Για χρόνια, η συζήτηση γύρω από το 6G έμοιαζε αφηρημένη, μια ακόμη επιδίωξη της βιομηχανίας τηλεπικοινωνιών, μια υπόσχεση για ταχύτερα downloads, για πιο «έξυπνες» πόλεις και για «αόρατα» δίκτυα που θα υποστηρίζουν τα πάντα. Όμως μέσα σε ένα καμένο δάσος, με drones να λειτουργούν ως ιπτάμενοι σταθμοί βάσης και με αλγορίθμους να αναζητούν εγκλωβισμένους μέσα στον καπνό, το αφήγημα αλλάζει δραματικά.
Το 6G παύει να αφορά μόνο μεγαλύτερες ταχύτητες. Γίνεται υποδομή κρίσιμης επιβίωσης για έναν κόσμο που θερμαίνεται πιο γρήγορα απ’ όσο προλαβαίνουν να προσαρμοστούν οι κοινωνίες του.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να δοκιμάσει στην πράξη το ευρωπαϊκό έργο 6G-VERSUS, μια τεράστια τεχνολογική συνεργασία που συγκεντρώνει 34 οργανισμούς από δέκα χώρες και φέρνει κοντά πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, τηλεπικοινωνιακούς παρόχους και εταιρείες deep tech.
Στόχος δεν είναι ένα θεωρητικό demo τεχνολογίας, αλλά η δημιουργία πραγματικών επιχειρησιακών συστημάτων που θα μπορούν να λειτουργούν σε συνθήκες κρίσης, από δασικές πυρκαγιές μέχρι αποστολές έρευνας και διάσωσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Και σε αυτό το πείραμα η Ελλάδα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Οι πρόσφατες δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν στις εγκαταστάσεις του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», με τη συμμετοχή του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Συστημάτων Επικοινωνίας και Υπολογιστών (ΕΠΙΣΕΥ/) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), του ΟΤΕ, της Infolysis και της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης Αττικής, έδωσαν μια ιδέα του πώς θα μπορούσε να μοιάζει η πολιτική προστασία της επόμενης δεκαετίας.
Το ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ μέσω της ερευνητικής ομάδας I-SENSE λειτουργεί ως Τεχνικός Συντονιστής του 6G-VERSUS, ηγούμενο της αρχιτεκτονικής, της ενοποίησης τεχνολογιών και του τεχνικού συντονισμού των διαφορετικών πιλοτικών δράσεων και clusters του έργου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Όπως επισημαίνει ο ιδρυτής της ερευνητικής ομάδας Ι-SENSE και Διευθυντής Έρευνας και Ανάπτυξης του ΕΠΙΣΕΥ, Δρ Άγγελος Αμδίτης « Για χώρες όπως η Ελλάδα, που βρίσκονται ολοένα και συχνότερα αντιμέτωπες με μεγάλες δασικές πυρκαγιές και φυσικές καταστροφές, οι προηγμένες τεχνολογίες δικτύων θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ευφυή και ανθεκτικά συστήματα ικανά να λειτουργούν σε πραγματικές συνθήκες κρίσης».
Το σενάριο…
Το σενάριο ξεκινά σε ένα απομακρυσμένο δασικό σημείο όπου έχει εκδηλωθεί πυρκαγιά. Από τη στιγμή που εμφανίζονται τα πρώτα ίχνη καπνού, το σύστημα ενεργοποιείται αυτόματα. Κάμερες υψηλής ανάλυσης συνδεδεμένες σε δίκτυο 6G μεταδίδουν συνεχώς εικόνα σε πραγματικό χρόνο, ενώ αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης ανεπτυγμένοι από τον ΟΤΕ αναλύουν τη ροή του βίντεο αναζητώντας σημάδια φωτιάς πριν η κατάσταση ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Το κρίσιμο στοιχείο εδώ είναι ο χρόνος, καθώς κάθε λεπτό που κερδίζεται στα πρώτα στάδια μιας πυρκαγιάς μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την εξέλιξή της.
Μόλις εντοπιστεί πιθανός κίνδυνος, το σύστημα στέλνει αυτόματα ειδοποιήσεις στο κέντρο επιχειρήσεων, επιτρέποντας στις ομάδες πρώτης απόκρισης να κινηθούν νωρίτερα και πιο στοχευμένα. Παράλληλα, το ΕΠΙΣΕΥ αναπτύσσει AI μοντέλα που δεν εντοπίζουν μόνο φωτιά, αλλά και ανθρώπους. Οι αλγόριθμοι επιχειρούν να χαρτογραφήσουν πιθανές θέσεις εγκλωβισμένων μέσα στην περιοχή κινδύνου, δημιουργώντας μια επιχειρησιακή εικόνα που μέχρι σήμερα απαιτούσε χρόνο, εμπειρία και συχνά επικίνδυνη επιτόπια έρευνα.
Την ίδια στιγμή, drones απογειώνονται για εναέρια επιτήρηση μεταφέροντας ζωντανή εικόνα της εξάπλωσης της πυρκαγιάς. Τα δεδομένα δεν ταξιδεύουν μέχρι κάποιο μακρινό cloud για επεξεργασία, αλλά αναλύονται σχεδόν ακαριαία μέσω υποδομών edge computing που βρίσκονται πολύ κοντά στο πεδίο, επιτρέποντας σε επιπλέον AI συστήματα να εντοπίζουν κρίσιμα σημεία ενδιαφέροντος ή πιθανά θύματα χωρίς καθυστερήσεις.
