Η πορεία προς το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ περιέλαβε μεταξύ άλλων τους μείζονες σταθμούς, ανοιχτών, δημοκρατικών και προγραμματικών συζητήσεων σε κάθε περιφέρεια. Η επιτυχία των Περιφερειακών Συνεδρίων που διοργάνωσε το ΠΑΣΟΚ σε ολόκληρη τη χώρα σηματοδοτεί κάτι βαθύτερο από μια κομματική διαδικασία. Συνιστά πολιτική πράξη ανασύνδεσης με την κοινωνία. Μια πράξη ουσίας, που αποδεικνύει ότι η πολιτική δεν ασκείται ερήμην των πολιτών αλλά συνδιαμορφώνεται μαζί τους, στα πραγματικά πεδία της ζωής και της παραγωγής.
Σε κάθε περιφέρεια της χώρας, από την Ήπειρο έως την Κρήτη, από τη Θράκη έως τα νησιά του Αιγαίου, το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να ακούσει. Να σταθεί δίπλα σε ανθρώπους που γνωρίζουν την πραγματικότητα καλύτερα από οποιονδήποτε τεχνοκράτη των Αθηνών: τους αγρότες, τους εργαζομένους, τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης, τους επαγγελματίες και τους κοινωνικούς φορείς. Οι φωνές αυτές δεν ακούστηκαν απλώς — ενσωματώθηκαν στον πυρήνα της πολιτικής μας πρότασης.
Η επιλογή να ανοίξουμε αυτόν τον διάλογο «στην πηγή» των ζητημάτων αποτελεί θεμελιώδη τομή στον τρόπο με τον οποίο ασκείται πολιτική στην Ελλάδα. Σε μια περίοδο που ο δημόσιος λόγος συχνά εξαντλείται σε επικοινωνιακές ανακοινώσεις, το ΠΑΣΟΚ επανέφερε στο προσκήνιο το νόημα της πολιτικής ως συλλογικής πράξης. Και αυτή η πράξη απέδωσε καρπούς: οι επεξεργασμένες θέσεις και οι προτάσεις που παρουσιάστηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης είναι προϊόν κοινωνικής διαβούλευσης, όχι γραφειοκρατικής απομόνωσης.
Απέναντι σε αυτή την προσπάθεια ουσίας, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επιδεικνύει μια εντυπωσιακή αδυναμία κατανόησης της περιφέρειας. Η περιφερειακή της πολιτική, εάν μπορεί να χαρακτηριστεί έτσι, είναι αποσπασματική, επιφανειακή και βαθιά αναποτελεσματική.
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ένα ακόμα επί διακυβέρνησης ΝΔ, ανέδειξε την αδιαφάνεια και την ανικανότητα στη διαχείριση κρίσιμων πόρων για τον πρωτογενή τομέα — έναν τομέα που θα έπρεπε να αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Η μείζονα κρίση που διαπερνά τον αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα άλλωστε αποτυπώνεται στις μαζικές αγροτικές κινητοποιήσεις που λαμβάνουν χώρα σε όλη την επικράτεια. Οι άνθρωποι του πρωρογενούς τομέα βιώνουν την ταυτόχρονη απαξίωση του επαγγελματός τους αλλά και της ποιότητα ζωής τους στην περιφέρεια. Η συστηματική συρρίκνωση των δημόσιων υπηρεσιών στην περιφέρεια άλλωστε, όπως το κλείσιμο υποκαταστημάτων των ΕΛΤΑ, αποκαλύπτει την πλήρη αδιαφορία της κυβέρνησης για τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η υποτίμηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης η οποία αποτυπώθηκε περίτρανα και στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη. Με αλλεπάλληλες νομοθετικές παρεμβάσεις, το επιτελικό γραφείο του κ. Μητσοτάκη αποψιλώνει τους δήμους και τις περιφέρειες από αρμοδιότητες και πόρους, μετατρέποντας τον θεσμό της Αυτοδιοίκησης —θεμέλιο λίθο της δημοκρατίας και της συμμετοχής— σε εκτελεστικό βραχίονα της κεντρικής εξουσίας. Έτσι, αντί να ενισχύεται η αποκέντρωση και η ευθύνη, επανέρχεται ο συγκεντρωτισμός και η ανασφάλεια.
Απέναντι σε αυτή τη φθορά, το ΠΑΣΟΚ προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο πολιτικής λειτουργίας: Μια Ελλάδα της συμμετοχής και της εμπιστοσύνης, όπου η ανάπτυξη δεν είναι προνόμιο των λίγων αλλά δικαίωμα όλων· όπου η κοινωνία των πολιτών δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο αλλά συνδιαμορφωτής πολιτικών· όπου οι τοπικές φωνές δεν αγνοούνται, αλλά αποτελούν τη βάση για μια νέα κοινωνική συμφωνία.
Τα Περιφερειακά Συνέδρια απέδειξαν ότι το ΠΑΣΟΚ δεν αρκείται στην κριτική, αλλά ξαναγράφει τον τρόπο με τον οποίο παράγεται πολιτική: από τη βάση προς την κορυφή, με σεβασμό, συνέπεια και γνώση. Και αυτό είναι ίσως το πιο ουσιαστικό μήνυμα αυτής της πορείας — ότι η πολιτική αξιοπιστία δεν οικοδομείται με εξαγγελίες, αλλά με παρουσία, διάλογο και σχέδιο.
Σε μια εποχή απαξίωσης και αποστασιοποίησης, το ΠΑΣΟΚ υπενθυμίζει ότι υπάρχει και άλλος δρόμος: ο δρόμος της δημοκρατίας με περιεχόμενο, της πολιτικής με αξίες και της Ελλάδας που ακούει, κατανοεί και σχεδιάζει για όλους.
(O Ανδρέας Σπυρόπουλος είναι γραμματέας της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ - Κινήματος Αλλαγής)
