Ωστόσο, η αλόη βέρα δεν βρίσκεται για πρώτη φορά στην περίφημη λίστα του ΠΟΥ, καθώς ελέγχεται ήδη -ως πιθανώς καρκινογόνα- από το 2016.
Σε αυτήν την λίστα πάντως, η οποία χωρίζεται σε 4 υποκατηγορίες, βρίσκονται ήδη και προστίθενται ή αφαιρούνται διάφορες άλλες ουσίες. Οι “πιθανώς καρκινογόνες για τον άνθρωπο” ουσίες εμπίπτουν στην Ομάδα 2Β (Group 2B) στις σχετικές λίστες του ΠΟΥ.
Πολλές από τις 94 συνολικά ουσίες της λίστας δεν προκαλούν ιδιαίτερη έκπληξη, όπως: βενζίνη, μόλυνση με τον HIV τύπου 2, εργασία με άσφαλτο. Αλλά εκεί περιλαμβάνεται επίσης μια σειρά από φαινομενικά αθώες ουσίες, όπως ένα είδος φτέρης (του φυτού), το εκχύλισμα αλόης βέρα και κάποια παραδοσιακά ασιατικά τουρσί λαχανικά!
Η αλόη βέρα έχει προστεθεί από το 2016 στην ομάδα 2Β μετά από διετή μελέτη σε αρουραίους που διαπίστωσε ότι εκείνοι των οποίων το πόσιμο νερό ήταν ενισχυμένο με ένα εκχύλισμα αλόης είχαν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνους του παχέος εντέρου.
Εδώ όμως μεγάλο ρόλο παίζουν οι δοσολογίες: το ότι μια ουσία ενδεχομένως να προκαλεί καρκίνο όταν χορηγείται/καταναλώνεται σε τεράστιες ποσότητες, δεν σημαίνει ότι είναι άμεσα επικίνδυνη για τον άνθρωπο.
Το σημαντικότερο είναι ότι άλλες έρευνες έχουν δείξει ότι ορισμένες χημικές ουσίες της αλόης μετατρέπονται σε εκείνες που μπορεί να βλάψουν το DNA – και επομένως πιθανώς να προκαλέσουν καρκίνο – στα έντερα τόσο των αρουραίων όσο και των ανθρώπων. Έτσι, υπάρχουν ενδείξεις πιθανής καρκινογένεσης στα ζώα και αυτός είναι ένας λόγος που αυτό θα μπορούσε θεωρητικά να συμβεί και σε ανθρώπους.
Το οξύμωρο της υποθέσεως είναι το γεγονός πως όλα αυτά τα χρόνια η αλόη βέρα ήταν γνωστή για την αντικαρκινική της δράση. «Υπάρχουν κάπου 538 μελέτες που δείχνουν, οι περισσότερες είναι θετικές, ότι βοηθάει και έχει αντικαρκινική δράση και όχι προκαρκινική». Η αλόη βέρα που άρχισε να χρησιμοποιείται στη φαρμακοποιία πίσω στο 1820 εγκρίθηκε ως θεραπεία εγκαυμάτων το 1930.
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, τα οφέλη της είναι πολλά αν καταναλώνεται με μέτρο. Η αλόη βέρα βοηθά στις δερματικές παθήσεις, τις λοιμώξεις, τις μυκητιάσεις και τη δυσκοιλιότητα αλλά η κατάχρησή της επιφέρει σοβαρές παρενέργειες.
Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο συντάσσει την σχετική λίστα και ο ΠΟΥ, όταν κι εφόσον χρειαστεί, προχωρά σε συστάσεις όπως αναμένεται να κάνει με την ασπαρτάμη στις 14 Ιουλίου. «Το τζελ της αλόης είναι θεραπευτικό, ενώ η πράσινη φλούδα είναι επικίνδυνη», λέει από τη μεριά της η αναπληρώτρια καθηγήτρια κλινικής φαρμακολογίας στο ΑΠΘ, Χρύσα Σαρδέλη.
