Το σχέδιό της για την Παιδεία παρουσίασε σε συνέντευξη Τύπου η ΕΛΑΣ, το οποίο περιλαμβάνει 5+1 εμβληματικές παρεμβάσεις, με βασικότερο πυλώνα την κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη προτείνει, επίσης, την αναβάθμιση του Λυκείου και του απολυτηρίου, την ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης, τη στήριξη των εκπαιδευτικών. Για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, η θέση της ΕΛΑΣ είναι ότι δεν θα καταργηθούν, αλλά θα λειτουργήσουν με αυστηρότερα ακαδημαϊκά και θεσμικά κριτήρια.
Συγκεκριμένα, για τα Μη Κρατικά Πανεπιστήμια, μετά από σχετική ερώτηση, έγινε γνωστό πως δεν υπάρχει καμία πρόθεση κατάργησης, ωστόσο στόχος είναι η αλλαγή του σχετικού νόμου θέτοντας αυστηρά κριτήρια και διασφαλίζοντας ισονομία και ακαδημαϊκή εγκυρότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Στα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης η θέση μας σαφής: δε θα τα είχαμε ιδρύσει, αλλά δεν θα τα καταργήσουμε. Σεβόμαστε την πρόσφατη απόφαση του ΣΤΕ και αναγνωρίζουμε τη σημερινή πραγματικότητα φοίτησης χιλιάδων νέων σε αυτά και επένδυσης των οικογενειών σε αυτή τη διαδικασία. Οφείλουμε να σταθούμε με υπευθυνότητα απέναντι στην ασφάλεια δικαίου για τους πολίτες. Όμως, και σε αυτό θέλω να είμαι ξεκάθαρη: δεν θα επιτρέψουμε στη χώρα να γίνει El Dorado πανεπιστημιακής παραπαιδείας.
Αλλάζουμε ριζικά τον «Νόμο Πιερρακάκη» (ν. 5094/2024), θέτοντας αυστηρά κριτήρια και διασφαλίζοντας ισονομία και ακαδημαϊκή εγκυρότητα.
Παράλληλα, θα ενισχύσουμε την ανάπτυξη του δημοσίου Πανεπιστημίου (κεντρικά και περιφερειακά) και δε θα επιτρέψουμε τη συρρίκνωσή του προς όφελος του ιδιωτικού κέρδους», ήταν η σχετική απάντηση από την τομεάρχη Παιδείας της ΕΛΑΣ, Ιωάννα Λαλιώτου.
Αναλυτικά:
Καταργούμε τις Πανελλαδικές εξετάσεις από το ακριβό για τις οικογένειες και ψυχοφθόρο διόδιο στη γνώση και τη μάθηση.
Πώς;
- Νέο λύκειο: Από «προθάλαμος φροντιστηρίου» σε αυτοτελή θεσμό μόρφωσης. Ενιαίο πρόγραμμα γενικής παιδείας στην Α’ και Β’ Λυκείου. Επιλογή κατεύθυνσης στη Γ’ Λυκείου. Απομάκρυνση της «πανεπιστημιακού επιπέδου» ύλης από το Λύκειο. Η γνώση αποκτά βάθος, όχι έκταση. Υιοθέτηση σύγχρονων διεθνών εκπαιδευτικών πρακτικών: κριτική σκέψη, έρευνα και σύνθετη αξιολόγηση γνώσεων και δεξιοτήτων.
- Αναβαθμισμένο απολυτήριο λυκείου: Όχι «χαρτί», αλλά πιστοποίηση γνώσεων με διεθνείς προδιαγραφές και αναγνώριση, καθώς και σύγχρονους τρόπους εξέτασης και αξιολόγησης, εκπαιδευτική αξιοπιστία και αδιάβλητο χαρακτήρα και διαδικασίες.
- Νέο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ: Σπάμε τον παραλογισμό, θεσμοθετώντας εισαγωγή «ελεύθερης πρόσβασης» σε εκείνα τα Τμήματα όπου οι προτιμήσεις των υποψηφίων είναι όσες και οι διαθέσιμες θέσεις. Στα Τμήματα Ελεύθερης Πρόσβασης μόνη προϋπόθεση εισαγωγής είναι το Απολυτήριο της Γ’ Λυκείου. Για όσα Τμήματα η ζήτηση υπερβαίνει τις διαθέσιμες θέσεις, μεταβατικά εφαρμόζονται εξετάσεις βαθμολογικής κατάταξης και τελικά εισαγωγή αποκλειστικά με τον βαθμό του Αναβαθμισμένου Απολυτηρίου της Γ΄ Λυκείου. Κρατάμε το αδιάβλητο. Προσθέτουμε εκπαιδευτική αξιοπιστία.
- Κατάργηση της ελάχιστης βάσης εισαγωγής (ΕΒΕ).
Τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση – Πτυχίο και άδεια άσκησης επαγγέλματος σε δύο χρόνια. Αντικείμενα υψηλής ζήτησης στην αγορά εργασίας.
Πώς;
- Δημιουργούμε στα πανεπιστήμια Διετή Προγράμματα Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.
- Εισαγωγή χωρίς εξετάσεις για απόφοιτους/ες ΕΠΑΛ και δυνατότητα εισαγωγής για απόφοιτους/ες ΓΕΛ.
- Το πτυχίο αποτελεί ταυτόχρονα άδεια άσκησης επαγγέλματος (επίπεδο 5 Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων).
- Τα προγράμματα οργανώνονται και υλοποιούνται με ευθύνη των ΑΕΙ, με υποχρεωτική συνέργεια με παραγωγικούς φορείς.
- Σύγχρονα αντικείμενα υψηλής ζήτησης – Ενισχύουμε τους νέους ανθρώπους και στηρίζουμε την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.
Ανώτατη εκπαίδευση – Θεσμική θωράκιση, ισονομία, ουσιαστικός έλεγχος.
Πώς;
- Αλλαγή θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των δημοσίων ΑΕΙ. Κατάργηση του θεσμού των Συμβουλίων Διοίκησης και αλλαγή του τρόπου εκλογής Πρυτανικών Αρχών. Αλλαγή του τρόπου εκλογής μελών ΔΕΠ. Ουσιαστική μεταβολή του ν. 4957/2022 («Νόμος Κεραμέως»).
