Στο δημόσιο διάλογο αποτελεί σχεδόν κοινό τόπο ότι η Ακροδεξιά σημειώνει πολύ μεγάλη άνοδο παντού στην Ευρώπη. Ιδιαίτερα μετά την έναρξη της δεύτερης προεδρίας Τραμπ, η άνοδος της Ακροδεξιάς παρουσιάζεται ως ακαταμάχητη, σχεδόν μια «αντικειμενική» τάση της εποχής μας. Ωστόσο, τα εκλογικά αποτελέσματα της περασμένης Κυριακής σε Γαλλία και Ισπανία έδειξαν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Οι δημοτικές εκλογές στη Γαλλία
Για τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου των δημοτικών εκλογών στη Γαλλία ορισμένα ελληνικά ΜΜΕ έκαναν λόγο για «άνοδο των δύο άκρων». Με τον όρο «άκρα» αναφέρονται στην ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν και την Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν Λυκ Μελανσόν, η οποία τοποθετείται στη Ριζοσπαστική Αριστερά. Αυτές οι αναφορές συνιστούν βέβαια εκφράσεις της ανιστόρητης θεωρίας των δύο άκρων, που εξισώνει τη ριζοσπαστική Αριστερά με την Ακροδεξιά. Η θεωρία αυτή στο Μεσοπόλεμο ευνόησε την άνοδο του φασισμού και εμπόδισε τη δημιουργία των αναγκαίων αντιφασιστικών μετώπων.
Αλλά πέρα από τα ιδεολογικά ζητήματα, η αναφορά σε «άνοδο των άκρων» δεν αποτυπώνει με ακρίβεια όλες τις παραμέτρους των εκλογικών αποτελεσμάτων στη Γαλλία.
Το «υγειονομικό φράγμα» καταρρέει
Ο ανταποκριτής της Libération στην Αθήνα Φαμπιέν Περιέ είπε στο Dnews ότι «τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών της Κυριακής καταδεικνύουν τρία πράγματα. Αν και η Εθνική Συσπείρωση της Λεπέν έχει εδραιωθεί στη Γαλλία, ακόμη και σε τοπικό επίπεδο, δεν φτάνει το ποσοστό που προσδοκούσε πριν από τον πρώτο γύρο και στην πραγματικότητα σημειώνει μόνο μικρή άνοδο. Παρ' όλα αυτά, πετυχαίνει συμβολικές επιτυχίες: στη Μασσαλία, όπου ακολουθεί από κοντά τον απερχόμενο δήμαρχο, και στη Βοζ, όπου εκλέγει έναν νεαρό δήμαρχο 19 ετών. Η Ακροδεξιά θέλει έτσι να δείξει ότι έχει μέλλον και στοιχηματίζει στο επόμενο βήμα».
Ο γνωστός δημοσιογράφος προσθέτει ότι «η Αριστερά, στην ποικιλομορφία της, είναι σε θέση να κερδίσει τις μεγάλες πόλεις, υπό την προϋπόθεση ότι θα αφήσει στην άκρη τις ύβρεις, τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις και τα προσωπικά εγώ. Διότι το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας θα έχει πολύ συγκεκριμένες συνέπειες για την καθημερινή ζωή των ψηφοφόρων. Σε αυτό το πεδίο υπάρχει λόγος για ελπίδα. Παρότι στην Αριστερά υπάρχουν ρήξεις, οι σοσιαλιστές, οι οικολόγοι και οι «ανυπότακτοι» μοιράζονται πολύ περισσότερα από τους εθνικούς ηγέτες τους. Αυτοί ήταν που πίεσαν ώστε ο υποψήφιος της Ανυπότακτης Γαλλίας να αποσυρθεί στον δεύτερο γύρο στη Μασσαλία, αυτοί πίεσαν για συμβιβασμό στην Τουλούζη κ.λπ.».
