Πώς στέκεται η κυβέρνηση απέναντι στην απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία; Οι σημερινές δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κώστα Τασούλα, έδειξαν προς τα πού θα κινηθεί η κυβερνητική πολιτική.
Αμφισβητούνται βασικές σταθερές
Συγκεκριμένα, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι « το 2026 μπήκε με πρωτοφανείς προκλήσεις για το διεθνές γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο, όπως αυτό οικοδομήθηκε ουσιαστικά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες, αυτή τη στιγμή αμφισβητούνται βασικές σταθερές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η μεταπολεμική ειρήνη και η ευημερία».
Προσέθεσε ότι σε αυτές τις στιγμές πρόκλησης, πρώτα και πάνω απ’ όλα πρέπει να πρυτανεύσει η λογική, ο διάλογος, οι ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας, έτσι ώστε να αποφύγουμε τα χειρότερα, ειδικά όσον αφορά στις σχέσεις της Ευρώπης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Τόνισε δε ότι «η Ελλάδα είναι μια χώρα η οποία έχει στρατηγικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ταυτόχρονα, είναι μία χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια χώρα η οποία συμμετέχει ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και μια χώρα η οποία έχει αγωνιστεί να υπερασπιστεί την πολυμέρεια, το Διεθνές Δίκαιο ως το μόνο σημείο αναφοράς για την επίλυση των διεθνών διαφορών, και δεν πρόκειται να αποστούμε από αυτή τη θέση».
Ο Μητσοτάκης επισήμανε ότι «ταυτόχρονα, αναγνωρίζουμε, κ. Πρόεδρε, απόλυτα, ότι σε αυτό το περίπλοκο διεθνές περιβάλλον, πρώτα και πάνω απ΄ όλα, πρέπει να τοποθετούμε το συμφέρον της πατρίδας μας».
Πέντε σημεία
Μπορούμε να σταθούμε σε πέντε βασικά στοιχεία των δηλώσεων Μητσοτάκη. Συγκεκριμένα:
1. Έχει παρέλθει η εποχή των μεγάλων πρωθυπουργικών λόγων. Πλέον δεν ακούμε ούτε για τη «σωστή πλευρά της Ιστορίας» ούτε για τη «νέα γεωγραφίας της Ελλάδας». Η υιοθέτηση πολύ πιο χαμηλών τόνων αποτελεί το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της ταραγμένης γεωπολιτικής συγκυρίας. Ωστόσο, καταδεικνύει ότι όσα λέγοντας το προηγούμενο διάστημα ήταν εκτός πραγματικότητας.
2. Ο Μητσοτάκης ορθώς σημείωσε ότι αμφισβητούνται οι σταθερές του διεθνούς συστήματος. Εκείνο που δεν ανέφερε είναι ότι αυτές οι σταθερές δεν αμφισβητούνται γενικώς, αλλά από τον Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος είναι αυτός που δηλώνει ότι σκοπεύει να καταλάβει τη Γροιλανδία, έδαφος της Δανιάς, χώρας του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.
3. Σε ό,τι αφορά τη διεθνή νομιμότητα, ο πρωθυπουργός αναπροσαρμόζει τη δήλωσή του για την απαγωγή Μαδούρο. Τότε είχε δηλώσει ότι δεν είναι ώρα να κριθεί η συμβατότητα των αμερικανικών ενεργειών με το διεθνές δίκαιο. Τώρα υπογραμμίζει (και σωστά) ότι το διεθνές δίκαιο είναι το μόνο σημείο αναφοράς για την επίλυση των διακρατικών διαφορών. Μόνο που το διεθνές δίκαιο καταπατήθηκε και στη Βενεζουέλα και (πολύ περισσότερο) στη Γάζα με τη συναίνεση της ελληνικής κυβέρνησης. Επιπλέον, η απαίτηση του Τραμπ να υφαρπάξει τη Γροιλανδία συνιστά βάναυση παραβίαση του πυρήνα της διεθνούς νομιμότητας, κάτι που ο πρωθυπουργός αφήνει ασχολίαστο.
4. Το δίπολο της τοποθέτησης Μητσοτάκη «στρατηγική σχέση με ΗΠΑ – συμμετοχή στην ΕΕ» σε συνδυασμό με το συμπλήρωμα περί προτεραιότητας του εθνικού συμφέροντος, δείχνουν ότι η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να κρατηθεί σε δεύτερο πλάνο στην υπόθεση της Γροιλανδίας για να μη δυσαρεστήσει καμία πλευρά -και κυρίως τον Τραμπ. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η Ελλάδα θα ταχθεί με την ήπια αντιμετώπιση της απειλής των ΗΠΑ, δεχόμενη ενδεχομένως κάποια (δήθεν) «ενδιάμεση» λύση που θα σημάνει τον έμμεσο έλεγχο της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.
Είναι χαρακτηριστικό της νέας εποχής το ότι στην τοποθέτησή του ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν προτάσσει την κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα, αλλά της δίνει την ίδια σημασία με τις ελληνομερικανικές σχέσεις.
5. Η τοποθέτηση Μητσοτάκη εκλαμβάνεται από πολλούς (και όχι μόνο από τους οπαδούς) του ως «ρεαλισμός». «Τι άλλο μπορεί να κάνει μια μικρή χώρα σαν την Ελλάδα», λένε. Ωστόσο, η Ιστορία δείχνει ότι η τακτική του κατευνασμού δεν «ηρεμεί» ηγέτες όπως ο Τραμπ. Αντιθέτως, τους κάνει να αποθρασύνονται.