- Αλλαγή του θεσμικού πλαισίου ίδρυσης και λειτουργίας των Ν.Π.Π.Ε. Ριζική μεταβολή του ν. 5094/2024 («Νόμος Πιερρακάκη»).
Στήριξη των εκπαιδευτικών – Ενισχύουμε τους ανθρώπους της εκπαίδευσης και το κοινωνικό κράτος – Σεβόμαστε τα παιδιά μας και επενδύουμε στο μέλλον.
Πώς;
- Αξιοπρεπείς μισθοί: ένταξη των εκπαιδευτικών σε ειδικά μισθολόγια.
Σχολική ειρήνη
Αναβάθμιση εκπαιδευτικής διαδικασίας, αποκατάσταση κλίματος ηρεμίας και παιδαγωγική ενδυνάμωση, για τη διαμόρφωση ενός ενταξιακού, συμμετοχικού και ελκυστικού σχολείου.
Πώς;
- Θεσμική θωράκιση των εκπαιδευτικών από αυθαιρεσίες και ουσιαστική επιμόρφωση.
- Προγραμματισμός και αποτίμηση εκπαιδευτικού έργου. Επαναφορά του συλλογικού χαρακτήρα της επιστημονικής και παιδαγωγικής υποστήριξης των σχολείων με τα Περιφερειακά Κέντρα Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού.
- Παύση διώξεων εκπαιδευτικών και κατάργηση του τιμωρητικού πλαισίου αξιολόγησης – ουσιαστική αναμόρφωση.
- Μείωση αριθμού μαθητών/τριών ανά τμήμα.
- Σχολική στέγη.
Εκπαίδευση παιδιών με αναπηρία.
Διασφάλιση του δικαιώματος ισότιμης πρόσβασης όλων των παιδιών στο σχολείο, ανεξάρτητα από αναπηρίες, για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και προκαταλήψεις.
Πώς;
- Ψυχοκοινωνική υποστήριξη και πρώιμη παρέμβαση. Στελέχωση όλων των σχολείων με διεπιστημονικές ομάδες για τη συνεργασία εκπαιδευτικών, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών και, ειδικότερα στα νηπιαγωγεία, λογοθεραπευτών και εργοθεραπευτών.
- Εκπαιδευτική ένταξη στο γενικό σχολείο. Διαμόρφωση κουλτούρας ενταξιακών σχολικών κοινοτήτων και βελτίωση του τρόπου παροχής εξατομικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης (Τμήματα Ένταξης και Παράλληλη Στήριξη).
- Ειδικά σχολεία. Αναβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών και ενίσχυση των συνεργασιών ειδικών και γενικών σχολείων για την ανάδειξη της ορατότητας των αναπήρων.
Δείτε ΕΔΩ τις παρεμβάσεις.
Κουφονικολάκου: Η Δημοκρατία πρέπει να γεννιέται ξανά σε κάθε γενιά και η Παιδεία να είναι η μαμή της
«Αν ο καθρέφτης της κοινωνίας μας είναι το σχολείο και εν γένει το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, τότε τα πράγματα δεν είναι καλά, για μία σειρά από λόγους», είπε η Θεώνη Κουφονικολάκου κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου και πρόσθεσε:
«Επειδή συντηρούμε ένα μη παιδοκεντρικό εκπαιδευτικό σύστημα που αποκλείει τα πιο ευάλωτα παιδιά και όχι απλά συντηρεί αλλά τροφοδοτεί ανισότητες και διακρίσεις: Τα παιδιά που δεν έχουν να πληρώσουν φροντιστήριο, εκείνα που διαβιούν στο φάσμα της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, τα παιδιά διαφορετικού εθνοτικού ή εθνικού προφίλ και εκείνα με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες έχουν μικρότερες προσδοκίες για το παρόν και το μέλλον τους λόγω των παγιωμένων συστημικών προκλήσεων.
Επειδή ακόμη και οι οικογένειες που μπορούν να επενδύσουν χρόνο και χρήμα σε αυτήν την φρενήρη κούρσα προς τις πανελλαδικές, επιβαρύνονται με τεράστιο άγχος και αγωνίες που υπονομεύουν την ψυχική και συναισθηματική υγεία των παιδιών και παραβιάζουν το δικαίωμά τους στον ελεύθερο χρόνο σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.
Επειδή, στο σύγχρονο σχολείο, η ένταση και η καχυποψία ακόμη και η ποινικοποίηση της σχολικής ζωής σε κάποιες περιπτώσεις, βρίσκονται σε πρωτόγνωρο επίπεδο και ναρκοθετούν συνολικά την κοινωνική ένταξη των παιδιών.
Επειδή, οι διαδικασίες ουσιαστικής συμμετοχής των παιδιών στη σχολική καθημερινότητα είναι είτε ανύπαρκτες είτε προσχηματικές, με αποτέλεσμα η χώρα να παραβιάζει το άρθρο 12 της ΔΣΔΠ και να χάνουμε την ευκαιρία της εξοικείωσης των παιδιών με μία γνήσια δημοκρατική κουλτούρα. Κάνουμε εξάλλου ακριβώς το αντίθετο τροφοδοτώντας τον ανταγωνιστικό ατομικισμό και δίνοντας έμμεσα το μήνυμα ότι οι σχέσεις αποτελούν απειλή.
Επειδή το σχολείο δεν υπηρετεί τη μεγάλη κοινωνική ανάγκη για ανάπτυξη κριτικής σκέψης και συναισθηματική νοημοσύνης, αντίθετα ενθαρρύνει την παπαγαλία. Εμείς όμως έχουμε ανάγκη από συνειδητοποιημένους αναγνώστες, ψηφοφόρους, καταναλωτές και πολίτες.
Επειδή ακόμη και στο επίπεδο των επιδόσεων ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι οι επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών/μαθητριών το 2022 στην αξιολόγηση του PISA ήταν οι χαμηλότερες που έχει καταγράψει ποτέ η χώρα από τότε που συμμετέχει, δηλαδή από το 2000, με σημαντική επιδείνωση σε σχέση με το 2018. Και αυτό είναι λογικό διότι στα ελληνικά σχολεία οι εκπαιδευτικοί δεν αφήνονται απερίσπαστοι και ενίοτε δεν έχουν τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να αναπτύξουν την πολύτιμη παιδαγωγική σχέση που δημιουργεί συνθήκες μάθησης.
