Το άρον - άρον κλείσιμο της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας της Πάτρας, (αν και οι πρώτες υποψίες για τα «κακώς κείμενα» χρονολογούνται από το 2021 και την υπόθεση Πισπιρίγκου) και που, όπως όλα δείχνουν, φαίνεται να μας οδηγεί τελικά στις νεκροψίες από ιδιώτες, φέρνει ξανά στο φως μια υπόθεση με οσμή σκανδάλου.
Ας τα δούμε από την αρχή. Σήμερα, η κυβέρνηση διέρρευσε ότι με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης και συγκεκριμένα με ένα tablet, περιγραφή με φωνητική λειτουργία και αυτόματη σύνταξη σχεδίου ιατροδικαστικής έκθεσης από ψηφιακό βοηθό, θα πραγματοποιούν πλέον τις νεκροτομές - νεκροψίες οι ιατροδικαστές στην Ελλάδα.
Άλλωστε, οι υποθέσεις Μουρτζούκου και Πισπιρίγκου και τα όσα διαπιστώθηκαν για την Ιατροδικαστική Υπηρεσία της Πάτρας, οδήγησαν το Υπουργείο Δικαιοσύνης να λάβει άμεσα μέτρα (ξαναλέμε από το 2021 όλα έδειχναν ότι κάτι δεν πάει καλά) για τη ριζική αναδιοργάνωση των ιατροδικαστικών υπηρεσιών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μάλιστα, «η καθυστέρηση στη σύνταξη των ιατροδικαστικών εκθέσεων έφθανε μέχρι και τα τρία χρόνια, γεγονός που οδηγούσε ακόμη και στην αθώωση κατηγορουμένων από τα δικαστήρια, ενώ η έλλειψη οποιουδήποτε κανόνα για το υποχρεωτικό περιεχόμενό τους και οι πεπαλαιωμένες πρακτικές σε ό,τι αφορά τη χρήση της τεχνολογίας στο πλαίσιο των ιατροδικαστικών πράξεων, δημιουργούσαν μια άσχημη εικόνα για την υπηρεσία».
Έτσι «σε λίγους μήνες, (σημειώνει η κυβέρνηση) οι Έλληνες Ιατροδικαστές θα έχουν στη διάθεσή τους ένα Πληροφοριακό Σύστημα που θα συνδυάζει προηγμένες τεχνολογίες ηλεκτρονικού υπολογιστή και Τεχνητής Νοημοσύνης. Ουσιαστικά, σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, θα έχουν ένα ψηφιακό βοηθό κατά τη διενέργεια των ιατροδικαστικών πράξεων, ο οποίος θα επιταχύνει σε μεγάλο βαθμό το έργο τους, προς όφελος της ταχείας και αποτελεσματικότερης απονομής της δικαιοσύνης.
Πρόκειται για σημαντική καινοτομία σε παγκόσμια κλίμακα, που θα υλοποιηθεί από το Πανεπιστήμιο Πειραιώς και θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2025».
Τι είχε προηγηθεί;
Τον Ιανουάριο του 2025 ψηφίστηκε το νομοσχέδιο του υπ. Δικαιοσύνης με το οποίο επέρχονται σαρωτικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας. Στόχος του νομοσχεδίου που επικρίθηκε σφόδρα κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή για «φωτογραφικές» διατάξεις, είναι ο εκσυγχρονισμός του τρόπου λειτουργίας της Υπηρεσίας, η θέσπιση αυστηρών πρωτοκόλλων που θα πρέπει να τηρούνται με ευλάβεια, η διαρκής αξιολόγηση των ιατροδικαστών, καθώς και η χρήση της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) προκειμένου να περιορίζονται οι αστοχίες και τα λάθη. Παράλληλα, θεσπίζεται και ανώτερο όργανο ιατροδικαστών, μια τριμελής Εθνική Επιτροπή Ιατροδικαστών, η οποία μπορεί να επανεξετάζει είτε μετά από προσφυγή των διαδίκων είτε με εισαγγελική παραγγελία, μία ιατροδικαστική έκθεση προκειμένου να μην επιδέχεται αμφισβήτησης τα συμπεράσματά της.
Με το νομοσχέδιο εισήχθη η λειτουργία ψηφιακού πληροφοριακού συστήματος με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για τη σύνταξη της ιατροδικαστικής έκθεσης το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα στις Αρχές (εισαγγελικές και αστυνομικές) να ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο για την εξέλιξη των ιατροδικαστικών ερευνών, ενώ ο γενικός διευθυντής Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας θα μπορεί να αξιολογεί το έργο των συναδέλφων του, να εντοπίζει τα κενά και τις τυχόν καθυστερήσεις, και να επιλαμβάνεται προκειμένου να θεραπεύονται προβλήματα.
