«Διαβεβαιώνω τους ερωτώντες» τονίζει ο κ. Κοτζιάς «ότι σε αντίθεση με τα πεπραγμένα προηγούμενων ελληνικών κυβερνήσεων κατά τη θητεία των οποίων η Αλβανία εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ άνευ ανταλλαγμάτων και έλαβε καθεστώς υποψήφιας για ένταξη στην ΕΕ χώρας, χωρίς να έχει εκπληρωθεί το σύνολο των σχετικών προϋποθέσεων- και πρωτίστως εκείνη οποία αφορά την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων- η παρούσα κυβέρνηση δεν προτίθεται να επαναλάβει τα λάθη τους».
Ο υπουργός Εξωτερικών θέλησε να υπενθυμίσει, όπως αναφέρει, επίσης ότι «τα προβλήματα σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και των περιουσιακών δικαιωμάτων συνεχίζουν να αποτελούν εκκρεμότητα, που η Αλβανία είχε κληθεί να αντιμετωπίσει, ήδη πριν από την απόδοση καθεστώτος υποψήφιας χώρας». Και επισημαίνει ότι «το καθεστώς αυτό απεδόθη τον Ιούνιο του 2014, κατά τη περίοδο συγκυβέρνησης Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ με την προτεραιότητα αυτή να παραμένει σε εκκρεμότητα. Συγκεκριμένα, από τις δώδεκα καίριες προτεραιότητες που είχαν, από το 2010, τεθεί για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, εκείνη της ενίσχυσης της προστασίας των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και της εφαρμογής των περιουσιακών δικαιωμάτων εξακολουθεί ακόμα και σήμερα να αποτελεί μία από τις πέντε, πλέον, καίριες προτεραιότητες για την έναρξη των διαπραγματεύσεων».
Στην επιστολή του ο υπουργός Εξωτερικών υπενθυμίζει επίσης ότι Συμβούλιο είναι αυτό που επιβλέπει και αποφασίζει ομόφωνα σε κάθε στάδιο της Διαδικασίας Διεύρυνσης, ενώ οι εκθέσεις Προόδου της Επιτροπής δεν δεσμεύουν, σε κανένα βαθμό, το Συμβούλιο ούτε επηρεάζουν τις αποφάσεις του για την Πολιτική Διεύρυνσης.
Συνεπώς, όπως τονίζει ο κ. Κοτζιάς, η φετινή εισήγηση της Επιτροπής περί ετοιμότητας της Αλβανίας για έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, αποτελούν μόνο εκτίμηση της Επιτροπής χωρίς κανένα δεσμευτικό χαρακτήρα για το Συμβούλιο. Προσθέτει δε ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν στο σύνολό τους και οι πέντε καίριες προτεραιότητες, που έχουν τεθεί ως βασικές προϋποθέσεις για την εξέταση της έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων Ε.Ε.-Αλβανίας, κατά άρτιο και βιώσιμο τρόπο. Σε αυτές συγκαταλέγονται η προστασία των ανθρωπίνων και, ειδικότερα, των μειονοτικών και περιουσιακών δικαιωμάτων, όπως και οι σχέσεις καλής γειτονίας για την οποιαδήποτε πρόοδο της Αλβανίας στην ευρωπαϊκή της πορεία.
Ο υπουργός Εξωτερικών επισημαίνει ότι θα πρέπει να αξιολογούνται θετικά από ελληνικής πλευράς οι παρατηρήσεις της Έκθεσης, για τις ελλείψεις στην άσκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εντός Αλβανίας, όσο και η επισήμανση περί ανάγκης εξασφάλισης της πρόσβασης των μειονοτήτων στα δικαιώματά τους, όπως και η αναφορά στα προβλήματα αποκατάστασης των περιουσιών με ειδική μνεία στην Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας.
Το υπουργείο Εξωτερικών, όπως υπογραμμίζει ο κ. Κοτζιάς, εξακολουθεί να προωθεί στους κόλπους της ΕΕ τις ελληνικές θέσεις στο πλαίσιο των σχέσεων Ε.Ε.-Αλβανίας με αποτέλεσμα να έχουν επιτευχθεί ιδιαίτερα σημαντικές διατυπώσεις στα Συμπεράσματά του, καθ' ύλην, αρμοδίου, Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, και έτι περαιτέρω στις Κοινές Θέσεις της Ε.Ε. για το Συμβούλιο Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, που αποτελεί το ανώτατο όργανο του διάλογου Ε.Ε.-Αλβανίας έως την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Συγκεκριμένα, τα τελευταία δύο χρόνια έχουν εισαχθεί αναφορές τόσο για την αποφυγή δηλώσεων που υπονομεύουν τις σχέσεις καλής γειτονίας, όσο και για την προστασία όλων των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, όπως αυτά προστατεύονται, μεταξύ άλλων, στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Μάλιστα, τόσο τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων όσο και οι Κοινές Θέσεις κάνουν λόγο για προστασία των μειονοτικών δικαιωμάτων σε όλη την επικράτεια της Αλβανίας και όχι εντός ορισμένων, μόνο, περιοχών. Παράλληλα, τα κείμενα αυτά υπενθυμίζουν τις υποχρεώσεις της Αλβανίας τόσο για την προστασία των περιουσιακών δικαιωμάτων, όσο και για την κάλυψη των νομοθετικών κενών στην προστασία των μειονοτήτων, επί τη βάσει των αλβανικών δεσμεύσεων.