Και τέλος επειδή η εστίαση στην εκπαίδευση, αποτελεί την πιο ουσιαστική, την πιο αυθεντική μορφή επένδυσης στην εθνική πρόοδο. Εξάλλου όπως είπε και ο Ντιούι ‘Η Δημοκρατία πρέπει να γεννιέται ξανά σε κάθε γενιά και η Παιδεία να είναι η μαμή της».
Λαλιώτου: Μόνο 1 στα 10 παιδιά από ασθενέστερες οικονομικά ομάδες, καταφέρνουν να σπουδάσουν σήμερα
«Οι 5+1 παρεμβάσεις μας για την Παιδεία είναι ριζικές, αλλά και απολύτως εφαρμόσιμες. Τολμηρές, αλλά ώριμες και πραγματιστικές», είπε η Τομεάρχης Παιδείας της ΕΛΑΣ, Ιωάννα Λαλιώτου.
Αναλυτικά η ομιλία της:
«Η παρουσία σας αποδεικνύει ότι η Παιδεία δεν είναι ένα ακόμη κεφάλαιο στον πολιτικό διάλογο — είναι η ίδια η υπόθεση του μέλλοντος αυτού του τόπου.
Είναι ένα θέμα που αφορά κάθε σπίτι, κάθε οικογένεια, κάθε γονιό, κάθε νέο. Αφορά την υγεία και την ποιότητα ζωής των παιδιών μας στην πιο όμορφη ηλικία τους και την αξιοπρέπεια και τον προγραμματισμό του οικογενειακού μας βίου. Αφορά τον οικογενειακό προϋπολογισμό, τις ανισότητες, αλλά και την παραγωγική ανασυγκρότηση και την εμπιστοσύνη των νεότερων γενιών στους θεσμούς.
Σας καλώ να σκεφτείτε ένα δεκαεπτάχρονο παιδί. Να ξυπνάει τα ξημερώματα, να περνάει ολόκληρες μέρες σε ένα θρανίο, απλά για να είναι εκεί, για να μην πάρει απουσίες, να συνεχίζει για 4 τουλάχιστον ώρες στο φροντιστήριο, να γεμίζει τα Σαββατοκύριακά του με ατέλειωτες ώρες διαβάσματος, η με την πίεση τη δική μας των γονιών στο «διάβασε». Και όλο αυτό, όχι για να μάθει — αλλά για να επιβιώσει μιας διαδικασίας. Γιατί αυτό που ζούμε σήμερα, στο Λύκειο, δεν είναι εκπαίδευση. Είναι ένας αγώνας δρόμου με εμπόδια, όπου το ζητούμενο δεν είναι η γνώση, αλλά η αντοχή στην πίεση. Και όποιος αντέξει, άντεξε. Κάποιες όπως είδαμε πρόσφατα με τον πιο συγκλονιστικό τρόπο, δεν αντέχουν!
Η ετήσια ιδιωτική δαπάνη σε εξωσχολική εκπαίδευση ανέρχεται σε 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Κάθε Σεπτέμβριο, το άγχος των γονιών, όλων μας, είναι πώς θα βγει ο λογαριασμός για τα δίδακτρα — στη δημόσια εκπαίδευση εννοείται. Κι όποιος αντέξει, άντεξε. Και δεν αντέχουμε! Γι’αυτό, μόνο 1 στα 10 παιδιά από ασθενέστερες οικονομικά ομάδες, καταφέρνουν να σπουδάσουν σήμερα.
Απέναντι σε όλα αυτά, οι 5+1 Παρεμβάσεις μας για την Παιδεία είναι ριζικές, αλλά και απολύτως εφαρμόσιμες. Τολμηρές, αλλά ώριμες και πραγματιστικές.
Για να κάνουμε την γνώση αξία και την παιδεία δικαίωμα για όλους/ες!
1η Παρέμβαση: Καταργούμε τις Πανελλαδικές Εξετάσεις από το ακριβό και ψυχοφθόρο διόδιο στη γνώση και τη μάθηση
Κρατάμε το αδιάβλητο. Προσθέτουμε εκπαιδευτική αξιοπιστία. Γιατί δεν είναι φυσιολογικό το εξεταστικό σύστημα να καθορίζει το περιεχόμενο της διδασκαλίας και της μάθησης. Αλλά το αντίστροφο.
Οι Πανελλαδικές διαμόρφωσαν την εκπαιδευτική ιστορία της Ελλάδας για δεκαετίες. Κι αυτό είναι το πρόβλημα: αντί να αξιολογούν το περιεχόμενο της γνώσης, το καθορίζουν. Και μάλιστα με όρους του παρελθόντος! Είναι σα να κυκλοφορούμε με αυτοκίνητο της δεκαετίας του '60 σε υπερσύγχρονο αυτοκινητόδρομο. Και μάλιστα να μας κοστίζει υπέρογκα και να κινδυνεύουν και τα παιδιά μας μέσα σε αυτό! «Γερό σίδερο», αλλά θα το κάναμε;
Καταργούμε τις Πανελλαδικές ως καθολικό, υποχρεωτικό διόδιο για όλους.
Για να αναπνεύσει το σύστημα.
Γιατί δώδεκα χρόνια μάθησης δεν μπορεί να κρίνονται σε τρεις ώρες τυποποιημένων ασκήσεων. Γιατί, η αποστήθιση δεν μπορεί να είναι το μοναδικό κριτήριο για το πώς ένα παιδί θα πορευτεί στη ζωή.
Γιατί η οικογένεια δεν μπορεί να νιώθει ότι «αξιολογείται» από το πως θα ανταπεξέλθει στο οικονομικό αυτό άχθος.
Και η εφηβεία των παιδιών μας δεν μπορεί να συνεχίσει να ορίζεται από αυτό το ψυχικό βάρος!
Πώς;
Με τρεις τρόπους.
