Ένα νέο μάθημα, αυτό της Ηθικής, εισάγεται από το σχολικό έτος 2026-2027 σε Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο. Σύμφωνα με το ΦΕΚ η «Ηθική» θα διδάσκεται σε όλους τους μαθητές που λαμβάνουν απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών, αντικαθιστώντας ουσιαστικά τη διδακτική ώρα που χανόταν μέχρι σήμερα. Το Πρόγραμμα Σπουδών διαμορφώθηκε με βάση τις σύγχρονες κοινωνικές, επιστημονικές και εκπαιδευτικές ανάγκες και αφορά τις τέσσερις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού καθώς και όλες τις τάξεις του Γυμνασίου και του Λυκείου. Η διδασκαλία της Ηθικής θα έχει τον ίδιο αριθμό ωρών με τα Θρησκευτικά, ανά τάξη σχολείου.
Τι περιλαμβάνει το μάθημα της Ηθικής
Η «Ηθική» προσεγγίζει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν την ανθρώπινη ύπαρξη, την κοινωνική συμπεριφορά και τα ηθικά διλήμματα της καθημερινής ζωής, ανεξάρτητα από θρήσκευμα ή ιδεολογικό υπόβαθρο. Το μάθημα επιδιώκει:
- Να καλλιεργήσει την κριτική σκέψη και την τεκμηριωμένη διατύπωση λόγου.
- Να ενισχύσει τη διαθεματικότητα και τη σύνδεση της ηθικής φιλοσοφίας με όλα τα γνωστικά αντικείμενα.
- Να αναπτύξει κουλτούρα διαλόγου, επιχειρηματολογίας και σεβασμού στη διαφορετική άποψη.
- Να βοηθήσει τους μαθητές να προσεγγίζουν ηθικά διλήμματα και να σταθμίζουν αξίες και επιλογές χωρίς προκαθορισμένες απαντήσεις.
Στις τάξεις του Γυμνασίου, το μάθημα λειτουργεί ως μια πρώτη «μύηση» στις βασικές έννοιες της ηθικής φιλοσοφίας, δίνοντας έμφαση στα ανοιχτά ερωτήματα που τη χαρακτηρίζουν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το μάθημα της Ηθικής ενισχύει την κριτική σκέψη και τη σαφή, τεκμηριωμένη διατύπωση προφορικού και γραπτού λόγου. Αυτό συμβαίνει γιατί οι κρίσεις μας σχετικά με το καλό και το κακό συνδέονται άμεσα με τις αποφάσεις μας να επιδιώκουμε το πρώτο και να αποφεύγουμε το δεύτερο.
Παράλληλα, η προβληματική της Ηθικής μέσα από τα ερωτήματα που θέτει και τις απαντήσεις που επιχειρεί να δώσει διαχέεται και εμπλέκεται, ρητά ή άρρητα, σε θεμελιακά ζητήματα που σχετίζονται με όλα τα γνωστικά αντικείμενα του σχολικού προγράμματος. Ως εκ τούτου, η διδασκαλία της Ηθικής Φιλοσοφίας ενισχύει τη διαθεματικότητα και τη διεπιστημονικότητα, ενώ παράλληλα διευκολύνει την κατανόηση της σύνδεσης των μαθημάτων με τον πρακτικό βίο. Επιπλέον, το μάθημα καλλιεργεί την κουλτούρα του διαλόγου, της αντιπαράθεσης επιχειρημάτων, της σύνθεσης απόψεων, του κριτικοερμηνευτικού λόγου και, κυρίως, του κριτικού και αυτοκριτικού αναστοχασμού πάνω σε ιδέες, θρησκευτικά δόγματα, πολιτικές θεωρίες και κοινωνικά συστήματα.
Τέλος, στην Ηθική Φιλοσοφία δεν υπάρχουν έτοιμες, προκαθορισμένες απαντήσεις στα ζητήματα που εξετάζει. Οι έννοιες και οι αρχές της χρησιμοποιούνται για τη διατύπωση επιχειρημάτων, τη στάθμιση αξιών και θέσεων και την αντιμετώπιση ηθικών διλημμάτων.
Η ανάγκη ύπαρξης ενός αυτόνομου μαθήματος Ηθικής είναι διεθνώς αναγνωρισμένη, καθώς πολλές χώρες έχουν ήδη εντάξει αντίστοιχα μαθήματα στα προγράμματα σπουδών τους για μαθητές που δεν παρακολουθούν Θρησκευτικά. Όπως τονίζεται από πλευράς Υπουργείου Παιδείας με την εισαγωγή του νέου μαθήματος η χώρα μας εναρμονίζεται με τη διεθνή πρακτική αλλά και την ανάγκη να καλύψει το εκπαιδευτικό κενό, προσφέροντας στους μαθητές που έχουν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά ένα δομημένο, συνεκτικό και παιδαγωγικά τεκμηριωμένο πρόγραμμα.
