«Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου για το 2021 θα είναι μια διαφορετική απ’ ότι οι προηγούμενες λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, αλλά όμως ιδιαίτερα σημαντική για να αναλογιστούμε για το ποιοι είμαστε και πως μπορούμε να συμμετάσχουμε στη μάχη κατά του καρκίνου», αναφέρεται σε ανακοίνωση της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας. «Τα κεντρικά μας συνθήματα “Είμαι … Και Θα…” και “Είμαι… και Θέλω…” αντιπροσωπεύουν όλους εμάς που θέλουμε έναν κόσμο καλύτερο και απαλλαγμένο από τον καρκίνο, έναν κόσμο που θα δίνει ίσες ευκαιρίες στους ανθρώπους που αγωνίζονται, που επιβιώνουν. Φέτος οι δράσεις όλων μας ακόμα και οι πιο μικρές έχουν σημασία. Ενώστε τις δυνάμεις σας με τις δικές μας».
Με τη λέξη «καρκίνος» χαρακτηρίζουμε ένα σύμπλεγμα νόσων που σχετίζονται με τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό και την ανοργάνωτη ανάπτυξη των προσβεβλημένων κυττάρων. Το 2018 σημειώθηκαν περισσότερες από 18 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις καρκίνου παγκοσμίως, από τις οποίες σχεδόν 5 εκατομμύρια αφορούσαν τον μαστό, τον τράχηλο της μήτρας, το παχύ έντερο και τη στοματική κοιλότητα, δηλ. καρκίνους οι οποίοι θα μπορούσαν να είχαν ανακαλυφθεί πρώιμα και να αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά, βελτιώνοντας την επιβίωση των ασθενών και την ποιότητα ζωής τους. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ογκολογίας, στη χώρα μας, εκτιμάται ότι διαγνώστηκαν το 2018 περίπου 67.000 νέες περιπτώσεις καρκίνου, ενώ οι θάνατοι εξαιτίας της νόσου ήταν 32.000.
Το σχέδιο της Ε.Ε για την καταπολέμηση του καρκίνου
Στις 3 Φεβρουαρίου 2021, την παραμονή της Παγκόσμιας Ημέρα κατά του Καρκίνου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το Σχέδιο για την καταπολέμηση του και βασικό πυλώνα μιας ισχυρής Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Υγεία.
Ο Μαργαρίτης Σχοινάς, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τόνισε ότι «τιμώντας μία από τις κεντρικές δεσμεύσεις αυτής της Επιτροπής, παρουσιάζουμε σήμερα ένα ανθρωποκεντρικό σχέδιο για τον καρκίνο που αντιμετωπίζει όλες τις πλευρές: πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και επιβίωση», προσθέτοντας ότι «αυτό το σχέδιο είναι μοναδικό επειδή βασίζεται σε μια προσέγγιση “ υγείας σε όλες τις πολιτικές”, συγκεντρώνοντας όλες τις δυνάμεις μαζί με έναν κοινό στόχο, να νικήσουμε τον καρκίνο». «Πρόκειται για την υγεία- αλλά πέρα από την πολιτική για την υγεία. Μια προσπάθεια ολόκληρης της κοινωνίας» υπογράμμισε ο κ. Σχοινάς και επισήμανε ότι «σε μια ισχυρή Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας, ο καρκίνος γίνεται κοινή πολιτική, επιχειρησιακή και επιστημονική προτεραιότητα».
Το σχέδιο για τον καρκίνο διαρθρώνεται γύρω από τέσσερις βασικούς τομείς δράσης με 10 εμβληματικές πρωτοβουλίες και πολλαπλές υποστηρικτικές δράσεις. Θα εφαρμοστεί χρησιμοποιώντας όλο το φάσμα των χρηματοδοτικών μέσων της Επιτροπής, με συνολικό ποσό 4 δισ. ευρώ που προορίζεται για δράσεις αντιμετώπισης του καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων EU4Health, Horizon Europe και Digital Europe.
1) Πρόληψη μέσω δράσεων που αντιμετωπίζουν βασικούς παράγοντες κινδύνου όπως ο καπνός (με σκοπό να διασφαλιστεί ότι λιγότερο από το 5% του πληθυσμού χρησιμοποιεί καπνό έως το 2040), επιβλαβής κατανάλωση αλκοόλ, περιβαλλοντική ρύπανση και επικίνδυνες ουσίες. Επιπλέον, μια καμπάνια «HealthyLifestyle4All» θα προωθήσει την υγιεινή διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα. Για την πρόληψη των καρκίνων που προκαλούνται από λοιμώξεις, στόχος του Σχεδίου Καρκίνου είναι ο εμβολιασμός τουλάχιστον του 90% του πληθυσμού των κοριτσιών-στόχων της ΕΕ και η σημαντική αύξηση του εμβολιασμού των αγοριών έως το 2030.
2) Έγκαιρη ανίχνευση καρκίνου με τη βελτίωση της πρόσβασης, της ποιότητας και της διάγνωσης και υποστήριξη των κρατών μελών, διασφαλίζοντας ότι το 90% του πληθυσμού της ΕΕ που πληροί τις προϋποθέσεις για προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου προσφέρεται για έλεγχο έως το 2025. Θα προταθεί το πρόγραμμα διαλογής καρκίνου.