Πρώτον, με ένα νέο Λύκειο. Όχι προθάλαμος φροντιστηρίου, αλλά ελκυστικός χώρος μάθησης και διαμόρφωσης πολιτών.
Καταργούμε τις κατευθύνσεις στην Α΄ και Β΄ Λυκείου. Η προετοιμασία για την τριτοβάθμια εκπαίδευση περιορίζεται στη Γ΄ τάξη, όπου σχεδόν το σύνολο των ωρών διδασκαλίας αφιερώνεται στα μαθήματα κατεύθυνσης, καθώς και στα ειδικά μαθήματα (σχέδιο, γλώσσες κτλ), που σήμερα εξετάζονται μεν, δεν διδάσκονται δε! (πρωτοφανές σε διεθνές επίπεδο).
Μειώνουμε τον αριθμό μαθητών ανά τμήμα – έως 22 άτομα στην Α' και Β', και λιγότερους στη Γ' – όπου τοποθετούνται δύο εκπαιδευτικοί στα βασικά μαθήματα για εμβάθυνση και εξατομικευμένη διδασκαλία. Προαιρετικό Ολοήμερο Λύκειο με εποπτεία καθηγητών.
Απομακρύνουμε την πανεπιστημιακού επιπέδου ύλη: το Λύκειο δεν είναι μικρό Πανεπιστήμιο. Είναι Λύκειο! Και ότι εξετάζεται οφείλει να ανταποκρίνεται σε αυτό που έχει και μπορεί να διδαχθεί εντός της τάξης!
Για να κάνουμε το σχολείο πιο ουσιαστικό και πιο ελκυστικό, αντλούμε στοιχεία και καλές πρακτικές από τα διεθνή πρότυπα λυκειακής εκπαίδευσης (πχ. από το Διεθνές Απολυτήριο (IB) αλλά και τα Πρότυπα Σχολεία) πρακτικές που σήμερα είναι για λίγους και τυχερούς, και τις εντάσσουμε στο δημόσιο Λύκειο από την Α' τάξη. Σε εποχή Τεχνητής Νοημοσύνης και παραπληροφόρησης, η κριτική σκέψη δεν είναι πολυτέλεια – είναι προτεραιότητα. Εισάγουμε σε κάθε μάθημα πρακτικές που μαθαίνουν στο παιδί όχι μόνο «τι ισχύει», αλλά και το «πώς ξέρεις ότι αυτό είναι αλήθεια;», «πώς διακρίνεις την αξιόπιστη πληροφορία από την προκατάληψη», την αλήθεια από το fake news! Ενισχύουμε τις ερευνητικές εργασίες και τους ομίλους δημιουργικότητας, κάνοντας το σχολείο ταυτόχρονα ευχάριστο και ουσιαστικό.
Γιατί θέλουμε ΟΛΑ τα παιδιά, ΟΛΩΝ των σχολείων να επωφελούνται από όσα γνωρίζουμε ότι είναι καλύτερα και λειτουργούν θετικά! Και γιατί θέλουμε τα παιδιά να «επιστρέψουν» στο Λύκειο και όχι να μετρούν πόσες είναι απουσίες για να φύγουν!
Δεύτερον, με αναβαθμισμένο Απολυτήριο. Όχι χαρτί, αλλά πιστοποίηση γνώσεων και κριτικής σκέψης, με διεθνείς προδιαγραφές, σύγχρονους τρόπους εξέτασης και αδιάβλητο χαρακτήρα. Το νέο Απολυτήριο γίνεται διεθνώς αναγνωρίσιμο, δίνοντας σε κάθε μαθητή του δημόσιου σχολείου τη δυνατότητα να διεκδικήσει σπουδές στην Ελλάδα ή το εξωτερικό αν αυτό επιθυμεί– χωρίς το βάρος πρόσθετων εξετάσεων. Κυρίως το αναβαθμισμένο Απολυτήριο αξιολογεί τι έχει διδαχθεί στην τάξη, τη γνώση και όχι την δυνατότητα ή όχι να παρακολουθεί κανείς φροντιστήριο!
Τρίτον, με νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση
Σήμερα, σε πολλά πανεπιστημιακά Τμήματα οι θέσεις επαρκούν για όσους τις ζητούν. Δεκάδες χιλιάδες παιδιά δίνουν εξετάσεις για θέση που ήδη υπάρχει. Γι' αυτά –τα Τμήματα Ελεύθερης Πρόσβασης– μόνη προϋπόθεση εγγραφής είναι το Απολυτήριο. Η κατηγοριοποίηση προσαρμόζεται κάθε χρόνο στις πραγματικές επιλογές των παιδιών. Καταργείται η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής που αφήνει 10.000 νέους εκτός Τμημάτων ετησίως.
Όπου η ζήτηση υπερβαίνει τις θέσεις, η κατάταξη γίνεται μεταβατικά με εξετάσεις βαθμολογικής κατάταξης, όπως σήμερα.
Οριστικά, η εισαγωγή σε όλα τα Τμήματα γίνεται με το απολυτήριο. Όπου χρειάζεται κατάταξη, γίνεται με βάση τον βαθμό του Απολυτηρίου της Γ’ Λυκείου, χωρίς καμία επιπλέον εξέταση.
Και εδώ θα μου πείτε: και πως διασφαλίζεται το αδιάβλητο της βαθμολογίας του νέου Απολυτηρίου της Γ’ Λυκείου;
Απαντώ: Αξιοποιώντας την εμπειρία που έχουμε αποκτήσει για πολλές δεκαετίες έως σήμερα και συγκλίνοντας με τα συστήματα εισαγωγής στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες: Οι απολυτήριες εξετάσεις της Γ’ Λυκείου διατηρούν ΟΛΑ τα χαρακτηριστικά του αδιάβλητου: πραγματοποιούνται σε επίπεδο Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με εποπτεία από την πλευρά της πολιτείας, τα θέματα ορίζονται αδιάβλητα και ακολουθώντας σύγχρονες πρακτικές εξέτασης της γνώσης, τα γραπτά διορθώνονται από καθηγητές άλλων σχολείων —όχι από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου του παιδιού— και με καλυμμένο το όνομα και σε καθορισμένα βαθμολογικά κέντρα.
