Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει μία από τις πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμες μορφές καρκίνου, με περίπου 500.000 νέες διαγνώσεις παγκοσμίως κάθε χρόνο και χαμηλά ποσοστά πενταετούς επιβίωσης. Η συχνή διάγνωση σε προχωρημένο στάδιο και οι περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, ιδιαίτερα για τους ασθενείς με μεταστατική νόσο, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη ανάπτυξης νέων θεραπειών.
Νέα προοπτική στη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου δημιουργεί το daraxonrasib, το οποίο, σύμφωνα με τον Γρηγόρη Τσιώτο, επίκουρο καθηγητή Χειρουργικής της Mayo Clinic και πρόεδρο του Ελληνικού Ινστιτούτου Παγκρέατος, έδειξε σημαντικό όφελος στην επιβίωση ασθενών που είχαν ήδη υποβληθεί σε προηγούμενες θεραπείες. Όπως αναφέρει ο ίδιος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μετά από πάρα πολλά χρόνια έρχεται μια νέα θεραπεία που δείχνει να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα.
Το daraxonrasib έλαβε έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) στις 26 Αυγούστου 2026, ενώ στις 15 Οκτωβρίου η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) διατύπωσε θετική γνωμοδότηση για την ευρωπαϊκή αδειοδότησή του. Σύμφωνα με τον κ. Τσιώτο, έχουν ήδη εγκριθεί στην Ελλάδα αιτήματα ασθενών για πρόσβαση στη θεραπεία πριν από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας. Ο ίδιος αναφέρεται, επίσης, στις προοπτικές της νέας θεραπείας και στη διαδικασία πρόσβασης των ασθενών σε αυτήν στη χώρα μας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθεί η συνέντευξη του Γρηγόρη Τσιώτου στη δημοσιογράφο του ΑΠΕ-ΜΠΕ Έφη Φουσέκη
Ερ: Ποια είναι η σημασία της θετικής γνωμοδότησης του EMA για το daraxonrasib και τι αλλάζει στη θεραπευτική αντιμετώπιση του μεταστατικού καρκίνου του παγκρέατος;
Απ: Το daraxonrasib είναι το πρώτο φάρμακο μετά από πάρα πολλά χρόνια που δείχνει να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα στον καρκίνο του παγκρέατος. Μέχρι τώρα, τα παγκοσμίως εφαρμοζόμενα χημειοθεραπευτικά πρωτόκολλα ήταν μόνο δύο και η αποτελεσματικότητά τους, αν και πολύ καλύτερη από τα ακόμα παλαιότερα, ήταν περιορισμένη. Ακόμα χειρότερα, σε ασθενείς που είχαν ήδη εφαρμοστεί και τα δύο πρωτόκολλα και κατόπιν η νόσος επέμενε, δεν υπήρχε απολύτως καμία άλλη θεραπευτική επιλογή. Εδώ ακριβώς εισέρχεται το daraxonrasib. Οι ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος και μεταστάσεις δεν μπορούν να χειρουργηθούν και το μόνο όπλο είναι η χημειοθεραπεία, της οποίας όμως το όφελος διαρκεί λίγους μήνες. Στην φάση αυτή, όπου μόνο παρηγορητική θεραπεία εφαρμόζεται, έρχεται το daraxonrasib που διπλασιάζει την επιβίωση. Για μία νόσο με τόσο κακή πρόγνωση όπως ο καρκίνος του παγκρέατος, ο διπλασιασμός της επιβίωσης είναι τεράστια πρόοδος. Μάλιστα οι τωρινές σκέψεις στα μεγάλα ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ είναι ότι αν χορηγηθεί το daraxonrasib νωρίτερα, σε πρωιμότερη φάση της νόσου (όχι μόνο δηλαδή σε ασθενείς τελικού σταδίου με μεταστάσεις), ίσως να είχαμε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα.
Ερ: Ποια είναι τα βασικά αποτελέσματα των κλινικών μελετών και σε ποιο βαθμό η νέα θεραπεία μπορεί να βελτιώσει την επιβίωση των ασθενών;
Απ: Η βασική κλινική μελέτη που έδειξε την μεγάλη θετική επίδραση του daraxonrasib διεξήχθη σε πολλά ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ συγχρόνως (πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη, άρα πολύ αξιόπιστη), ανακοινώθηκε επισήμως τον Μάϊο 2026 στο συνέδριο ASCO (American Society of Clinical Oncology) στο Chicago και δημοσιεύθηκε την 31 Μαΐου 2026 στο πιο σημαντικό ιατρικό περιοδικό του κόσμου, το New England Journal of Medicine. Στην μελέτη αυτή 248 ασθενείς με ΚΠ και μεταστάσεις που είχαν ήδη υποβληθεί σε κάθε εγκεκριμένη θεραπεία αλλά η νόσος επέμενε ή επιδεινωνόταν, έλαβαν daraxonrasib και συγκρίθηκαν με 252 ασθενείς με απολύτως ίδια χαρακτηριστικά που δεν το έλαβαν. Εκείνοι που έλαβαν daraxonrasib έζησαν διπλάσιο χρόνο από εκείνους που δεν το έλαβαν (13.2 μήνες - 6.6 μήνες). Να σημειώσουμε ότι όλοι αυτοί οι ασθενείς ήταν εντελώς τελικού σταδίου, οπότε ο διπλασιασμός της επιβίωσης σε ένα τέτοιο σύνολο ήταν απολύτως απρόσμενος. Όταν έγινε η ανακοίνωση στο συνεδριακό κέντρο McCormick στο Chicago, όλο το ακροατήριο από 1.200 ειδικούς ογκολόγους σηκώθηκε όρθιο και χειροκροτούσε διότι ήταν η πρώτη φορά μετά από πάρα πολλά χρόνια που φάνηκε ουσιαστική πρόοδος στον ΚΠ, μία τόσο επιθετική νόσο.
