Παράλληλα το κυβερνητικό πρόγραμμα, για την παιδεία του ΣΥΡΙΖΑ προβλέπει την θέσπιση ενός ενιαίου βιβλίου για τα βασικά μαθήματα στα σχολεία αλλά και την λήψη κρατικού πιστοποιητικού γλωσσομάθειας επιπέδου Β2 σε δύο ξένες γλώσσες από το δημόσιο σχολείο. Παράλληλα για την ειδική αγωγή, το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ προβλέπει ένα ειδικό σχολείο ανά διεύθυνση εκπαίδευσης ή σαφείς σχετικές δομές ενταγμένες σε κάθε σχολείο
Ειδικότερα, το πρόγραμμα έχει ως εξής:
Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση
Στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση η πρώτη κυβέρνηση της Αριστεράς προχώρησε σε κατάργηση της Τράπεζας Θεμάτων, στην αλλαγή του εξεταστικού συστήματος, στην αντικατάσταση της συνέντευξης με την ψήφο διδασκόντων στη διαδικασία εκλογής διευθυντών-υποδιευθυντών σχολικών μονάδων, καθώς και στο διαχωρισμό πρότυπων και πειραματικών σχολείων.
Η άτυπη επιτροπή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που συστήσαμε προχώρησε στην επεξεργασία προτάσεων-διορθώσεων στα άρθρα του νομοσχεδίου που ήταν σχετικά με τα φροντιστήρια, τα ιδιωτικά σχολεία και την ειδική αγωγή. Έκανε συναντήσεις με διευρυμένη συμμετοχή για το θέμα του ενιαίου βιβλίου καθώς και για το θέμα των ξένων γλωσσών. Περαιτέρω, κατέθεσε συνολική πρόταση για τις αναθέσεις στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς και προτάσεις για την αναμόρφωση της ύλης στα βασικά μαθήματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ προχώρησε και στην επεξεργασία πρότασης για το μικτό σύστημα πρόσβασης σε ΑΕΙ-ΤΕΙ.
Νέα Γενιά
Στον τομέα της νέας γενιάς προωθήθηκε η ίδρυση του Ελληνογερμανικού Ιδρύματος Νεολαίας (σχολικές και εξωσχολικές ανταλλαγές, πολιτιστικές και άλλες συνεργασίες) σε συνεργασία με το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικογένειας, Νεότητας, Γυναικών και Τρίτης Ηλικίας της Γερμανίας στη βάση της αρχής της ισοτιμίας. Σε αντίθεση με όσα είχαν δρομολογηθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση, και τα οποία αποτελούσαν απλή αντιγραφή του αντίστοιχου Πολωνογερμανικού ή Γαλλογερμανικού Ιδρύματος, τέθηκαν οι βάσεις για ένα ιδρυτικό πλαίσιο προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες ανάγκες και συνθήκες, και το οποίο μπορεί να υποστηριχθεί από την ελληνική πλευρά.
Επαγγελματική Εκπαίδευση
Προώθηση των πιλοτικών προγραμμάτων διττής εκπαίδευσης σε συνεργασία με το ομοσπονδιακό Υπουργείο Παιδείας της Γερμανίας, το Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο και τον ΟΑΕΔ. Συναντήσεις και επισκέψεις στους χώρους εργασίας. Εντοπισμός προβλημάτων και σκέψεις βελτίωσης. Σχεδιασμός για επέκταση των πιλοτικών προγραμμάτων σε νέους κλάδους.
Ανώτατη Εκπαίδευση
Στην ανώτατη εκπαίδευση δρομολογήθηκαν τομές στο ζήτημα των μετεγγραφών φοιτητών. Με νομοθετική ρύθμιση ορίστηκε ανώτατο όριο 15% και εισήχθη ένα αντικειμενικό σύστημα μοριοδότησης με κριτήρια οικονομικά και κοινωνικά.
Στον τομέα των συγγραμμάτων εντοπίστηκαν και άρχισαν να αντιμετωπίζονται οι παθογένειες. Ετοιμάστηκε ένα σχέδιο σημαντικής μείωσης του κόστους (δικαιότερο από την οριζόντια περικοπή Λοβέρδου), αν και δεν πρόλαβε να εκδοθεί η σχετική υπουργική απόφαση.
Το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ
Κεντρικός άξονας του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ είναι η συνέχιση της δουλειάς στην κατεύθυνση της εδραίωσης της ισότητα στην πρόσβαση στην παιδεία και της ελευθερίας στην έκφραση, στη σκέψη, στην έρευνα. Προς το σκοπό αυτό προγραμματίζουμε μια σειρά από τομές.
Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση
Πρώτη σχετική τομή αποτελεί η αναδιάρθρωση της ύλης ανά μάθημα και η συνολική αναδιάρθρωση του σχολικού προγράμματος σε κάθε βαθμίδα εκπαίδευσης (π.χ. αποκατάσταση αφηγηματικότητας κι εμβάθυνσης στο μάθημα της ιστορίας, τοπική ιστορία με εγκεκριμένα προγράμματα, ενιαία αντιμετώπιση φυσικών επιστημών στο γυμνάσιο, γλώσσα-μαθηματικά-ιστορία-φυσικός κόσμος- γεωγραφία-ανθρώπινο σώμα-καλλιτεχνική έκφραση-άθληση στο δημοτικό, νέα αντίληψη στη διδασκαλία αρχαίας και νέας ελληνικής γλώσσας και γραμματείας, σταθερή ζώνη πολιτισμού με έμφαση στο βιβλίο, τον κινηματογράφο, το θέατρο, τη μουσική, τα εικαστικά, και το χορό). Η αναδιάρθωση ύλης και σχολικού προγράμματος αποσκοπεί στην εδραίωση μιας αντίληψης ενότητας θεωρίας και πράξης.
Σχετική είναι και η πρόβλεψη για τη θεσμοθέτηση ενιαίου βιβλίου στα βασικά μαθήματα ανά βαθμίδα εκπαίδευσης με διδακτική ροή τριετίας, καθώς και η πρόβλεψη για παροχή υποδειγμάτων εργασιών με στόχο τη βαθύτερη κατανόηση, την ομαλή εξέλιξη της ύλης, αλλά και την προώθηση της αγάπης για το βιβλίο. Στο πλαίσιο αυτό τοποθετείται και η πρόβλεψη για την ταύτιση διδακτέας-εξεταστέας ύλης με τα περιεχόμεν του βιβλίου.
Στο πεδίο των ξένων γλωσσών αποσκοπούμε στη λήψη κρατικού πιστοποιητικού γλωσσομάθειας επιπέδου Β2 σε δύο ξένες γλώσσες από το δημόσιο σχολείο. Το σχετικό πρόγραμμα θα διαρκεί από τη Δ ́ Δημοτικού έως την Α ́Λυκείου. Σχετικά προγραμματίζουμε τις απαραίτητες αλλαγές στο σχολικό ωρολόγιο πρόγραμμα (3 ώρες/βδομάδα/γλώσσα) σε συνδυασμό με την αναδιάρθρωση της ύλης και την εισαγωγή νέων εγκεκριμένων διδακτικών βιβλίων.
Βασική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ που πρέπει να υλοποιηθεί είναι η σταδιακή επέκταση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης – αρχικά έως την Α ́Λυκείου, και τελικά ως το τέλος της δευτεροβάθμια εκπαίδευσης, που θα καταλήγει σε Απολυτήριο Λυκείου πιστοποιημένο και αναγνωρισμένο στο εξωτερικό.
Σε ό,τι αφορά τους εκπαιδευτικούς και το σχολικό έργο, οι άξονες του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβάνουν:
- Τη διαρκή επιμόρφωση εκπαιδευτικών ανά ειδικότητα, με συντονιστή σε κάθε σχολείο, οποίος θα εντοπίζει σχετικές ανάγκες, θα οργανώνει την επιμόρφωση και την αντιμετώπιση αδυναμιών. Ο σχολικός σύμβουλος θα κάνει δειγματική διδασκαλία, με ταυτόχρονη γενικότερη αλλαγή του ρόλου των σχολικών συμβούλων.
- Τη δημιουργία νέου χάρτη αναθέσεων ανά ειδικότητα, καθώς και την ενιαιοποίηση ειδικοτήτων όπου κρίνεται απαραίτητο. Απαραίτητη τομή σχετικά είναι η θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων για την ανάθεση με βάση μεταπτυχιακό ή διδακτορικό τίτλο.
- Τη διαρκή αποτίμηση σχολικού έργου. Η σχολική μονάδα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ζωντανό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας, με ανάληψη πρωτοβουλιών και την εμπλοκή σε δραστηριότητες, σε συνεργασία με γονείς και κοινωνικούς φορείς.
Πάγια θέση του ΣΥΡΙΖΑ είναι η ανάγκη για τη θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων εισαγωγής σε ΑΕΙ-ΤΕΙ. Προτείνουμε το συνδυασμό πανελλαδικών εξετάσεων για σχολές υψηλής ζήτησης και μεγάλων αστικών κέντρων με την πρόσβαση χωρίς εξετάσεις σε σχολές χαμηλής ζήτησης και χαμηλής βάσης. Ταυτόχρονα αποσκοπούμε στη δημιουργία κινήτρων για τη σύνδεση σχολής και τοπικής κοινωνίας, και στον προσανατολισμό της εκπαιδευτικής κοινότητας προς αυτή την κατεύθυνση.
Αναμόρφωση καλλιτεχνικής παιδείας απαιτείται σε όλες τις βαθμίδες. Στο πρόγραμμα του Λυκείου πρέπει να θεσμοθετηθεί πρόβλεψη μιας καλλιτεχνικής κατεύθυνσης (θέατρο, κινηματογράφος, χορός, μουσική) ή κατάλληλη ένταξη αυτών των προτιμήσεων στο πρόγραμμα του Λυκείου. Παράλληλα πρέπει να δημιουργηθούν Σχολές ΑΕΙ για καλλιτέχνες, αφού αυτή τη στιγμή υπάρχει Σχολή ΑΕΙ μόνο στα εικαστικά.