Θέλω να τονίσω το εξής: Η πρότασή μας συνιστά σύγκλιση με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, ενώ αυτό που έχουμε σήμερα είναι παρέκκλιση και παρωχημένη εξαίρεση!
2η Παρέμβαση: Τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση.
Πτυχίο και άδεια άσκησης επαγγέλματος σε δύο χρόνια.
Μας λένε: «Δεν είναι όλα τα παιδιά για το Πανεπιστήμιο.» Λέμε: Λάθος. Όλοι οι νέοι χρειάζονται εκπαίδευση.
Στη Γερμανία, η διπλή επαγγελματική κατάρτιση είναι η ραχοκοκαλιά της οικονομίας. Στην Ελβετία, δύο στους τρεις νέους την επιλέγουν. Στη Φινλανδία, συνδέθηκε με την καινοτομία. Οι προηγμένες κοινωνίες κατάλαβαν ότι η πράσινη μετάβαση, η ψηφιακή μεταμόρφωση, η τεχνολογική καινοτομία στηρίζονται σε ανθρώπους που καινοτομούν με τα χέρια τους. Αυτά είναι τα επαγγέλματα του μέλλοντος που εγγυώνται αξιοπρεπείς μισθούς και ανάπτυξη.
Πως;
Δημιουργούμε στα πανεπιστήμια Διετή Προγράμματα Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης
Εισαγωγή χωρίς εξετάσεις για αποφοίτους/ες ΕΠΑΛ και δυνατότητα εισαγωγής για αποφοίτους/ες ΓΕΛ.
Το πτυχίο αποτελεί ταυτόχρονα άδεια άσκησης επαγγέλματος (επίπεδο 5 Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων).
Τα προγράμματα οργανώνονται και υλοποιούνται με ευθύνη των ΑΕΙ, με υποχρεωτική συνέργεια με παραγωγικούς φορείς. Από κοινού συνδιαμορφώνουμε:
Σύγχρονα αντικείμενα υψηλής ζήτησης — ενισχύουμε τους νέους ανθρώπους και στηρίζουμε την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.
3η Παρέμβαση: Ανώτατη εκπαίδευση
Θεσμική θωράκιση, ισονομία, ουσιαστικός έλεγχος
Πώς;
Στα δημόσια ΑΕΙ, καταργούμε τα Συμβούλια Διοίκησης και αλλάζουμε τον τρόπο εκλογής Πρυτανικών Αρχών και μελών ΔΕΠ. Ο «Νόμος Κεραμέως» (ν. 4957/2022) οδήγησε σε υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων, έλλειμμα λογοδοσίας. Επαναφέρουμε την εκλογή Πρυτανικών Αρχών απευθείας από την πανεπιστημιακή κοινότητα και αποκαθιστούμε τις αρμοδιότητες της Συγκλήτου. Αλλάζουμε την πρόσφατη εφαρμογή του νέου συστήματος εκλογής μελών ΔΕΠ που έχει παραλύσει κυριολεκτικά τις διαδικασίες πρόσληψης προσωπικού σε δεκάδες πανεπιστημιακά Τμήματα.
Στα ΝΠΠΕ, η θέση μας σαφής: δε θα τα είχαμε ιδρύσει, αλλά δεν θα τα καταργήσουμε. Σεβόμαστε την πρόσφατη απόφαση του ΣΤΕ και αναγνωρίζουμε τη σημερινή πραγματικότητα φοίτησης χιλιάδων νέων σε αυτά και επένδυσης των οικογενειών σε αυτή τη διαδικασία. Οφείλουμε να σταθούμε με υπευθυνότητα απέναντι στην ασφάλεια δικαίου για τους πολίτες. Όμως, και σε αυτό θέλω να είμαι ξεκάθαρη: δεν θα επιτρέψουμε στη χώρα να γίνει El Dorado πανεπιστημιακής παραπαιδείας.
Αλλάζουμε ριζικά τον «Νόμο Πιερρακάκη» (ν. 5094/2024), θέτοντας αυστηρά κριτήρια και διασφαλίζοντας ισονομία και ακαδημαϊκή εγκυρότητα.
Παράλληλα, θα ενισχύσουμε την ανάπτυξη του δημοσίου Πανεπιστημίου (κεντρικά και περιφερειακά) και δε θα επιτρέψουμε τη συρρίκνωσή του προς όφελος του ιδιωτικού κέρδους—Το παράδειγμα των Νομικών Σχολών (video Τσίπρα).
4η Παρέμβαση: Στήριξη των εκπαιδευτικών - Ενισχύουμε τους ανθρώπους της εκπαίδευσης γιατί η ανόρθωση και ενίσχυση του κοινωνικού κράτους αφορά την κοινωνική πλειοψηφία και το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας.
Σεβόμαστε τα παιδιά μας. Επενδύουμε στο μέλλον. Στηρίζουμε τους/τις εκπαιδευτικούς.
Θέλουμε οι εκπαιδευτικοί, οι άνθρωποι στους οποίους εμπιστευόμαστε ότι πιο πολύτιμο έχουμε, τα παιδιά μας και το μέλλον της κοινωνίας μας, να μπορούν να ζήσουν από το μισθό τους με αξιοπρέπεια και να εργάζονται με ασφάλεια, χωρίς να κινδυνεύουν διαρκώς από πειθαρχικές και νομικές διώξεις επειδή προσπαθούν να κάνουν τη δουλειά τους!
Θέλουμε το επάγγελμα/λειτούργημα του/της εκπαιδευτικού να είναι ελκυστικό στους/ις νέους/ες επιστήμονες. Δε θέλουμε οι νέες καθηγήτριες/δασκάλες/νηπιαγωγοί να απορρίπτουν τον διορισμό τους, ή να μην υποβάλλουν καν την αίτησή τους γιατί γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να ζήσουν με τον μισθό τους εκεί που θα διορισθούν. Γιατί σήμερα αυτή είναι η κατάσταση. Νεαρή αναπληρώτρια δασκάλα που εργάζεται στον τόπο κατοικίας των γονιών της με την οποία μίλησα τυχαία πρόσφατα μου εξήγησε κάτι πρωτάκουστο για εμάς των παλαιότερων γενιών: ότι δε θέλει να διορισθεί σε μόνιμη θέση σε σχολείο γιατί αυτό θα ήταν οικονομικά ανέφικτο για εκείνη.