Την ίδια στιγμή οι ιατροδικαστές θα είναι εφοδιασμένοι με ειδικά τάμπλετ, στα οποία θα καταγράφουν τα ευρήματα και θα απαθανατίζουν τα όργανα τα οποία εξετάζουν, ενώ με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης θα αξιολογούν τα ευρήματα και θα καταλήγουν σε αιτία θανάτου. Ως γνωστόν, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει πληροφοριακό σύστημα.
Τον περασμένο Απρίλιο με εγκύκλιο του Υπουργού Δικαιοσύνης σχετικά με τις αλλαγές που επέφερε ο Ν. 5172/2025 στην οργάνωση και τη λειτουργία των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών του Κράτους που υπάγονται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης αποσαφηνίζει ποιοι θα είναι οι φορείς που θα διενεργούν τις ιατροδικαστικές πράξεις. Συγκεκριμένα, θα είναι οι Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Δικαιοσύνης, τα Εργαστήρια Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και οι ιατροδικαστές των νοσηλευτικών ιδρυμάτων του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Πριν καν ψηφιστεί το εν λόγω νομοσχέδιο, το Δεκέμβριο του 2023, φέρεται να έχει υπογραφεί προγραμματική σύμβαση του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ύψους περίπου 800.000 ευρώ, με Εργαστήριο Βιοϊατρικής του Πανεπιστημίου Πειραιά για την εγκατάσταση «Ερευνητικού Πληροφοριακού Συστήματος για την Υποστήριξη Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών». Την υλοποίηση του σχετικού έργου που είναι χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ, ανέλαβε η Υπηρεσία Συντονισμού του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ενώ φαίνεται να υπάρχει και συνεχής εποπτεία της Υπηρεσιακής Γραμματέως του Υπουργείου κ. Βασιλικής Γιαβή, συγγενικό της πρόσωπο πρώτου βαθμού της οποίας φέρεται ως ωφελούμενος από τη σύμβαση. Στο επιλεγέν Εργαστήριο Βιοϊατρικής του Πανεπιστημίου Πειραιά βασικό μέλος –υποψήφιος διδάκτορας φέρεται ο στενός συγγενής της κ Γιαβή που εμφανίζεται σύμφωνα με έγγραφο που παρουσιάστηκε να έχει εισπράξει στις 18 Απριλίου 2024, σχεδόν το 10%, δηλ. 62.250 ευρώ από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση που είναι ένα από τα μεγαλύτερα ποσά που εισπράττονται για αυτό το έργο.
Η υπόθεση φαίνεται να ερευνάται από τους αρμόδιους του Ταμείου Ανάκαμψης και χαρακτηρίζεται ως σκάνδαλο. Μετά την αποκάλυψή της, ο υπουργός Δικαιοσύνης είχε μιλήσει «για ανύπαρκτο θέμα που προέρχεται από σκοπιμότητες ιατροδικαστών»!
Η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ τον Ιούλιο του 2025
Την 1η Ιουλίου, σε ανακοίνωσή της η υπεύθυνη του Τομέα Δικαιοσύνης του ΠΑΣΟΚ, έκανε λόγο για νέο κυβερνητικό σκάνδαλο, αυτή τη φορά στο υπουργείο Δικαιοσύνης.
«Ένα Εργαστήριο όμως στο οποίο σήμερα αποκαλύπτεται ότι έχει άμεση εμπλοκή στενός συγγενής της Υπηρεσιακής Γραμματέως του υπουργείου, ο οποίος μάλιστα φέρεται να έχει ήδη εισπράξει περί το 10% του αντικειμένου της σύμβασης. Αξιοσημείωτο είναι ότι την ίδια στιγμή και παρότι η αναβάθμιση της λειτουργίας και των τεχνολογικών δυνατοτήτων του Δημοσίου είναι εθνικός στόχος, αποκαλύπτεται ότι η εφαρμογή του συγκεκριμένου συστήματος αμφισβητείται ευθέως, καθώς φέρεται ότι δεν υπακούει σε διεθνείς αναγνωρισμένες πρακτικές και βιβλιογραφία, ούτε ελήφθη υπ’όψιν η γνώμη της επιστημονικής κοινότητας της χώρας, αλλά κυρίως δεν εξηγήθηκαν οι λόγοι που επελέγη το συγκεκριμένο Εργαστήριο ως “μοναδικό” για ένα τέτοιο έργο, με το Υπουργείο να παρακάμπτει ευθέως κορυφαίους φορείς και εργαστήρια της χώρας», αναφέρει η ανακοίνωση και συνεχίζει:
»Και όλα αυτά τη στιγμή που οι ιατροδικαστικές υπηρεσίες στενάζουν υπό το βάρος της έλλειψης υποδομών και στελέχωσης! Το Υπουργείο Δικαιοσύνης οφείλει να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις και κινώ τη διαδικασία κοινοβουλευτικού ελέγχου για το θέμα. Επιλογές κατά το δοκούν και προς εξυπηρέτηση ημετέρων δεν έχουν θέση σε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου. Η χώρα δεν μπορεί να σέρνεται πίσω από τις κυβερνητικές επιλογές και να βρίσκεται διαρκώς υπόλογη για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι κοινοτικοί πόροι. Οφείλουμε να βάλουμε φρένο στον κατήφορο, την παρακμή και την διάχυτη αντίληψη ότι το κράτος είναι λάφυρο των ημετέρων».
