Πριν το δείπνο, στην έκτακτη συνάντηση που είχαν για να αρθεί το αδιέξοδο ο Κυριάκος Μητσοτάκης με την Άνγκελα Μέρκελ, τον Εμμάνουελ Μακρόν και τον Νίκο Αναστασιάδη καθώς και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ αποφάσισαν να συνεχιστούν οι διπλωματικές διαβουλεύσεις μέχει να βρεθεί η «χρυσή» τομή.
Τι αναφέρει το νέο προσχέδιο
Ο Σαρλ Μισέλ παρέδωσε το νέο προσχέδιο συμπερασμάτων για την Τουρκία στις 27 αντιπροσωπείες των Κρατών Μελών περίπου τα μεσάνυχτα, ω΄ρα Ελλάδας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο κείμενο που παρέδωσε ο Σαρλ Μισέλ προσθέτει την έντονη καταδίκη της ΕΕ για τις παράνομες τουρκικές γεωτρήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ, σημειώνει ότι η ΕΕ «είναι πλήρως δεσμευμένη στην επίλυση του Κυπριακού», διατηρεί τη φράση για «χρήση όλων των μέσων» σε περίπτωση μονομερών ενεργειών της Τουρκία, δεσμεύει το Συμβούλιο για αποφάσεις ως το Δεκέμβρη και περιλαμβάνει την ελληνική φράση για «οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών».
Συγκεκριμένα, στο νέο προσχέδιο, σύμφωνα με το Politico υπογραμμίζεται επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «σε περίπτωση νέων μονομερών ενεργειών ή προκλήσεων τότε θα χρησιμοποιήσει όλα τα εργαλεία και τις επιλογές στη διάθεσή της, περιλαμβανομένων και αυτών που περιέχονται στο άρθρο 29 και το άρθρο 215 της Συνθήκης της ΕΕ ώστε να περιφρουρήσει τα συμφέροντα των κρατών μελών».
Όπως αναφέρει ο ανταποκριτής των FT, παρά το γεγονός ότι το προσχέδιο δεν κάνει αναφορά συγκεκριμένα σε κυρώσεις σε βάρος της Άγκυρας, ανοίγει ωστόσο το δρόμο για τη χρήση όλων των εργαλείων στη βάση των Άρθρων 29 και 215 της Συνθήκης της ΕΕ όπου γίνεται σαφής αναφορά σε οικονομικές κυρώσεις σε βάρος τρίτων χωρών.
Σύμφωνα με το Politico το νέο προσχέδιο διαγράφει την προηγούμενη αναφορά για την διανομή των πόρων των υδρογονανθράκων στην περιοχή της Κύπρου.
Η αντιπρόταση της Αθήνας
Η Αθήνα είχε νωρίτερα καταθέσει αντιπρόταση προσχεδίου. Οπως ανέφερε το Politico, επικαλούμενο ανώτερο Ελληνα αξιωματούχο: «Θα επιστρέψουν σε ένα δεύτερο προσχέδιο, το οποίο θα είναι καλύτερο από το πρώτο, μετά το δείπνο».
Στην πρόταση της Ελλάδας ξεχώριζαν τα εξής 5 σημεία:
«η ΕΕ παραμένει δεσμευμένη στην δημιουργία περιβάλλοντος εμπιστοσύνης και ενός περιβάλλοντος συνεργασίας και κοινά επωφελούς συνεργασίας με την Τουρκία»
«οι μονομερείς έρευνες για υδρογονάνθρακες πρέπει να τερματιστούν αμέσως»
«όπως η Τουρκία δεσμευθεί στον διάλογο με καλή πίστη και απέχει από μονομερείς ενέργειες που θα έρθουν σε αντίθεση με τα συμφέροντα της ΕΕ και παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών, κάτι το οποίο αποτελεί απόλυτη προϋπόθεση»
«η ΕΕ καλοσωρίζει τα βήματα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και την ανακοίνωση της επανέναρξης άμεσων διερευνητικών επαφών για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ των δύο κρατών, μέσω διαπραγματεύσεων και προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο»
«η ΕΕ επαναλαμβάνει πως μονομερείς ανακοινώσεις θαλάσσιων δικαιοδοσιών όπως στο χάρτη Γαλάζια Πατρίδα δεν συνάδουν με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες».
Διπλωματικός «πυρετός»
H άρνηση της Ελλάδας να αποδεχτεί το πρώτο προσχέδιο των συμπερασμάτων είχε φέρει νωρίτερα διακοπή 45 λεπτών στη Σύνοδο Κορυφής αλλά και την έκτακτη συνάντηση προκειμένου να βρεθεί κοινό σημείο και να υιοθετηθούν τα αιτήματα της Ελλάδας.
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα απέρριψε το προηγούμενο προσχέδιο του κειμένου συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου καθώς σε αυτό δεν υπήρχε αναφορά στην παραβατική συμπεριφορά της Τουρκίας, στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το δείπνο των 27 ηγετών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακολούθησε μετά την έκτακτη συνάντηση, σύμφωνα με ανάρτηση που έκανε στο τουίτερ ο εκπρόσωπος του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η συζήτηση ξεκίνησε με τα ζητήματα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και την υπόθεση του Αλεξέι Ναβάλνι ανέφερε ο Μπάρεντ Λέιτς.
Πέτσας: Το προσχέδιο δεν είναι αποδεκτό γιατί δεν είναι ισορροπημένο
«Είναι μία σημαντική σύνοδος για τις ευρωτουρκικές σχέσεις και όχι μόνο, για όλες τις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ», τόνισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΕΡΤ1 για τις ενστάσεις της Ελλάδας όσον αφορά στο προσχέδιο θέσεων της Συνόδου Κορυφής, στις Βρυξέλλες.