Ως ΕΛ.Α.Σ. θέλουμε να έχουμε εκπαιδευτικούς στο μέλλον και όχι να τους «ψάχνουμε» με το κυάλι όπως σε άλλες χώρες.
Πώς;
Εντάσσουμε τους εκπαιδευτικούς στη μεγάλη μισθολογική μεταρρύθμιση της ΕΛ.Α.Σ. για τη στήριξη του κοινωνικού κράτους.
Αξιοπρεπείς μισθοί: ένταξη των εκπαιδευτικών σε ειδικά μισθολόγια. Ένα ζευγάρι εκπαιδευτικών να μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς από την εργασία του, όπως και παλαιότερα (θυμάστε)
Δίνουμε έμφαση στην μισθολογική ενίσχυση όσων υπηρετούν σε δυσπρόσιτες περιοχές, ή σε περιοχές (π.χ. τουριστικές) όπου η οικιστική κρίση «χτυπάει κόκκινο».
Προς αυτή την κατεύθυνση: παρεμβαίνουμε με συγκεκριμένα μέτρα για την διασφάλιση της σχολικής ειρήνης και την θωράκιση των εκπαιδευτικών ώστε να μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους όσο καλύτερα μπορούν.
Και περνάμε έτσι στην 5η Παρέμβαση που θα παρουσιάσει ο Αν. Τομεάρχης, Π. Κασσιανός».
Κασσιανός: Η σχολική κοινότητα έχει ανάγκη τη σχολική Ειρήνη
«Σχολική Ειρήνη.
Αυτό που έχει ανάγκη αυτή τη στιγμή η σχολική κοινότητα σε όλες τις βαθμίδες είναι η Σχολική Ειρήνη, δηλαδή η επικράτηση κλίματος ηρεμίας, διαλόγου και συνεννόησης.
Οι εντάσεις αυξάνονται και
- αντί να επιλεγούν λύσεις με βάση τις παιδαγωγικές αρχές, το μορφωτικό χαρακτήρα του σχολείου, την ενεργό συμμετοχή στη σχολική ζωή όλων των μελών της σχολικής κοινότητας,
- επιλέγονται αντίμετρα λύσεων : η αυταρχικότητα, η γραφειοκρατία, η εντατικοποίηση, η αποδυνάμωση της δημοκρατικής λειτουργίας,
Δεν μας αξίζει ένα τέτοιο σχολείο.
Μας αξίζει ένα σχολείο δημοκρατικό και ενταξιακό, που να καλλιεργεί τη δημιουργικότητα, την κριτική σκέψη, την αλληλεγγύη, τη συλλογικότητα, τη δημοκρατική συνείδηση.
Ένα σχολείο ελκυστικό που τα παιδιά θα νιώθουν ότι ακούγεται η φωνή τους,
Οι προτάσεις μας, για την επίτευξη της Σχολικής Ειρήνης:
- Θεσμική θωράκιση των εκπαιδευτικών από αυθαιρεσίες
- Οι εκπαιδευτικοί δεν μπορεί να μένουν νομικά απροστάτευτοι
Παρατηρούνται φαινόμενα αυθαιρεσίας είτε σε βάρος εκπαιδευτικών είτε συνολικά του σχολείου.
Όταν μιλάμε για εκφοβισμό ο νους μας πηγαίνει στα παιδιά. Όμως, υπάρχει και η περίπτωση τον εκφοβισμό να τον βιώνει ο/η εκπαιδευτικός και αυτό συνήθως δεν αναδεικνύεται κι όταν αναδειχθεί μερικές φορές είναι αργά.
Μπορεί αυτό προέρχεται από γονείς ή από παιδιά ή από άλλους/ες εκπαιδευτικούς ή τη διοίκηση του σχολείου.
Τι γίνεται όμως, όταν η επιθετικότητα κινείται από την ίδια την υπηρεσία, από το κράτος που οφείλει να διασφαλίζει την ομαλή σχολική ζωή;
Μια κυβέρνηση που έχει εξαπολύσει βιομηχανία διώξεων κατά των εκπαιδευτικών, είναι υποκριτικό να μιλά για αναζήτηση τρόπων προστασία τους.
Η πρότασή μας:
Σε κάθε Διεύθυνση Εκπαίδευσης πρέπει να υπάρχει μονάδα νομικής στήριξης, η οποία με εχεμύθεια να παρέχει σε εκπαιδευτικούς που το επιζητούν νομική υποστήριξη και καθοδήγηση για ζητήματα που αφορούν ενέργειες παρέμβασης και αυθαιρεσίας στο έργο τους.
- Ουσιαστική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών
Η ανάγκη ουσιαστικής και διαρκούς επιμόρφωσης προκύπτει από το ότι οι εκπαιδευτικοί:
1.ασκούν ένα σύνθετο επάγγελμα που απαιτεί υψηλά προσόντα,
2. έχουν ένα ρόλο-κλειδί να διαδραματίσουν στη βελτίωση της εκπαίδευσης,
3. πρέπει να εργαστούν με μια διαρκώς αυξανόμενη ποικιλομορφία μαθητικών ομάδων με παιδιά από διαφορετικό κοινωνικό, πολιτιστικό και εθνικό υπόβαθρο.
- Προγραμματισμός και αποτίμηση εκπαιδευτικού έργου & ΠΕ.Κ.Ε.Σ.
Η αξιολόγηση του σχολείου είναι μια εσωτερική διαδικασία που βασίζεται στον προγραμματισμό και την αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου.
Η διαδικασία αυτή προϋποθέτει τη συνεργασία όλων των μελών της σχολικής κοινότητας, με καθοριστικό ρόλο ο Σύλλογος Διδασκόντων, ο οποίος αναβαθμίζεται καθώς έχει απαξιωθεί θεσμικά τα τελευταία χρόνια, και υποστηρίζεται από ένα συνεργατικό μοντέλο στελεχών παιδαγωγικής υποστήριξης.