«Η αλόη είναι φαρμακευτικό φυτό όταν χρησιμοποιούσε το κομμάτι το ζελέ που περιέχει και όχι το περίβλημα. Η φλούδα η πράσινη δυστυχώς είναι επικίνδυνη για την υγεία, δεν πρέπει να καταναλώνεται ποτέ, δεν πρέπει να βράζεται και μπορεί να προκαλέσει οξεία νεφρική ανεπάρκεια ακόμα και θάνατο».
Άλλες ουσίες
Εκτός από τις φτέρες και τα τουρσί, μερικά από τα πιο αξιοσημείωτα είδη στην Ομάδα 2Β περιλαμβάνουν τα αντισυλληπτικά μόνο με προγεστερόνη, τα μαγνητικά πεδία ραδιοσυχνοτήτων (τα οποία εκπέμπονται από πολλές κοινές ηλεκτρονικές συσκευές, συμπεριλαμβανομένων των κινητών τηλεφώνων) και τη ναφθαλίνη.
Ο κατάλογος εμπλέκει επίσης μια σειρά μεμονωμένων φυτών, όπως το εκχύλισμα kava, που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στα νησιά του Νότιου Ειρηνικού ως τελετουργικό ποτό με μεθυστικές ιδιότητες, καθώς και εκχύλισμα Ginkgo biloba, που πωλούνται ως φυτικά φάρμακα.
Τέλος, υπάρχει επίσης μια σειρά από επαγγέλματα και δραστηριότητες στην Ομάδα 2Β: εκτός από την ξυλουργική και την εργασία με πίσσα/άσφαλτο, ο ΠΟΥ κατηγοριοποιεί τις βιομηχανίες στεγνού καθαρισμού και κλωστοϋφαντουργίας ως πιθανώς καρκινογόνες για τον άνθρωπο.
Προσοχή
Όμως, αν και όλα αυτά τα διάφορα είδη ανήκουν στην ίδια ομάδα καρκινογένεσης του ΠΟΥ, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι π.χ. η εισπνοή αναθυμιάσεων ασφάλτου όλη την ημέρα ενώ εργάζεστε, είναι εξίσου επικίνδυνη με το να φάτε ένα πιάτο μαγειρεμένα φύλλα φτέρης (μια δημοφιλής λιχουδιά σε πολλά μέρη του κόσμου).
Οι οδηγίες του ΠΟΥ δεν ποσοτικοποιούν τον κίνδυνο οποιασδήποτε ουσίας της Ομάδας 2Β, ούτε συνιστούν όρια για την έκθεσή σας. Αντίθετα, η κατηγορία απλώς υποδεικνύει το πόσο ισχυρές είναι οι ενδείξεις ότι αυτές οι ουσίες έχουν κάποιες καρκινογόνες ιδιότητες.
Οπότε, δεν χρειάζεται να κόψετε μαχαίρι τα προϊόντα με ασπαρτάμη, για παράδειγμα, ούτε και να πετάξετε τις αλοιφές με αλόη βέρα που έχετε στο σπίτι. Εφόσον τηρείτε τις δοσολογίες και τον τρόπο χρήσης που αναγράφεται στις συσκευασίες, δεν υπάρχει πρόβλημα. Οι ουσίες στην Ομάδα 2Β δεν συνιστούν κίνδυνο για εσάς, εφόσον εκτίθεστε σε αυτές εντός λογικών ορίων.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), η αποδεκτή συνιστώμενη πρόσληψη ασπαρτάμης είναι έως και 50 mg ανά κιλό σωματικού βάρους κάθε μέρα. Για να καταλάβετε, αυτό ισοδυναμεί με την ποσότητα σε περίπου 19 κουτάκια κανονικού μεγέθους αναψυκτικών για την μέση Αμερικανίδα.
