Σε ρυθμό αντίστροφης μέτρησης για την ΔΕΘ εισέρχεται από σήμερα η κυβέρνηση με πυρετό συσκέψεων τόσο στο Μέγαρο Μαξίμου όσο και στο οικονομικό επιτελείο για να οριστικοποιηθεί το περιεχόμενο της ομιλίας τους πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη με την οποία θα παρουσιάσει την οικονομική πολιτική του επόμενου έτους, τις πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την μεταρρυθμιστική ατζέντα της κυβέρνησης για την τετραετία, αλλά και τις πολιτικές για το κράτος, για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και για την Πολιτική Προστασία.
Στο επίκεντρο των τελευταίων ημερών της προετοιμασίας για την ΔΕΘ βρίσκονται και οι οικονομικές εξαγγελίες που εξετάζονται μία προς μία στην σκιά των τεράστιων καταστροφών που έχουν προκαλέσει οι πλημμύρες στον θεσσαλικό κάμπο. Σύμφωνα με τον υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης Χρήστο Τριαντόπουλο η καταστροφή είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερη από εκείνη που είχε προκαλέσει ο "Ιανός", το κόστος των οποίων υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 2,5 δις ευρώ σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις που φαντάζουν μάλλον μετριοπαθείς δεδομένων και των μεγάλων ζημιών σε υποδομές, ενώ μόνο οι αποζημιώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις εκτιμάται ότι προσεγγίζουν το ένα δις.
Νέα παράμετρος για την κυβέρνηση αποτελεί η συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η δημόσια δέσμευση του Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν για στήριξη της χώρας μας με κονδύλια που μπορούν να φθάσουν τα 2,25 δις ευρώ και εξ' αυτών τουλάχιστον τα 250 εκατομμύρια ευρώ, που αφορούν σε αδιάθετα κονδύλια του προηγούμενου ΕΣΠΑ, μπορούν να διατεθούν ως το τέλος του 2023.
Τα υπόλοιπα θα προέλθουν από ανακατεύθυνση, 500 εκατομμύρια, από το Ταμείο Ανάκαμψης, 1,5 δις από το νέο ΕΣΠΑ και 400 εκατομμύρια ευρώ από το Αγροτικό Ταμείο και το Ταμείο Αλληλεγγύης Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία θα αιτηθεί η χώρα μας για το 2024.
Από σήμερα κιόλας ξεκινά ένας αγώνας δρόμου για να καταρτιστούν τα απαραίτητα σχέδια και οι σχετικές διαδικασίες να τρέξουν γρήγορα μέσω και της ειδικής task force που δημιουργείται για τον σκοπό αυτό από Αθήνα και Βρυξέλλες.
Όσο και αν η ΕΕ δεσμεύεται για ταχύτητα και ευελιξία, η κάλυψη των άμεσων αναγκών των πληγέντων απαιτεί εθνικούς πόρους, με την κυβέρνηση να διαβεβαιώνει σε κάθε τόνο πως η ελληνική οικονομία είναι πλέον αρκετά ισχυρή ώστε να μπορεί να επωμιστεί το κόστος μίας μεγάλης φυσικής καταστροφής.
Τα νέα δεδομένα που αυτή δημιουργεί δεν αλλάζουν ωστόσο τους δημοσιονομικούς στόχους, καθώς η χώρα μας δεν επιθυμεί σε καμία περίπτωση να θέσει σε κίνδυνο και το θετικό momentum για την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας που δημιουργείται μετά και την πρόσφατη αξιολόγηση του οίκου DBRS.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το πρώτο ερώτημα είναι εάν τα νέα αυτά δεδομένα μπορεί να οδηγήσουν και σε ματαίωση κάποιων από τις προεκλογικές οικονομικές εξαγγελίες της ΝΔ;
Η κατηγορηματική απάντηση που δίνει το Μέγαρο Μαξίμου είναι πως κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί ούτε για τα μέτρα που έχουν ήδη ψηφιστεί, ούτε για τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί σε ορίζοντα τετραετίας.