Τέλος, σε ό,τι αφορά την ειδική αγωγή, το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ προβλέπει ένα ειδικό σχολείο ανά διεύθυνση εκπαίδευσης ή σαφείς σχετικές δομές ενταγμένες σε κάθε σχολείο.
Διοίκηση
Το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να είναι αρωγός στην εκπαιδευτική διαδικασία. Προς το σκοπό αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ προσανατολίζεται στη δημιουργία οργανογράμματος στην κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας και στις περιφερειακές διευθύνσεις με στόχο τη σωστή αξιοποίηση του προσωπικού και τον εκσυγχρονισμό της διοίκησης. Σχετικά προβλέπεται επίσης η δημιουργία ενιαίας ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων (με ενσωμάτωση myschool, edatacenter, ΟΠΣ) για τη σωστή διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού.
Για τους εποπτευόμενους φορείς, το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ προβλέπει επανεξέταση του χάρτη των σχετικών φορέων, καθώς και τον εξορθολογισμό και τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας τους.
Απώτερος σκοπός αυτών των μεταρρυθμίσεων είναι η επιτελική λειτουργία των υπηρεσιών, η καλύτερη εξυπηρέτηση κοινού καθώς και η μείωση αποσπάσεων.
Τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση
Κεντρικός άξονας του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ για την τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση είναι η διαμόρφωση ενός ενιαίου σχετικού πλαισίου με άμεσες δράσεις την κατάργηση των ΣΕΚ και την ένταξη των προγραμμάτων τους στις δομές των ΙΕΚ, την ενίσχυση των ΕΠΑΛ στην κατεύθυνση δημιουργίας του Ενιαίου Λυκείου Θεωρίας και Πράξης, την προώθηση του θεσμού της μαθητείας/διττής εκπαίδευσης σε όλο το εύρος της επαγγελματικής εκπαίδευσης (ΙΕΚ, νυν ΕΠΑΣ, μεταλυκειακό έτος μαθητείας των ΕΠΑΛ) και τέλος την πιστοποίηση και το διαρκή έλεγχος των επιχειρήσεων και την εκπαίδευση των εκπαιδευτών, ώστε να διασφαλίζεται ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας της μαθητείας.
Ανώτατη εκπαίδευση και έρευνα
Κεντρική θέση στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ έχει ο στόχος της διαμόρφωσης Ενιαίου Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας. Προς το σκοπό αυτό:
- Άμεση προταιρεότητα του ΣΥΡΙΖΑ παραμένει η κατάργηση των νόμων 4009/2011 και 4076/2012, με άμεσα μέτρα μεταβατικού χαρακτήρα και διευρυμένο διάλογο με τους ανθρώπους της επιστήμης και της εκπαίδευσης, τους εργαζόμενους στα Πανεπιστήμια και στα ΑΤΕΙ, τους φοιτητές και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για μια συνολική και ουσιαστική αναδιάρθρωση της ανώτατης εκπαίδευσης.
- Απαιτείται αναβάθμιση των ΑΤΕΙ και των Δημοσίων Ερευνητικών Κέντρων.
- Απαιτείται αναδιαμόρφωση των Δημόσιων Ερευνητικών Κέντρων σε οργανική σύνδεση με τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και με στόχο τη
συμβολή στην παραγωγική ανασυγκρότηση.
- Οργανώνεται η στήριξη της βασικής έρευνας, με ενίσχυση των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών, απώτερος στόχος της οποίας είναι να καταστεί η χώρα διεθνής πόλος στις ανθρωπιστικές επιστήμες.
- Προβλέπεται η αποκατάσταση της δημοκρατικής, συλλογικής λειτουργίας της ακαδημαϊκής κοινότητας, μέσω της αποκατάσταση των Τμημάτων και των Τομέων ως κυττάρων της ακαδημαϊκής ζωής και της θεσμοθέτησης Διευρυμένων και διαφανών εκλεκτορικών σωμάτων για την εκλογή μελών ΔΕΠ.
- Απαιτείται αναδιαμόρφωση των πανεπιστημιακών σπουδών με άρση του εξετασιοκεντρικού προσανατολισμού και πρόβλεψη για δυνατότητα επιλογής κύριας και δευτερεύουσας ειδικότητας (major-minor).
- Ο ΣΥΡΙΖΑ προγραμματίζει ενίσχυση των φοιτητικών εστιών με στόχο την κάλυψη των αναγκών τουλάχιστον των πρωτοετών φοιτητών.
- Απαραίτητη τέλος θεωρείται η ολοκλήρωση του έργου του ΣΥΡΙΖΑ με σκοπό την εξάλειψη των παθογενειών και τη μείωση του κόστους στο σύστημα διανομής πανεπιστημιακών συγγραμμάτων.