«Ειδικά για το θέμα αυτό της ημερήσιας διάταξης που είναι ξανά η συζήτηση για το ποιον δρόμο ακολουθεί η Τουρκία που φαίνεται να ολισθαίνει μακριά από τη Δύση, το βασικό κείμενο που προτάθηκε ως πρώτη βάση συζήτησης δεν είναι αποδεκτό από την Ελλάδα. Και δεν είναι αποδεκτό γιατί δεν ήταν ισορροπημένο. Χρειάζεται να οικοδομηθεί ένα σχέδιο συμπερασμάτων το οποίο θα έχει τουλάχιστον τέσσερις πυλώνες: ο πρώτος είναι φυσικά η έμπρακτη αλληλεγγύη απέναντι στην Ελλάδα και στην Κύπρο έναντι της τουρκικής προκλητικότητας. Ο δεύτερος πυλώνας έχει να κάνει με την ΕΕ να καλεί την Τουρκία να σταματήσει αμέσως κάθε παράνομη εξορυκτική δραστηριότητα στην κυπριακή ΑΟΖ και φυσικά να τερματίσει τις υπόλοιπες προκλητικές τις ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι άλλοι δύο πυλώνες είναι αλληλένδετοι κι έχουν να κάνουν με το καρότο, όταν η Τουρκία επιδείξει με συνέπεια και συνέχεια ότι εννοεί την αποκλιμάκωση δηλαδή οποιαδήποτε βοήθεια μπορεί να παρασχεθεί στην Τουρκία στο πλαίσιο αυτό. Και το τελευταίο, είναι το μαστίγιο αν δεν δείξει η Τουρκία τη διάθεση έμπρακτης αποκλιμάκωσης επαναλαμβάνω, με συνέπεια και συνέχεια», τόνισε ο κ. Πέτσας.
Μπλόκο στο πρώτο προσχέδιο
Νωρίτερα η Αθήνα μπλόκαρε το πρώτο προσχέδιο, καθώς, σύμφωνα με κυβερνητική πηγή, στο πρώτο κείμενο που έπεσε στο τραπέζι θα έπρεπε να υπάρξουν πολλές αλλαγές και προσθήκες. Προϊδεάζοντας για νύχτα - θρίλερ στις Βρυξέλλες, στο δείπνο των ηγετών, η κυβερνητική πηγή ανέφερε χαρακτηριστικά: «Έχει κυκλοφορήσει ένα πρώτο draft των συμπερασμάτων, το οποίο δεν είναι αποδεκτό από εμάς και θέλει ακόμα πολλή δουλειά. Δεν θέλουμε να το δραματοποιήσουμε, θέλουμε όμως να δείξουμε ότι δεν θα δεχτούμε ένα κείμενο όπως είναι και θα δουλέψουμε ώστε να αλλάξει για να αντικατοπτρίζει πληρέστερα και τις θέσεις της Ελλάδος».
Ένα από τα προβλήματα ήταν ότι οι διατυπώσεις στο κείμενο ήταν γενικόλογες και δεν ικανοποιούσαν την ελληνική πλευρά, που ξεκαθάρισε στους Ευρωπαίους Αξιωματούχους, ότι θα πρέπει να γίνουν πολλές αλλαγές.
Αυτό είναι το επίμαχο απόσπασμα που απορρίφθηκε
Σύμφωνα με το draft που φέρνει στη δημοσιότητα το Politico, στο πρώτο κείμενο αναφερόταν ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να «χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της» για να διασφαλίσει τον σεβασμό της κυριαρχίας της Ελλάδας και της Κύπρου.
«Υπό την προϋπόθεση ότι διατηρούνται εποικοδομητικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση θεμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο», οι ηγέτες της ΕΕ συμφωνούν να «δρομολογήσουν μια θετική πολιτική ατζέντα ΕΕ-Τουρκίας με ιδιαίτερη έμφαση στον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης και τη διευκόλυνση του εμπορίου» καθώς και «υψηλού επιπέδου διαλόγους» και «συνεχή συνεργασία σε θέματα μετανάστευσης σύμφωνα με τη δήλωση ΕΕ-Τουρκίας για το 2016».
Το προσχέδιο ζητούσε επίσης «πολυμερή διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο» και αναθέτει στον ανώτατο διπλωμάτη της Ζοζέπ Μπορέλ να επεξεργαστεί τις λεπτομέρειες. Το κείμενο «χαιρετίζει επίσης τα πρόσφατα βήματα οικοδόμησης εμπιστοσύνης από την Ελλάδα και την Τουρκία».
Σε άλλη παράγραφο καλούσε την Τουρκία να σταματήσει να διεξάγει έρευνες στα χωρικά ύδατα της Κύπρου, χωρίς ωστόσο να χαρακτηρίζει τις ενέργειες της Αγκυρας παράνομες. Παράλληλα, καλούσε τις δύο πλευρές να λύσουν τις διαφορές τους.
Δεν θέλει κυρώσεις η Γερμανία
Το πρώτο προσχέδιο ήταν απόρροια της επιρροής της Γερμανίας η οποία δεν επιθυμεί κυρώσεις κατά της Αγκυρας. Αυτό έγινε εμφανές και από τις δηλώσεις Μέρκελ, η οποία προσερχόμενη στη Σύνοδο Κορυφής, δήλωσε ότι θέλουμε εποικοδομητική σχέση με την Τουρκία και τάχθηκε κατά των κυρώσεων.
Στη σύνοδο μίλησε πρώτη η Ανγκελα Μέρκελ, ως προεδρεύουσα χώρα, ενώ αμέσως μετά το λόγο πήραν ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης και ο Ελληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
