Αν έχετε παιδιά σίγουρα θα το έχετε ζήσει. Υπάρχουν περίοδοι κατά τις οποίες αρνούνται να φάνε μία ποικιλία τροφών και θέλουν να τρώνε συνέχεια τα ίδια φαγητά.
Τις περισσότερες φορές όταν συμβαίνει αυτό οι γονείς νιώθουν τύψεις, θεωρώντας υπεύθυνο τον εαυτό τους γιατί ενδεχομένως απέτυχαν να μάθουν στο παιδί τους να τρώει μία ποικιλία τροφών και να μην επιλέγει συγκεκριμένα τρόφιμα.
Ωστόσο, οι επιστήμονες, σύμφωνα με το healthstat.gr, έρχονται να ανακουφίσουν τους γονείς, επισημαίνοντας ότι μία τέτοια συμπεριφορά οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα γονίδια και όχι στη γονική μέριμνα.
Ερευνητές παρακολούθησαν τις διατροφικές συνήθειες σε νήπια και εφήβους καλύπτοντας όλο το μεσοδιάστημα και διαπίστωσαν ότι κατά μέσο όρο οι επιλογές των παιδιών όσον αφορά το φαγητό άλλαξαν ελάχιστα από την ηλικία των 16 μηνών έως τα 13 έτη. Υπήρξε μια μικρή κορύφωση στην επιλεκτικότητα στα επτά χρόνια, και στη συνέχεια μια ελαφριά πτώση.
Ο ρόλος του DNA
Όταν θέλησαν να εξετάσουν τι είναι αυτό που επηρεάζει την ιδιότροπη διατροφή και την επιλεκτικότητα, το DNA εμφανίστηκε ως ο κυρίαρχος παράγοντας. Η γενετική διακύμανση στον πληθυσμό εξηγεί το 60% των διαφορών στην επιλεκτικότητα στους 16 μήνες, αυξάνοντας το ποσοστό στο 74% και περισσότερο από την ηλικία των τριών έως των 13 ετών, σύμφωνα με τη μελέτη.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η κατανάλωση μόνο μιας περιορισμένης γκάμας τροφών και η άρνηση να δοκιμάσουν κάτι νέο και διαφορετικό προκύπτει περισσότερο από τη φύση παρά από τη συμπεριφορά των γονιών. Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι οι προσπάθειες για την ενθάρρυνση της υιοθέτησης μιας διατροφής με μεγαλύτερη ποικιλία τροφών μπορεί να είναι αποτελεσματικές.
Η Δρ Zeynep Nas, γενετιστής συμπεριφοράς στο UCL, είπε: «Το κύριο στοιχείο από αυτή την εργασία είναι ότι η επιλεκτικότητα στις τροφές δεν είναι κάτι που προκύπτει από την ανατροφή των παιδιών. Πραγματικά οφείλεται στις γενετικές διαφορές μεταξύ μας».
Πόσο επηρεάζει το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον
Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν μπορεί να προέρχονται από το περιβάλλον στο οποίο ζουν τα παιδιά, τόνισαν οι ερευνητές, όπως αν κάθεται όλη η οικογένεια στο τραπέζι για φαγητό ή από τα είδη των τροφίμων που επιλέγουν τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.
Η Nas και οι συνάδελφοί της ανέλυσαν δεδομένα από τη μελέτη Gemini στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην οποία συμμετείχαν 2.400 σύνολα διδύμων για να διερευνήσουν πώς η γενετική και το περιβάλλον επηρεάζουν την ανάπτυξη της παιδικής ηλικίας. Ως μέρος της μελέτης, οι γονείς συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών τους σε ηλικία 16 μηνών και ξανά σε ηλικία τριών, πέντε, επτά και 13 ετών.
Για να προσδιορίσουν πόσο η γενετική συνεισφέρει στην ιδιότροπη διατροφή και πόσο οφείλεται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, οι ερευνητές σύγκριναν τις διατροφικές συνήθειες των πανομοιότυπων διδύμων και των μη πανομοιότυπων διδύμων. Ενώ τα πανομοιότυπα δίδυμα μοιράζονται το 100% των γονιδίων τους, τα μη πανομοιότυπα δίδυμα μοιράζονται μόνο τα μισά.
Γράφοντας στο Journal of Child Psychology and Psychiatry, οι ερευνητές περιγράφουν πώς οι ιδιότροπες διατροφικές συνήθειες ήταν πιο παρόμοιες μεταξύ των πανομοιότυπων διδύμων παρά των μη πανομοιότυπων διδύμων, απόδειξη ότι η γενετική υποστήριξε σε μεγάλο βαθμό τις διαφορές στην επιλεκτικότητα.
Αλλά και το περιβάλλον των παιδιών είχε σημασία. Οι εμπειρίες που μοιράζονταν τα δίδυμα, όπως τα είδη φαγητού που καταναλώνονταν στο σπίτι, ήταν σημαντικοί παράγοντες επιλεκτικότητας όταν ήταν νήπια. Μεταξύ των ηλικιών επτά και 13 ετών, μεμονωμένες εμπειρίες, όπως η παρέα με διαφορετικά παιδιά, εξήγησαν περίπου το 25% της διακύμανσης των επιπέδων ιδιότροπης διατροφής.
Οι κοινές εμπειρίες, όπως το φαγητό ως οικογένεια, είχαν τη μεγαλύτερη επιρροή στα νήπια, επομένως η προσφορά μεγαλύτερης ποικιλίας σε αυτήν την ηλικία μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική, είπαν οι ερευνητές.
Ενώ η γενετική είναι ξεκάθαρα σημαντική στην ιδιότροπη διατροφή, δεν πρέπει να αφήνει τους γονείς να αισθάνονται αποδυναμωμένοι, προσθέτουν οι ερευνητές. Σύμφωνα με τη Nas: «Η γενετική δεν είναι το πεπρωμένο».