Ερ: Πώς μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση ένας ασθενής στην Ελλάδα στο daraxonrasib πριν από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αδειοδότησης; Ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει ο θεράπων ογκολόγος, για την έγκριση της εισαγωγής του φαρμάκου;
Απ: Η διαδικασία είναι πολύ συγκεκριμένη: ο υπεύθυνος θεράπων ογκολόγος συντάσσει πλήρη ηλεκτρονικό φάκελο, όπου περιγράφει τις θεραπείες που έχουν ήδη χορηγηθεί και την τρέχουσα ογκολογική κατάσταση του ασθενούς όπως φαίνεται σε πρόσφατη αξονική τομογραφία. Ο φάκελος υποβάλλεται στον ΕΟΠΥΥ, προωθείται ηλεκτρονικά σε τρεις ογκολόγους οι οποίοι αξιολογούν και εγκρίνουν την χορήγηση του φαρμάκου. Η έγκριση αποστέλλεται ηλεκτρονικά στον ΑΜΚΑ του ασθενή και κατόπιν το φάρμακο παραλαμβάνεται από το ΙΦΕΤ και χορηγείται στον ασθενή από τον ογκολόγο του.
Ερ: Έχουν εγκριθεί αιτήματα Ελλήνων ασθενών για τη χορήγηση της νέας θεραπείας;
Απ: Ήδη έχουν εγκριθεί 9 ή 10 τέτοια αιτήματα. Πρέπει εμφατικά να σημειώσουμε ότι ή χώρα μας, αν δεν είναι ή πρώτη στην Ευρώπη, είναι σίγουρα μεταξύ των ελαχίστων ευρωπαϊκών χωρών στις οποίες το φάρμακο αυτό έχει εγκριθεί τόσο πρώιμα.
Ερ: Γιατί ο καρκίνος του παγκρέατος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της Ογκολογίας;
Απ: Για τρεις λόγους:
1. Είναι βιολογικά πολύ επιθετικός καρκίνος, πολύ πιο επιθετικός από τον καρκίνο του μαστού, ή του παχέος εντέρου για παράδειγμα.
2. Γίνεται καθυστερημένη διάγνωση, όταν ο ΚΠ είναι σε προχωρημένο στάδιο, διότι μερικές φορές προκαλεί συμπτώματα αργά και άλλες φορές τα συμπτώματα δεν αναγνωρίζονται από τον γενικό γιατρό ως σχετιζόμενα με ΚΠ, π.χ. επίμονος πόνος στην κοιλιά ή στην μέση, ανεξήγητη, ξαφνική εμφάνιση Διαβήτη, εμφάνιση λιπαρών κοπράνων, μείωση όρεξης, απώλεια βάρους.
3. Πολύ συχνά, την στιγμή που γίνεται η διάγνωση, ο ΚΠ έχει ήδη επεκταθεί σε πολύ κρίσιμες αρτηρίες και φλέβες μέσα και γύρω από το πάγκρεας και γι' αυτό θεωρείται ανεγχείρητος. Είναι ακριβώς αυτό το σημείο όπου η κλινική μας έχει από το 2012 προσφέρει πάρα πολλά, μετατρέποντας αυτό που θεωρείται ανεγχείρητο σε εγχειρήσιμο. Αυτό το επιτυγχάνουμε με αφαίρεση και της εμπλεκόμενης φλέβας ή αρτηρίας μαζί με τον όγκο του παγκρέατος. Έχουμε επανειλημμένως από το 2019 δημοσιεύσει τα αποτελέσματά μας σε αμερικανικά και ευρωπαϊκά επιστημονικά περιοδικά και τα έχουμε παρουσιάσει σε πολλά αμερικανικά και παγκόσμια συνέδρια. Όπως έχουμε δημοσιεύσει, η μετατροπή αυτή του ανεγχείρητου σε εγχειρήσιμο τετραπλασιάζει την επιβίωση και έχουμε τώρα πολλούς ασθενείς που ζούν 6,7,8, ή και 12 χρόνια. Αυτό βέβαια έχει επιτευχθεί επειδή λειτουργούμε ως απολύτως εξειδικευμένη χειρουργική ομάδα και πλαισιωνόμαστε από κορυφαίους συναδέλφους κάθε ειδικότητας συναφούς με το πάγκρεας. Αυτή η πολύ στενή συνεργασία, ο μεγάλος αριθμός των εγχειρήσεων αφαίρεσης ΚΠ, η εφαρμογή όλων των νέων τεχνολογιών (ρομποτική χειρουργική), και τα δημοσιευμένα αποτελέσματα (τετραπλασιασμός της επιβίωσης) σε ασθενείς που θεωρούνταν ανεγχείρητοι είναι όλα τα απαραίτητα χαρακτηριστικά που διεθνώς αναγνωρίζεται μία κλινική ως Κέντρο Αναφοράς για νόσους του παγκρέατος.