Το σχόλιο του Φαμπιέν Περιέ καταλήγει ως εξής: «Ωστόσο, η Εθνική Συσπείρωση και το ακροδεξιό κόμμα του Eric Zemmour κέρδισαν μια άλλη μάχη: αυτή της ομαλοποίησης. Στο Παρίσι, η Ρασίντα Ντατί, υπουργός Πολιτισμού της κυβέρνησης μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, αρνήθηκε να χαρακτηρίσει την υποψήφια για το δήμο του Παρισιού Sarah Knafo ως ακροδεξιά και μάλιστα κάλεσε σαφώς τους ψηφοφόρους της Ακροδεξιάς να την υποστηρίξουν στον δεύτερο γύρο. Σήμερα, η Δεξιά και η Ακροδεξιά συζητούν ανοιχτά. Το βράδυ του πρώτου γύρου, ο Bruno Retailleau (πρόεδρος των Ρεπουμπλικάνων) ζήτησε να μην πάει καμία ψήφος στην Άκρα Αριστερά, αλλά δεν είπε τίποτα για τις ψήφους που θα μπορούσαν να πάνε στο RN. Στη Ρεμς, συνήφθη μάλιστα συμφωνία μεταξύ της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς. Σήμερα η Εθνική Συσπείρωση δεν θεωρείται πλέον εχθρός από τη Δεξιά. Αν και τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, είναι λίγες οι συμμαχίες, υπάρχει μια «φιλική συνεννόηση» που αποτελεί σύμπτωμα μιας μετατόπισης από σθεναρότητα απέναντι στο Εθνικός Μέτωπο και την οικογένεια Λεπέν που επικρατούσε την εποχή του Ζακ Σιράκ, προς τη διάλογο μεταξύ της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς, ή ακόμη και μια φιλική συνεννόηση, συνοδευόμενη από μια διαπερατότητα μεταξύ των εκλογικών τους σωμάτων. Το «υγειονομικό φράγμα» απέναντι στην Ακροδεξιά δεν έχει ακόμη σπάσει εντελώς, αλλά καταρρέει».
Επιτυχία για τον Σάντσεθ
Στην Ισπανία, στις εκλογές για τα τοπικά κοινοβούλιο στην Καστίλλη και τη Λεόν το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα του Πέδρο Σάντσεθ σημείωσε μικρή άνοδο, διαψεύδοντας τις δημοσκοπήσεις που έκαναν λόγο για σημαντική πτώση του. Η επιτυχία των Σοσιαλιστών αποδίδεται στη στάση του Σάντσεθ απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν. Με την άρνησή του να δώσει άδεια στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν στον πόλεμο τις βάσεις τους στην Ισπανία, ο Ισπανός πρωθυπουργός εξέφρασε πολιτικά την αντίθεση των προοδευτικών πολιτών στον πόλεμο και τον Τραμπ.
Σε ό,τι αφορά το ακροδεξιό VOX, η El Pais εκτιμά ότι η μικρή άνοδος που σημείωσε ήταν κατώτερη των προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί. Επισημαίνει μάλιστα ότι τα αποτελέσματα του VOX δίνουν την αίσθηση ότι έχει πιάσει ταβάνι. Ωστόσο, η συνεργασία του δεξιού Λαϊκού Κόμματος με το ακροδεξιό VOX είναι πια απολύτως νομιμοποιημένη. Το Λαϊκό Κόμμα μάλιστα κάλεσε το VOX να αποδεχτεί χωρίς χρονοτριβή την κυβερνητική συνεργασία στις δύο περιφέρειες. Η συνεργασία Δεξιάς Ακροδεξιάς εδώ και καιρό δεν είναι ταμπού, αφού συγκυβερνούν σε περιφέρειες όπως η Βαλένθια και η Αραγονία.
Σύνθετη εικόνα
Τα αποτελέσματα των εκλογών της περασμένης Κυριακής σε Γαλλία και Ισπανία επιβεβαιώνουν ότι η Ακροδεξιά αποτελεί ισχυρό εκλογικό παίχτη. Ωστόσο, δεν δείχνουν κάποια νέα μεγάλη άνοδό της. Επιπλέον, αποδεικνύουν ότι οι εθνικές ιδιαιτερότητες εξακολουθούν να έχουν μεγάλη σημασία και δεν μπορούμε να αναλύουμε τα ευρωπαϊκά πολιτικά πράγματα με ισοπεδωτικό τρόπο. Στη Γαλλία η Δεξιά αποδυναμώνεται προς όφελος της Ακροδεξιάς, ενώ στην Ισπανία η Δεξιά φαίνεται να βάζει φραγμό στις διαρροές της προς την Ακροδεξιά. Αλλά και στις δύο χώρες η Ακροδεξιά γίνεται αποδεκτή πια ως εταίρος από τη Δεξιά, αν και με διαφορετικό ρυθμό.
Τέλος, ο Σάντσεθ μάς υπενθυμίζει ότι το πολιτικό σκηνικό δεν παράγεται από κάποια νομοτέλεια, αλλά από την παρέμβαση των πολιτικών υποκειμένων. Δεν υπάρχουν εκ των προτέρων χαμένες μάχες.
