Τι προκαλεί πλήξη σε μια ανθρώπινη επαφή; Αυτό αναρωτήθηκαν Βρετανοί ερευνητές, οι οποίοι μελέτησαν τα χαρακτηριστικά που μπορούν να κάνουν ένα άτομο βαρετό και δημιούργησαν ένα προφίλ με βάση τα δεδομένα που συγκέντρωσαν. Η ερευνητική ομάδα μελέτησε τον τρόπο ζωής των ανθρώπων για να ανακαλύψει τι ταυτίζεται με τα χαρακτηριστικά που θεωρούνται βαρετά από τους άλλους και το πώς ένας βαρετός θα μπορούσε να επηρεάσει τη ζωή των άλλων.
Η μελέτη με επικεφαλής τον Δρ Wijnand Van Tilburg του τμήματος ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Essex, εστίασε στο στερεότυπο που έχουν στο μυαλό τους οι άνθρωποι για τους βαρετούς ανθρώπους και όχι στα πραγματικά ατομικά χαρακτηριστικά που διαθέτουν οι βαρετοί άνθρωποι.
Εκατόν δεκαπέντε άτομα από τις ΗΠΑ κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις ανοιχτού τύπου. Αρχικά έδωσαν έως και τρεις σύντομες περιγραφές του «βαρετού ανθρώπου» κατά τη γνώμη τους, μιλώντας για υπαρκτά άτομα (λέγοντας για παράδειγμα ο Α δεν έχει ποτέ κάτι ενδιαφέρον να πει ή ο Β μιλάει μονότονα χωρίς συναίσθημα) ή για φανταστικά άτομα (π.χ. είναι κάποιος που δεν θέλει ποτέ να κάνει τίποτα). Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες ανέφεραν έως και 10 «τυπικά χαρακτηριστικά» ενός βαρετού ατόμου βάσει των προηγούμενων περιγραφών τους και υπέδειξαν έως 3 επαγγέλματα και 3 χόμπι που συνδέονται, κατά τη γνώμη τους, με βαρετούς ανθρώπους. Το επόμενο βήμα ήταν να επιλέξουν τον τόπο διαμονής ενός βαρετού ατόμου, σύμφωνα με τα στερεότυπά τους (χωριό, πόλη, μικρή ή μεγάλη πόλη).
Περίπου 920 προσωπικά χαρακτηριστικά (π.χ., στενόμυαλος, μη δημιουργικός, χωρίς έμπνευση, κ.ά), 336 επαγγέλματα (π.χ. λογιστής, δικηγόρος, καθαριστής, κ.ά) και 338 χόμπι, περιείχαν οι απαντήσεις του δείγματος της έρευνας, οι οποίες κατηγοριοποιήθηκαν σε 45 κατηγορίες προσωπικών χαρακτηριστικών, 20 επαγγελμάτων και 19 χόμπι βαρετών ανθρώπων που ζουν κυρίως σε μικρές πόλεις και λιγότερο σε χωριά.
Σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Personality and Social Psychology Bulletin, ο πιο βαρετός άνθρωπος στον κόσμο είναι ένας που ασχολείται με την καταχώρηση δεδομένων (data entry worker), που είναι βαθιά θρησκευόμενος, που ζει σε μια μικρή πόλη και που δεν σηκώνεται από την τηλεόραση.
Οι αναλυτές δεδομένων, οι λογιστές, οι φοροτεχνικοί, οι ασφαλιστές, οι καθαριστές και οι υπάλληλοι τραπεζών βρίσκονται στην κορυφή της λίστας με τις βαρετές δουλειές, ενώ ο κόσμος πιστεύει ότι εκείνοι που εργάζονται στις τέχνες του θεάματος, στις επιστήμες, ως δημοσιογράφοι, ως επαγγελματίες υγείας ή ως εκπαιδευτικοί είναι οι πιο ενδιαφέροντες. Τα περισσότερα βαρετά χόμπι περιλαμβάνουν τον ύπνο, την παρακολούθηση τηλεόρασης, την ενασχόληση με τη θρησκεία, τη φροντίδα ζώων και τα μαθηματικά. Ανάμεσα στα βαρετά στοιχεία κάποιου θεωρήθηκαν επίσης, η έλλειψη ενδιαφερόντων και του χιούμορ, όπως και το να μην εκφράζει κάποιος την άποψή του ή να είναι πάντα αρνητικός.
Η έρευνα έδειξε ότι όσοι διαθέτουν «βαρετά» γνωρίσματα, έχουν λιγότερη ζεστασιά ως άνθρωποι και περιορισμένες ικανότητες ενώ σίγουρα το στερεοτυπικό αυτό μοντέλο που τους ακολουθεί, δυσκολεύει την καλλιέργεια των κοινωνικών τους σχέσεων και σύμφωνα με τους ερευνητές υποφέρουν από μοναξιά και είναι πιο επιρρεπείς σε ψυχικές διαταραχές και εθισμούς.
«Η μελέτη της πλήξης είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέρουσα και έχει πολλές επιπτώσεις στην πραγματική ζωή. Βρήκαμε πόσο καθοριστικά είναι τα στερεότυπα και τι αντίκτυπο μπορούν να έχουν στους ανθρώπους. Οι αντιλήψεις μπορεί να αλλάξουν, αλλά οι άνθρωποι πολλές φορές δεν ασχολούνται με όσους έχουν «βαρετές» δουλειές και χόμπι και έτσι οι «βαρετοί» δεν έχουν την ευκαιρία να αποδείξουν στους άλλους ότι κάνουν λάθος και να σπάσουν αυτά τα αρνητικά στερεότυπα. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να ακολουθούν πάντα τα στερεότυπα απορρίπτοντας κάποιους ως βαρετούς. Πολλοί από αυτούς μπορεί να εργάζονται σε δουλειές που θεωρούνται βαρετές αλλά να είναι πολύ ζωτικής σημασίας για την κοινωνία», σχολιάζει ο Δρ Van Tilburg.
Πηγή: https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/01461672221079104#_i32