Και μετά υπάρχει ο ρομποτικός σκύλος, ίσως το πιο σουρεαλιστικό αλλά και πιο αποκαλυπτικό κομμάτι του πρότζεκτ. Εξοπλισμένος με κάμερες και ενσωματωμένη AI, κινείται μέσα σε δύσβατες περιοχές με πυκνή βλάστηση ή μηδενική ορατότητα, εκεί όπου η πρόσβαση ανθρώπινων ομάδων είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Μπορεί να εντοπίσει ανθρώπους σε κίνδυνο, να μεταφέρει βασικό εξοπλισμό και να λειτουργήσει σαν προωθημένος αισθητήρας μέσα στην καρδιά της καταστροφής.
Το πραγματικά ενδιαφέρον στοιχείο όμως είναι ότι όλα αυτά λειτουργούν ως ένα ενιαίο οικοσύστημα. Ένα δεύτερο drone αναλαμβάνει ρόλο εναέριου κόμβου επικοινωνίας, επεκτείνοντας την κάλυψη του 6G σε περιοχές όπου οι υποδομές έχουν καταστραφεί ή δεν υπήρχαν ποτέ. Στην πράξη, το drone γίνεται κομμάτι του ίδιου του τηλεπικοινωνιακού δικτύου, επιτρέποντας σε ρομπότ, αισθητήρες και ομάδες πεδίου να συνεχίσουν να επικοινωνούν ακόμη και μέσα στο χάος μιας μεγάλης πυρκαγιάς.
«Η Ελλάδα αποτελεί ένα εξαιρετικά απαιτητικό περιβάλλον για την ανάπτυξη τέτοιων τεχνολογιών λόγω των ιδιαίτερων γεωμορφολογικών και κλιματικών συνθηκών. Οι δοκιμές που πραγματοποιούμε σήμερα στο 6GVERSUS δημιουργούν τη βάση για ένα νέο μοντέλο επιχειρησιακής διαχείρισης κρίσεων, όπου διαφορετικά συστήματα, επίγεια και εναέρια ρομποτικά μέσα, αισθητήρες πεδίου, έξυπνα δίκτυα επικοινωνίας και πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούν να λειτουργούν ως ένα ενιαίο, συνεργατικό επιχειρησιακό οικοσύστημα. Στο μέλλον, τέτοιες τεχνολογίες θα επιτρέπουν όχι μόνο την καλύτερη εικόνα του συμβάντος σε πραγματικό χρόνο, αλλά και την πρόβλεψη της εξέλιξής του, τη δυναμική υποστήριξη αποφάσεων και την ασφαλέστερη ανάπτυξη των ομάδων πρώτης απόκρισης σε ιδιαίτερα επικίνδυνα περιβάλλοντα» συμπληρώνει ο Δρ Κωνσταντίνος Κατσαρός, ερευνητής στο ΕΠΙΣΕΥ και Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ομάδας Εργασίας 5G/6G για τη Συνδεδεμένη και Αυτοματοποιημένη Κινητικότητα.
Δεν είναι τυχαίο ότι η χώρα επιλέχθηκε ως μία από τις έξι ευρωπαϊκές τοποθεσίες πιλοτικών δοκιμών του 6G-VERSUS ( οι υπόλοιπες είναι Φινλανδία, Ισπανία, Πορτογαλία, Βουλγαρία και Γαλλία).
{https://www.youtube.com/watch?v=akalD1Va_ac}
Το στοίχημα…
Το μεγαλύτερο στοίχημα, εδώ δεν είναι η ίδια η τεχνολογία. Είναι η ιδέα ότι στο μέλλον τα συστήματα πολιτικής προστασίας δεν θα λειτουργούν αποσπασματικά, αλλά σαν ένα συνεργατικό δίκτυο νοημοσύνης από drones, επίγεια ρομπότ, αισθητήρες, AI μοντέλα και τηλεπικοινωνιακές υποδομές που ανταλλάσσουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, προβλέπουν την εξέλιξη μιας κρίσης και βοηθούν τους ανθρώπους να πάρουν πιο γρήγορες και ασφαλείς αποφάσεις.
«Στο 6G-VERSUS διερευνούμε ένα νέο μοντέλο για την επόμενη γενιά συστημάτων πολιτικής προστασίας, όπου drones και ρομποτικά συστήματα δεν λειτουργούν μόνο ως αισθητήρες, αλλά ως δυναμικοί κόμβοι επικοινωνίας, που δίνουν την δυνατότητα δημιουργίας ευφυών, συνεργατικών οικοσυστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Μέσα από τον αυτόματο εντοπισμό συμβάντων και ατόμων σε κίνδυνο από εναέρια και επίγεια ρομποτικά μέσα, τα συστήματα αυτά μπορούν να συνθέτουν συνεργατικά μια καλύτερη επιχειρησιακή εικόνα, υποστηρίζοντας έγκαιρη προειδοποίηση, καλύτερη εκτίμηση και ιεράρχηση των παρεμβάσεων” συμπληρώνει ο Λάζαρος Καραγιαννίδης, ερευνητής στο ΕΠΙΣΕΥ και επικεφαλής του Τμήματος Διαχείριση Κρίσεων και Ασφαλείς Κοινωνίες.
Γιατί στην εποχή της κλιματικής κρίσης, η μάχη απέναντι στις φωτιές ίσως να μην κερδίζεται μόνο με περισσότερα εναέρια μέσα ή περισσότερους πυροσβέστες. Αλλά με δίκτυα που σκέφτονται, με μηχανές που συνεργάζονται και με υποδομές που συνεχίζουν να λειτουργούν ακόμη κι όταν όλα γύρω τους καταρρέουν.
Το ευρωπαϊκό έργο 6G-VERSUS χρηματοδοτείται από το Smart Networks and Services Joint Undertaking (SNS JU) της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του Horizon Europe.
