Οι φοιτητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης φαίνεται πως διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα για την ανώτατη εκπαίδευση, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του AU Student Barometer που παρουσιάστηκαν στη ΔΕΘ, στο πλαίσιο του Aristotle Innovation Forum. Κατά τη συνέντευξη Τύπου με θέμα «Νέες τάσεις ή επαληθεύσεις / Το AU Student Barometer απαντά με δεδομένα», τονίστηκε ότι το σύστημα λειτουργεί ως ένα σύγχρονο εργαλείο συνεχούς αποτύπωσης και ανάλυσης των απόψεων της φοιτητικής κοινότητας του ΑΠΘ, με στόχο τη διαμόρφωση πιο στοχευμένων εκπαιδευτικών πολιτικών.
Το 54% ζητά καθοδήγηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη
Συγκεκριμένα, το 54% των φοιτητών δηλώνει ότι χρειάζεται καθοδήγηση για την υπεύθυνη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, γεγονός που δείχνει πως, παρότι η ΑΙ έχει ήδη μπει δυναμικά στην καθημερινότητά τους, υπάρχει έντονη ανάγκη για πλαίσιο, κανόνες και εκπαιδευτική υποστήριξη. Οι φοιτητές δεν απορρίπτουν την τεχνολογία, αλλά ζητούν να μάθουν πώς να τη χρησιμοποιούν σωστά, με τρόπο που να ενισχύει τη μάθηση χωρίς να υποκαθιστά την κριτική σκέψη. Την ίδια στιγμή, κάτω από το ένα τρίτο (27%) δηλώνει ότι χρησιμοποιεί συστηματικά εργαλεία ΑΙ, κάτι που δείχνει ότι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο ή μερικώς οργανωμένο στάδιο μέσα στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης, τόσο σε επίπεδο ενημέρωσης όσο και σε επίπεδο ενσωμάτωσης της ΑΙ στις σπουδές.
Παράλληλα, ένα σημαντικό ποσοστό, περίπου 40%, ζητά την ένταξη εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαιδευτική διαδικασία, υποδεικνύοντας ότι οι φοιτητές δεν θέλουν απλώς να μάθουν για την ΑΙ θεωρητικά, αλλά να τη χρησιμοποιούν πρακτικά μέσα στην εκπαιδευτική τους εμπειρία. Αυτό συνδέεται με μια ευρύτερη τάση ψηφιοποίησης της εκπαίδευσης και αναβάθμισης των μεθόδων διδασκαλίας. Περίπου το ένα τρίτο των φοιτητών εκφράζει την ανάγκη για ειδικά μαθήματα και workshops σχετικά με τη χρήση εργαλείων ΑΙ, γεγονός που ενισχύει την εικόνα μιας γενιάς που δεν αρκείται στην απλή πρόσβαση στην τεχνολογία, αλλά επιδιώκει δομημένη εκπαίδευση, πρακτική εξάσκηση και καθοδήγηση από το πανεπιστήμιο.
«Χωρίς δεδομένα δεν υπάρχει στρατηγική»
Ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, υπογράμμισε ότι για πρώτη φορά επιχειρείται συστηματική και συνεχής καταγραφή των απόψεων των φοιτητών, σημειώνοντας πως καμία πανεπιστημιακή στρατηγική δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική χωρίς πραγματικά δεδομένα και κατανόηση των αναγκών της φοιτητικής κοινότητας. Όπως επισημάνθηκε, η τεχνητή νοημοσύνη αντιμετωπίζεται από τους φοιτητές όχι ως απειλή αλλά ως εργαλείο μάθησης και εξέλιξης, ενώ διεθνώς καταγράφεται τάση ενσωμάτωσής της στην καθημερινή εκπαιδευτική εμπειρία. Αναφέρθηκε επίσης ότι το μέλλον της εκπαίδευσης θα κριθεί από το κατά πόσο τα πανεπιστήμια θα καταφέρουν να ενσωματώσουν αποτελεσματικά την ΑΙ στη διδασκαλία και τη μάθηση. Στο πλαίσιο αυτό, τέθηκε ο στόχος το Αριστοτέλειο να εξελιχθεί σε ένα από τα πρώτα ευρωπαϊκά “AI-native” δημόσια πανεπιστήμια, προσαρμοσμένα στις ανάγκες της νέας ψηφιακής εποχής, όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελεί βασικό εργαλείο της ακαδημαϊκής διαδικασίας, αλλά με παράλληλη έμφαση στην κριτική σκέψη και την υπεύθυνη χρήση της.