Οι αποκαλύψεις του in.gr
Και τα ερωτήματα πληθαίνουν. Η απευθείας ανάθεση στο Πανεπιστήμιο Πατρών, όπως πρώτος αποκάλυψε ο Βασίλης Λαμπρόπουλος, έγινε σε συγγενή πρώτου βαθμού της υπηρεσιακής Γραμματέως του υπ. Δικαιοσύνης και στενής συνεργάτιδας του κ. Φλωρίδη Β.Γιαβή με χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης ύψους 751χιλ. ευρώ.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ και τις καταγγελίες, η υπόθεση ήδη ερευνάται από τους αρμόδιους του Ταμείου Ανάκαμψης και όχι μόνο- που αφορά σε αμφιλεγόμενη και προβληματική Προγραμματική Σύμβαση του Υπουργείου Δικαιοσύνης που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα ερωτήματα γιγαντώνονται γιατί, όπως αποκάλυψε το in – σύμφωνα με δεκάδες εγχώριες και διεθνείς έρευνες – η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ιατροδικαστική κρίνεται μη εφαρμόσιμη, δεν είχε ζητηθεί η γνώμη Ελλήνων ιατροδικαστών για την αναγκαιότητα αυτού του έργου, οι ιατροδικαστικές υπηρεσίες παρουσιάζουν τεράστια κτιριακά και λειτουργικά προβλήματα για την οποία δεν ζητήθηκε οποιαδήποτε χρηματοδότηση.
Επιπλέον στα πλαίσια αυτών των «φωτογραφικών ενεργειών» δεν φαίνεται να υπήρξε οποιαδήποτε προσέγγιση άλλων πανεπιστημιακών εργαστηρίων με σημαντικότερη εμπειρία σε θέματα Τεχνητής Νοημοσύνης στην Βιοιατρική που έχουν συνεχή συνεργασία με άλλα υπουργεία (Δημοκρίτειο-ΑΠΘ-ΕΚΠΑ).
Μάλιστα υπεύθυνοι του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν αναφέρει στο in ότι οι κύριες επιλογές για την υλοποίηση της Σύμβασης ήταν των υπευθύνων του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ότι δεν υπήρχε ενημέρωση για την εν λόγω συγγενική σχέση κι ούτε είχε υπάρξει σχετική προβλεπόμενη δήλωση «σύγκρουσης συμφερόντων».
Τα στοιχεία που παρουσίασε το in αφορούν λοιπόν την Προγραμματική Σύμβαση (υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2023) ύψους περίπου 800.000 ευρώ, του Υπουργείου Δικαιοσύνης με Εργαστήριο Βιοϊατρικής του Πανεπιστημίου Πειραιά για την εγκατάσταση «Ερευνητικού Πληροφοριακού Συστήματος για την Υποστήριξη Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών». Την υλοποίηση του σχετικού έργου ανέλαβε η Υπηρεσία Συντονισμού του εν λόγω Υπουργείου, ενώ φαίνεται να υπάρχει και συνεχής εποπτεία της Υπηρεσιακής Γραμματέως του Υπουργείου κ. Βασιλικής Γιαβή.
Σημειώνεται ότι αντίστοιχη και μεγαλύτερη ίσως εμπειρία, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, διαθέτουν και το Δημοκρίτειο και το ΑΠΘ και το ΕΚΠΑ που «πετάχτηκαν» από τον διαγωνισμό με το γνωστό τρόπο της απευθείας ανάθεσης.
Τον λόγο, όπως γνωρίζει το Dnews, έχει η Ευρωπαϊκή Δικαιοσύνη.