Ιδρύουμε τα Περιφερειακά Κέντρα Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΠΕ.Κ.Ε.Σ.) τα οποία νομοθετήθηκαν και λειτούργησαν το 2018 και καταργήθηκαν από τη ΝΔ. Ήταν ένας καινοφανής για τα ελληνικά δεδομένα θεσμός, ο οποίος λειτούργησε κατά κοινή ομολογία αποτελεσματικά στην επιμόρφωση και υποστήριξη των σχολείων. Η συνύπαρξη στελεχών εκπαίδευσης διαφορετικών ειδικοτήτων και από διαφορετικές βαθμίδες εκπαίδευσης, αποτέλεσε το σημαντικότερο πλεονέκτημα της δομής των ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αναδείχθηκε μια νέα συνεργατική προοπτική για την αντιμετώπιση των σύνθετων εκπαιδευτικών ζητημάτων, μέσα από τον συμμετοχικό σχεδιασμό και τη διεπιστημονική οπτική.
- Παύση διώξεων εκπαιδευτικών
Πιστεύουμε ότι στην εκπαίδευση στοχοθεσία και αξιολόγηση είναι έννοιες αυτονόητες και αλληλένδετες.
Ωστόσο, η αξιολόγηση πρέπει είναι πολύπλευρη, γιατί αφορά τις υποχρεώσεις της Πολιτείας, το έργο των εκπαιδευτικών και το έργο των στελεχών της εκπαίδευσης.
Δεν μπορούμε να κρύψουμε το γεγονός ότι και η Πολιτεία έχει επανειλημμένα αθετήσει τις δικές της υποχρεώσεις απέναντι στην εκπαιδευτική κοινότητα: γνωρίζουμε καλά τα ζητήματα υποστελέχωσης, ελλιπών υποδομών, αναχρονιστικών μεθόδων.
Ένας από τους παράγοντες που έχουν οδηγήσει στην απουσία κλίματος ηρεμίας στις σχολικές κοινότητες είναι ο τρόπος με τον οποίο επιβλήθηκε η ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Γι’ αυτό δηλώνουμε ότι θα παύσει άμεσα η διαδικασία διώξεων των εκπαιδευτικών που έχουν παραπεμφθεί για άρνηση συμμετοχής στην αξιολόγηση, συμμετέχοντας στην απεργία αποχή των ομοσπονδιών τους, και κινδυνεύουν μέχρι και απόλυση όπως έχει νομοθετήσει η κυβέρνηση.
Οφείλουμε να αναμορφώσουμε και να συνδιαμορφώσουμε ένα πλαίσιο όπου δεν θα χαρακτηρίζεται από τέτοιου είδους τιμωρητικές προβλέψεις αλλά θα συμβάλλει στην ποιοτική αναβάθμιση του σχολείου.
- Μείωση αριθμού μαθητών/τριών ανά τμήμα.
Μέσα σε ένα περιβάλλον δραματικής μείωσης του αριθμού των γεννήσεων και κατ’ επέκταση και του αριθμού εγγραφών στα σχολεία και μέσα στην έξαρση της πανδημίας (το 2020) η κυβέρνηση επέλεξε να αυξήσει τον αριθμό παιδιών ανά τμήμα.
Η μείωση του αριθμού των μαθητών ανά σχολικό τμήμα, και συγκεκριμένα 20 στο Νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο και 22 στο Γυμνάσιο και Λύκειο, μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά:
- στην εφαρμογή μεθόδων ενεργητικής μάθησης, δηλαδή στην ενεργό εμπλοκή των παιδιών στη διαδικασία του μαθήματος και στην πρόκληση των ενδιαφερόντων τους,
- στην καλλιέργεια σχέσεων εμπιστοσύνης και αποδοχής του άλλου, μέσα από τη συνεργατική μάθηση και την παραγωγή κοινού έργου, με αποτέλεσμα τη μείωση των εντάσεων,
- στη μείωση των ανισοτήτων και στη διαμόρφωση ενός ενταξιακού σχολείου, ενός σχολείου για όλους, ικανό να ανταποκρίνεται με επάρκεια στην ετερογένεια όλων των μαθητικών αναγκών.
- Σχολική Στέγη.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (2021-2022) στην Ελλάδα, πάνω από το 60% των σχολικών κτιρίων είναι άνω των 40 ετών. Μάλιστα το 28% των σχολικών κτιρίων είναι κατασκευασμένα πριν το 1959 (δηλαδή άνω των 65 ετών).
Με εκτιμήσεις του ΤΕΕ και των Δήμων, περίπου το 60% των σχολείων δεν διαθέτει πλήρη φάκελο οικοδομικής άδειας και ίδιο ποσοστό δεν διαθέτει μελέτη πυρασφάλειας.
Γι’ αυτό το πλήθος των κτιρίων δεν γίνεται καν λόγος για προδιαγραφές αντισεισμικού κανονισμού και στατικότητας ή ενεργειακής απόδοσης ή προσβασιμότητας.
Με βάση αυτή την κατάσταση, μας προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη ότι ο πρωθυπουργός ανέφερε στους χορηγούς διοικητές τραπεζών, ότι εξ αιτίας των δωρεών τους «σε μεγάλο βαθμό σχολεία τα οποία ήταν παρατημένα αναβαθμίζονται». Πραγματικά, πρόκειται για απίστευτη δήλωση πρωθυπουργού που μετά από 7 ολόκληρα χρόνια διακυβέρνησης διαπιστώνει την κατάσταση της σχολικής στέγης στη χώρα.
Η χρηματοδότηση για επισκευές και λειτουργικές δαπάνες παραμένει ανεπαρκής. Άλλωστε η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη συνολική δαπάνη για εκπαίδευση σε σχέση με την Ε.Ε. (ΟΟΣΑ, 2025).
Ως ενίσχυση της ετοιμότητας της τοπικής αυτοδιοίκησης να απορροφά χρηματοδοτικά προγράμματα, προτείνουμε τη δημιουργία ενός φορέα για τη σύνταξη φακέλων για τα σχολικά κτίρια. Συγκεκριμένα:
«Σε κάθε Περιφέρεια θεσμοθετείται Περιφερειακός Οργανισμός Σχολικών Υποδομών με αποκλειστική αρμοδιότητα τον προσδιορισμό των αναγκών των σχολικών τους κτιρίων».