Ειδικότερα ο Πρύτανης κ. Αναστασιάδης, μεταξύ άλλων, ανέφερε «Όπως σας είχα πει και όταν πρωτοξεκινήσαμε το AU Student Barometer, από ιδρύσεως των ελληνικών πανεπιστημίων κανένας δεν σκέφτηκε να διαγνώσει τις απόψεις, τις σκέψεις, τις επιθυμίες, τις τάσεις του φοιτητικού κόσμου. Όλοι έχουν άποψη για τις νέες γενιές, χωρίς όμως στοιχεία, χωρίς πραγματικά δεδομένα. Για παράδειγμα, μόλις κάτω από τα ένα τρίτο -27%- των φοιτητών μας χρησιμοποιεί συστηματικά εργαλεία ΑΙ! Ομολογώ ότι εγώ προσωπικά θα περίμενα υψηλότερα ποσοστά από την Gen Z! Στη ερώτηση όμως “τι θα ήθελες να σου παρέχει το Πανεπιστήμιο σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη;” η εικόνα αλλάζει: το 40% των νέων ζητάει εργαλεία ΑΙ στην εκπαιδευτική διαδικασία, το ένα τρίτο θέλει μαθήματα και workshops για τη χρήση AI εργαλείων, και ένα εντυπωσιακό 54% ζητά καθοδήγηση για την υπεύθυνη χρήση της!
Από τα διεθνή δεδομένα φαίνεται ότι η Gen Z βλέπει την τεχνητή νοημοσύνη ως βοηθό ενώ η Alpha -που θα είναι σε λίγα χρόνια οι φοιτητές μας- την αντιλαμβάνεται ήδη ως το ίδιο το περιβάλλον της. Για να το κάνω πιο απλό, οι σημερινοί νέοι σε όλο τον κόσμο δεν θα πουν ότι χρησιμοποιούν ΑΙ, αλλά τη σκέφτονται ως βασική λειτουργία των υπολογιστών, γίνεται, δηλαδή, σταδιακά, η “φυσική” συνθήκη. Πως στεκόμαστε εμείς απέναντι σε αυτές τις τάσεις; Πάντως όχι με σταυρωμένα χέρια!
Κσι δεν βάζω τον πήχη στο ύψος της Νότιας Κορέας όπου η χρήση ΑΙ μεταξύ των φοιτητών ξεπερνάει το 90%, αλλά στις βορειο-ευρωπαϊκές χώρες όπου τα ποσοστά των χρηστών μεταξύ των νέων ξεπερνούν το 60%!.
Οι προηγούμενες γενιές έμαθαν να ψάχνουν στις βιβλιοθήκες. Αυτή η γενιά έμαθε να ψάχνει στο ίντερνετ.
Η επόμενη γενιά θα μάθει να σκέφτεται πιο δημιουργικά από τις μηχανές! Για όσους και όσες πιθανώς φοβούνται το μέλλον έχω να πω -και ελπίζω να μην ακουστεί σκληρό!- ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει τα πανεπιστήμια. Αυτό που θα συμβεί είναι ότι τα πανεπιστήμια που διδάσκουν τους φοιτητές τους να συνεργάζονται με την τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσουν εκείνα που δεν το κάνουν! Η ευκαιρία για το Αριστοτέλειο είναι να γίνει -αν όχι το πρώτο- ένα από τα πρώτα ευρωπαϊκά δημόσια ΑΙ-native πανεπιστήμια, δηλαδή, πανεπιστήμιο σχεδιασμένο για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Το Πανεπιστήμιο δεν υπάρχει για να διδάσκει στους νέους πώς να χρησιμοποιούν εργαλεία. Υπάρχει για να τους διδάσκει πότε να τα εμπιστεύονται - και πότε όχι στη διαμόρφωση της σκέψης τους και των προτάσεων τους. Και γι αυτό είναι απαραίτητο να γνωρίζει βαθιά πως χρησιμοποιούνται!».
Ταυτότητα Έρευνας
Μέγεθος δείγματος: 1.686 φοιτητές & φοιτήτριες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου
Μέθοδος έρευνας: Online συμπλήρωση ερωτηματολογίου με τη βοήθεια συστήματος CAWI (Computer Assisted Web Interviewing)
Σταθμίσεις: Τα αποτελέσματα σταθμίστηκαν εκ των υστέρων ως προς την κατανομή των φοιτητών/φοιτητριών ανά Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, ανά έτος και βαθμίδα φοίτησης.
Στη Συνέντευξη Τύπου μίλησαν, επίσης, οι Αντιπρυτάνεις: Έρευνας και Καινοτομίας, Καθηγητής Ιωάννης Ρέκανος, Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ανάπτυξης, Καθηγητής Νικόλαος Μαγγιώρος, και Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Διά Βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας, Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης. Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσίασε ο Διευθυντής Ερευνών της Palmos Analysis Πασχάλης Τεμεκενίδης.
