημιουργία σύγχυσης στους γονείς.
H σημασία του εμβολιασμού
Παράλληλα η κα Κυριακάκου αναφέρθηκε και στο ζήτημα του εμβολιασμού για την νόσο. Όπως τόνισε στο Dnews «Είναι θετική η απόφαση της Επιτροπής Εμβολιασμών να εντάξουν στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών το εμβόλιο για την μηνιγγίτιδα τύπου Β για τα βρέφη. Είναι το εμβόλιο το οποίο γίνεται στα πρώτα δύο χρόνια ζωής και σε ένα συλλογικό σχήμα τριών δόσεων.
Οι δόσεις σύμφωνα με το νέο επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2024 διαμορφώνονται ως εξής, σύμφωνα με την παιδίατρο. «Τα παιδιά που είναι ηλικίας 2 έως 6 μηνών δικαιούνται 3 δόσεις, τα παιδιά που είναι 6 έως 12 μηνών δικαιούνται 2 δόσεις και τα παιδιά που είναι 12 έως 18 μηνών δικαιούνται μία δόση μόνο»
«Από πλευράς παιδιάτρων αναμένουμε να επεκταθεί η ένταξή του και στους εφήβους, γιατί πέρσι και φέτος είχαμε αρκετά περιστατικά. Οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες, αποτελούν τη δεύτερη ηλικιακή ομάδα που κινδυνεύει περισσότερο από τις θανατηφόρες επιπτώσεις του μηνιγγιτιδόκοκκου Β».