Εκπαίδευση παιδιών με αναπηρία
Στόχος η διασφάλιση του δικαιώματος ισότιμης πρόσβασης όλων των παιδιών στο σχολείο, ανεξάρτητα από αναπηρίες, για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και προκαταλήψεις.
Πώς;
- Στελέχωση όλων των σχολείων με Διεπιστημονικές Ομάδες
Η υποστήριξη όλων των σχολικών κοινοτήτων με τις ειδικότητες ψυχολόγου και κοινωνικού λειτουργού, στο πλαίσιο συντονισμένης συνεργασίας με τους/τις εκπαιδευτικούς των σχολείων, κρίνεται απαραίτητη για την αντιμετώπιση των σύνθετων ψυχοκοινωνικών θεμάτων που αναδεικνύονται στη σχολική ζωή.
Ο θεσμός έχει κριθεί θετικά από το σύνολο των μελών των εκπαιδευτικών κοινοτήτων, παρά τον υπερβολικό φόρτο απασχόλησης σε 5 σχολεία, κάτι το οποίο πρέπει να αναθεωρηθεί στη βάση του μαθητικού πληθυσμού που καλύπτουν.
Αναδεικνύεται η ανάγκη να καλυφθούν σταδιακά όλα τα σχολεία με αυτές τις ειδικότητες.
- Πρόληψη και πρώιμη παρέμβαση – Ειδικά για τα νηπιαγωγεία
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική αύξηση φοίτησης παιδιών, με γνωματεύσεις για εξατομικευμένη εκπαιδευτική υποστήριξη στο γενικό σχολείο. Επίσης, παρατηρείται και αύξηση του αριθμού παιδιών στα ειδικά σχολεία.
Αυτό το φαινόμενο πρέπει να μας απασχολήσει άμεσα.
Κι εδώ μπαίνει ο ρόλος της πρώιμης ανίχνευσης και της έγκαιρης εκπαιδευτικής παρέμβασης, αλλά και της ολιστικής στήριξης των αναγκών του παιδιού και της οικογένειας.
Προφανώς η έγκαιρη διάγνωση και πρώιμη παρέμβαση δεν ξεκινά από τα 4 έτη, αλλά πολύ νωρίτερα, από 0 έτη. Όμως με το προτεινόμενο μέτρο καλύπτεται άμεσα το πλαίσιο τυπικής εκπαίδευσης από την ηλικία των 4 ετών.
Πρόταση:
Ειδικά για τη νηπιαγωγεία, εκτός από τις ειδικότητες Ψ & ΚΛ, θα ενταχθούν και οι ειδικότητες Λογοθεραπευτή και Εργοθεραπευτή για την ανίχνευση δυσκολιών και την υποστήριξή τους εντός του σχολείου.
Άμεσα, σε 1ο στάδιο θα σχεδιαστεί και θα υλοποιηθεί πιλοτικό πρόγραμμα σε περιορισμένο αριθμό νηπιαγωγείων. Σε 2ο στάδιο θα αξιολογηθεί η πιλοτική φάση, θα γίνουν οι αναγκαίες τροποποιήσεις και εφόσον εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητά του, σε 3ο στάδιο σταδιακά θα γενικευτεί σε όλα τα νηπιαγωγεία.
- Διαμόρφωση κουλτούρας ενταξιακών σχολικών κοινοτήτων
Η διαμόρφωση κουλτούρας ενταξιακών σχολικών κοινοτήτων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια των σχολείων, να εντοπίσουν και να άρουν πιθανά εμπόδια στη μάθηση και τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση για όλα τα παιδιά.
Δεν πρόκειται για ένα απλό, τεχνικό ή οργανωτικό ζήτημα, αλλά σχετίζεται με ριζικές αλλαγές στη λειτουργία των σχολείων (Στάσεις και αντιλήψεις, Σχολική κουλτούρα, Νομοθεσία, Προσβασιμότητα, ΑΠΣ, Διδακτικές πρακτικές, κ.α.).
- Βελτίωση του τρόπου εξατομικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης στο γενικό σχολείο
Παρόλο που η κυβέρνηση ίδρυσε Τμήματα Ένταξης, μετά από χρόνια απραξίας, επί της ουσίας ακύρωσε το μέτρο.
- κατάργησε τη δυνατότητα μείωσης των παιδιών στα σχολικά τμήματα, όπως ίσχυε από το 2008, με αποτέλεσμα να γίνουν άμεσα χιλιάδες συγχωνεύσεις,
- μείωσε τον αριθμό των αναπληρωτών εκπαιδευτικών Παράλληλης Στήριξης.
Το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των Τμημάτων Ένταξης και της Παράλληλης Στήριξης πρέπει να αναμορφωθεί με στόχο την αποτελεσματική εξατομικευμένη εκπαιδευτική υποστήριξη των παιδιών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο γενικό σχολείο.
- Ειδικά σχολεία.
Σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία τα κράτη πρέπει διασφαλίζουν ότι τα άτομα με αναπηρίες δεν αποκλείονται από το γενικό εκπαιδευτικό σύστημα βάσει της αναπηρίας τους.
Η ύπαρξη και λειτουργία ειδικών σχολείων δεν υπηρετεί το ανωτέρω πνεύμα, όμως αποτελεί μια πραγματικότητα, όχι μόνο στην Ελλάδα.
- Θα αναβαθμιστούν τα προγράμματα σπουδών των ειδικών σχολείων, ώστε να μην αποτελούν σχολεία χαμηλών στόχων αλλά σχολεία που θα στοχεύουν στη βέλτιστη γνωστική ανάπτυξη των μαθητών/τριών τους.
- Θα ενισχυθούν τα προγράμματα συνεκπαίδευσης παιδιών γενικών και ειδικών σχολείων, ώστε τα ειδικά σχολεία να μη λειτουργούν ως χώροι περιθωριοποίησης, αλλά ως χώροι αλληλοεπίδρασης με τα γενικά σχολεία που συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση και ανάδειξη της ορατότητας των αναπήρων».