Αυτό σημαίνει ότι τα μέτρα, ύψους 4,4 δις, που ψηφίστηκαν με το πρώτο νομοσχέδιο της νέας κυβέρνησης, αφορούν στο 50% των οικονομικών δεσμεύσεων της ΝΔ για την τετραετία και σε αρκετές περιπτώσεις ξεκινούν από Ιανουάριο του 2024 (αυξήσεις στο Δημόσιο, επιπλέον αφορολόγητο 1.000 ευρώ για οικογένειες με παιδιά κ.λ.π), θα εφαρμοστούν κανονικά.
"Είναι δεδομένο πως, ότι έχει ψηφιστεί και ότι έχει εξαγγελθεί, θα εφαρμοστεί πλήρως και θα ισχύσουν όλα όσα ψηφιστούν", διαβεβαίωσε χθες και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.
Το δεύτερο ερώτημα αφορά το εάν θα βρίσκονται τελικά στο καλάθι της ΔΕΘ- το οποίο ούτως ή άλλως προδιαγραφόταν συγκρατημένο από πλευράς παροχών και περισσότερο μεταρρυθμιστικό- όλα τα πιθανά νέα μέτρα στήριξης των πολιτών για το 202 που είναι στο τραπέζι και πολλοί προεξοφλούσαν την ανακοίνωσή τους από τον πρωθυπουργό (νέα επέκταση market pass ως το τέλος του χρόνου, στήριξη στην ενέργεια για τους πιο ευάλωτους, διεύρυνση επιδόματος θέρμανσης, ενίσχυση συνταξιούχων με προσωπική διαφορά, πιθανή νέα επιταγή ακρίβειας για τους πιο ευάλωτους).
Οι πληροφορίες λένε ότι όλα εξετάζονται στην σκιά των νέων δεδομένων και οι οριστικές αποφάσεις θα ληφθούν μέσα στο επόμενο 48ωρο.
Η ενίσχυση των συνταξιούχων με προσωπική διαφορά αποτελεί βέβαια προσωπική δέσμευση του κ. Μητσοτάκη και δεν υπάρχει περίπτωση να μην δοθεί, υπάρχουν ωστόσο πληροφορίες ότι εξετάζεται και το ενδεχόμενο αυτό να γίνει όχι στο τέλος του χρόνου αλλά μερικούς μήνες μετά, εντός του 2024.
Ερωτηματικό υπάρχει και για την περαιτέρω επέκταση του market pass δεδομένου και του προσανατολισμού της κυβέρνησης σε σταδιακή απομάκρυνση από την λογική των προσωρινών μέτρων στήριξης- που ήταν αναγκαία κατά την περίοδο των κρίσεων- προς όφελος πολιτικών μόνιμης ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος.
Το ενδεχόμενο ωστόσο η κοινωνία να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα ακρίβειας λόγω των επιπτώσεων από την καταστροφή μεγάλου μέρους της πρωτογενούς παραγωγής στην θεσσαλία, είναι υπαρκτή και ένα τέτοιο κύμα θα προστεθεί επί της ουσίας στην ήδη υφιστάμενη- και επίμονη- ακρίβεια στα τρόφιμα.
Ως εκ τούτου, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση εστιάζει στους ελέγχους και αναμένεται και ο πρωθυπουργός να προαναγγείλει ακόμη μεγαλύτερη εντατικοποίησή τους, η ίδια η πραγματικότητα είναι πολύ πιθανό να διατηρήσει στο προσκήνιο την ανάγκη για συνέχιση του market pass, αλλά και να συνεχίζει να ασκεί πιέσεις για νέα επιταγή ακρίβειας στους οικονομικά αδύναμους, ενδεχόμενο που υπό τις παρούσες δημοσιονομικές συνθήκες δείχνει να είναι λιγότερο πιθανό.
