Το νέο κεφάλαιο στο «σήριαλ» clawback εισάγει τροπολογία που κατέθεσε το Υπουργείο Οικονομικών. Η τροπολογία από τη μια παρατείνει τη διάρκεια ισχύος του μέτρου υποχρεωτικής επιστροφής του ποσού της υπέρβασης της φαρμακευτικής δαπάνης (clawback), που επιβαρύνει τις εταιρείες του κλάδου. Από την άλλη όμως θεσμοθετεί και την πρόβλεψη απομείωσης του ποσού, σταδιακά έως το 2025, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της χώρας στο πλαίσιο της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Με τα επιτελεία του Υπ. Οικονομικών και Υγείας, όμως, να μην έχουν «αποκαλύψει» το ακριβές σχέδιο επίτευξης του εξορθολογισμού των υποχρεωτικών επιστροφών, εν αναμονή ολοκλήρωσης της συζήτησης και με τις φαρμακευτικές εταιρείες, προβληματισμός εκφράζεται από την αγορά για τον τρόπο με τον οποίο θα μειωθεί τελικά το clawback.
Παράταση του clawback
Το μέτρο του clawback αποτελεί επιβεβαίωση του ρητού “ουδέν μονιμότερο του προσωρινού”. Η αυτόματη επιστροφή της υπέρβασης της φαρμακευτικής δαπάνης εισήχθη το 2012 στην εξωνοσοκομειακή δαπάνη και επρόκειτο να έχει προσωρινό χαρακτήρα, επιδιώκοντας να εξισορροπήσει τη φαρμακευτική δαπάνη, η οποία είχε εκτοξευθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Στην πορεία, βέβαια, το μέτρο επεκτάθηκε και στη νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη (το 2016) και η πορεία του είναι μέσα σε αυτή τη σχεδόν δεκαετία σταθερά ανοδική. Με την τροπολογία του Υπ. Οικονομικών που κατατέθηκε σε νομοσχέδιο του Υπ. Εργασίας το μέτρο παρατείνεται έως το 2025.
Η εκτίναξη του ποσού του clawback και οι παρενέργειες του στην αγορά κατέστησαν σύντομα σαφές πως ο εξορθολογισμός της δαπάνης και του μέτρου είναι απαραίτητη, καθώς καθιστά τον προϋπολογισμό του φαρμάκου μη βιώσιμο.
Αρχικά, όμως οι μόνες παρεμβάσεις περιορίζονταν σε μειώσεις τιμών, που όπως απεδείχθη δεν κατάφεραν να κάμψουν την υπέρβαση της δαπάνης, καθώς οι όγκοι παρέμειναν αυξημένοι και η υποκατάσταση, δηλαδή η αντικατάσταση φθηνών και καθιερωμένων φαρμάκων, που αποσύρονταν γιατί η κυκλοφορία τους ήταν ασύμφορη, με ακριβότερες θεραπείες, δυναμίτιζαν τις προσπάθειες.
Διαρθρωτικά εργαλεία, όπως τα πρωτόκολλα, εφαρμόστηκαν με περιορισμούς ή αποσπασματικά και άλλα μέτρα όπως το «επενδυτικό clawback» και η εξαίρεση εμβολίων από τη δαπάνη, φαίνεται πως ελάχιστα βελτίωσαν την κατάσταση.
Ωστόσο, για το νέο Υπουργό Υγείας, Θ. Πλεύρη, ο οποίος δεν διστάζει να μιλήσει για θηριώδη clawback που πρέπει να εξαφανιστούν, πρώτα πρέπει να εξαντληθούν όλες οι διαρθρωτικές αλλαγές. Έχει, άλλωστε, ξεκαθαρίσει προς όλες τις πλευρές πως η αύξηση της δαπάνης δεν αποτελεί επιλογή, τουλάχιστον προς το παρόν. «Το πρόβλημα της φαρμακευτικής δαπάνης δεν είναι θέμα τιμών, αλλά είναι θέμα κατανάλωσης», σημείωσε ο κ. Πλεύρης στη συνέντευξη του στον Over FM.
Μάλιστα εκτίμησε ότι, «αν περιοριστεί κατανάλωση σε αυτήν την οποία έχει ανάγκη ο πολίτης και ο ασθενής και δεν υπάρχει υπερσυνταγογράφηση εις βάρος του κράτους τότε θεωρώ ότι οι προϋπολογισμοί μπορεί να είναι ρεαλιστικοί». Η αρχική κουβέντα, κατά τον Υπουργό, είναι «να ελέγξουμε την κατανάλωση και να πάρουμε τα διαρθρωτικά μέτρα εκείνα, ώστε τα φάρμακα που καταναλώνονται να αντιστοιχούν στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και των ασθενών».
«Θέλουμε ο ασθενής να έχει πρόσβαση και στις ακριβές θεραπείες και τα καινοτόμα φάρμακα, αλλά στην αντίστοιχη ποσότητα», συμπλήρωσε και αναφέρθηκε σε έλεγχο της συνταγογράφησης, θεραπευτικά πρωτόκολλα και αντιστοίχηση της κατανάλωσης φαρμάκων στη χώρα, κατ’ αναλογία με τις καταναλώσεις στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Προειδοποίησε, μάλιστα, πως «αν δε βοηθηθούμε να παρθούν όλα αυτά τα διαρθρωτικά μέτρα υποχρεωτικά θα υπάρξουν και μειώσεις. Άρα καλό είναι να ξεκινήσουμε από το ομαλό, το πολιτικά ορθό, που είναι να εξορθολογίσουμε την κατανάλωση κι αν γίνει αυτό δεν θα χρειαστεί παραπάνω κουβέντα».