3) Διάγνωση και θεραπεία μέσω δράσεων για την εξασφάλιση καλύτερης ολοκληρωμένης και ολοκληρωμένης φροντίδας του καρκίνου και αντιμετώπιση της άνισης πρόσβασης σε ποιοτική φροντίδα και φάρμακα. Μέχρι το 2030, το 90% των επιλέξιμων ασθενών θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε Εθνικά Κέντρα Ολοκληρωμένου Καρκίνου που συνδέονται μέσω ενός νέου Δικτύου ΕΕ. Επιπλέον, μια νέα πρωτοβουλία «Διάγνωση και θεραπεία για τον καρκίνο για όλους» θα ξεκινήσει έως το τέλος του 2021 για να βοηθήσει στη βελτίωση της πρόσβασης σε καινοτόμες διαγνώσεις και θεραπείες καρκίνου και μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την κατανόηση του καρκίνου (UNCAN.eu) θα βοηθήσει στον εντοπισμό ατόμων σε υψηλά επίπεδα κίνδυνου από κοινούς καρκίνους.
4) Βελτίωση της ποιότητας ζωής των καρκινοπαθών και των επιζώντων, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης, της πιθανής υποτροπής του όγκου, της μεταστατικής νόσου και των μέτρων για την υποστήριξη της κοινωνικής ένταξης και της επανένταξης στο χώρο εργασίας. Θα ξεκινήσει μια «Πρωτοβουλία Καλύτερης Ζωής για Ασθενείς με Καρκίνο», με έμφαση στη φροντίδα παρακολούθησης. Με τις νέες τεχνολογίες, την έρευνα και την καινοτομία ως αφετηρία, το σχέδιο για τον καρκίνο καθορίζει μια νέα προσέγγιση της ΕΕ για την πρόληψη, τη θεραπεία και τη φροντίδα του καρκίνου. Θα αντιμετωπίσει ολόκληρη την πορεία της νόσου, από την πρόληψη έως την ποιότητα ζωής των καρκινοπαθών και των επιζώντων, εστιάζοντας σε δράσεις όπου η ΕΕ μπορεί να προσθέσει την μεγαλύτερη αξία.
Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, ανέφερε ότι «το 2020, ενώ όλοι πολεμούσαμε ενάντια στην πανδημία COVID-19, πολλοί από εμάς πολεμούσαμε μια σιωπηλή μάχη. Τη μάχη κατά του καρκίνου. Το 2020, χάσαμε 1,3 εκατομμύρια Ευρωπαίους από αυτήν την ασθένεια. Και δυστυχώς, ο αριθμός των περιπτώσεων αυξάνεται. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο παρουσιάζουμε σήμερα το Σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου της Ευρώπης. Ο αγώνας αυτών που πολεμούν τον καρκίνο είναι δικός μας αγώνας επίσης, στην Ευρώπη».
Η Στέλλα Κυριακίδου, επίτροπος για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων, σημείωσε ότι «μια ισχυρή Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας είναι μια Ένωση όπου οι πολίτες προστατεύονται από καρκίνους που μπορούν να αποφευχθούν, όπου έχουν πρόσβαση σε έγκαιρο διαγνωστικό έλεγχο και διάγνωση, και όπου όλοι έχουν την εξουσία να έχουν πρόσβαση σε περίθαλψη υψηλής ποιότητας, σε κάθε βήμα. Για μένα αυτό δεν είναι μόνο μια πολιτική δέσμευση, αλλά μια προσωπική δέσμευση».
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα παιδιά, μέσω της έναρξης τού «Βοηθώντας τα παιδιά με την πρωτοβουλία για τον καρκίνο» για να διασφαλιστεί ότι τα παιδιά έχουν πρόσβαση σε ταχεία και βέλτιστη ανίχνευση, διάγνωση, θεραπεία και φροντίδα. Τέλος, για τον εντοπισμό τάσεων, ανομοιογένειες και ανισότητες μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειών, μέσα στο 2021 θα δημιουργηθεί ένα Μητρώο Ανισοτήτων Καρκίνου.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο καταπολέμησης του καρκίνου θα υποστηριχθεί από δράσεις που θα καλύπτουν πολλούς τομείς πολιτικής, από την απασχόληση, την εκπαίδευση, την κοινωνική πολιτική και την ισότητα, μέσω του μάρκετινγκ, της γεωργίας, της ενέργειας, του περιβάλλοντος και του κλίματος, έως τις μεταφορές, την πολιτική συνοχής και τη φορολογία.
Επιπλέον, για την υποστήριξη νέων τεχνολογιών, έρευνας και καινοτομίας, θα δρομολογηθεί ένα νέο Κέντρο Γνώσης για τον Καρκίνο που θα βοηθήσει στο συντονισμό επιστημονικών και τεχνικών πρωτοβουλιών που σχετίζονται με τον καρκίνο σε επίπεδο ΕΕ. Μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία απεικόνισης καρκίνου θα συσταθεί για να υποστηρίξει την ανάπτυξη νέων εργαλείων με τη βοήθεια υπολογιστή για τη βελτίωση της εξατομικευμένης ιατρικής και καινοτόμες λύσεις.
