Ο εισαγωγικός μισθός ενός δασκάλου είναι 795 ευρώ. Εάν διοριστεί σε μία πόλη της περιφέρειας, Πάτρα, Λάρισα, Ιωάννινα, Αλεξανδρούπολη ή στην Κέρκυρα, το ενοίκιο για ένα διαμέρισμα 40-50 τετραγωνικών μέτρων κυμαίνεται από 400 έως 600 ευρώ. Εάν δαπανά 200 ευρώ για σούπερ μάρκετ και άλλα μικροέξοδα και 150 για πάγια (φως, νερό, τηλέφωνο κλπ), περισσεύουν 45 ευρώ για να ζήσει. Μόνο αυτό το γεγονός είναι αρκετό για να κατανοήσουμε τη σημασία που αποδίδει το ελληνικό κράτος στην εκπαίδευση. Ο πρωτοδιοριζόμενος, «ζει» με 795 ευρώ και χωρίς ελπίδα για το μέλλον, καθώς ο καταληκτικός μισθός δεν ξεπερνάει τα 1500 ευρώ, για έναν άνθρωπο που έχει περάσει 40 χρόνια σε μία τάξη διδάσκοντας παιδιά.
«Χιλιάδες εκπαιδευτικοί σε όλη την Ελλάδα δεν μπορούν να βρουν σπίτι, πληρώνουν από την τσέπη τους τις μετακινήσεις και μόνο πέρσι είχαμε 1500 παραιτήσεις αναπληρωτών εκπαιδευτικών, ταυτόχρονα έχουν τριπλασιαστεί τα αιτήματα για δεύτερη και τρίτη δουλειά», αναφέρει μιλώντας στο Dnews ο Σπύρος Μαρίνης, πρόεδρος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΔΟΕ).
Μία διαδικασία που ναρκοθετείται από τα κενά, τις συγχωνεύσεις τμημάτων και την συνολική υποβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης.
Χιλιάδες κενά σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης
«Τρεις μήνες μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς η κατάσταση είναι στο κόκκινο, τα προβλήματα είναι πολύ σοβαρά και παρατηρούνται χιλιάδες κενά» τονίζει ο Σπύρος Μαρίνης. «Μόνο στην Α΄ Διεύθυνση Αθήνας, τη μεγαλύτερη διεύθυνση της χώρας τα κενά ξεπερνούν τα 700, πάνω από 500 στην Ανατολική Αττική και την ίδια στιγμή στοχοποιούνται οι εκπαιδευτικοί. Επιδιώκουν να φορτώσουν τα κενά στις μητέρες που παίρνουν άδειες ανατροφής και στους εκπαιδευτικούς, με έναν απίστευτο κοινωνικό αυτοματισμό που παίρνει τα χαρακτηριστικά της άμεσης καταστολής», τονίζει ο κ. Μαρίνης και εστιάζει στο πρόσφατο περιστατικό έξω από την Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Α΄ Αθήνας όπου τα ΜΑΤ επιτέθηκαν με χημικά, σε διαμαρτυρία εκπαιδευτικών και γονέων όπου καταγγέλλεται ότι υπήρχαν και μικρά παιδιά.
Η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης, έχει πάγια θέση για τον αριθμό των μαθητών στις τάξεις και έχει καταθέσει πρόταση για 20μελή τμήματα, αλλά το υπουργείο Παιδείας δεν το συζητά και συνεχίζει στη λογική των συγχωνεύσεων και των μεγάλων τμημάτων, αυτή είναι η αρνητική πραγματικότητα, τονίζει στο Dnews, ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ, Θόδωρος Τσούχλος.
Το προσωπικό στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είναι 65.000 και στην πρωτοβάθμια 71.000 δάσκαλοι και νηπιαγωγοί. Φέτος, έγιναν 10.000 διορισμοί μόνιμων εκπαιδευτικών, αλλά το σύστημα χρειάζεται πολλές χιλιάδες περισσότερους. Κατά τον κ. Τσούχλο, έχουν ήδη προσληφθεί 40.000 αναπληρωτές, αλλά υπάρχουν ακόμη πολλά κενά. Αναμένεται ο διορισμός, ακόμη 3.500 αναπληρωτών, αλλά με βάση τις εκτιμήσεις των λειτουργών της εκπαίδευσης, απαιτούνται περίπου 8.000 για να καλυφθούν τα κενά.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Αγγελικής Καραλή, από το Ionian, τα στοιχεία της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας είναι αποκαλυπτικά. Τα μεγαλύτερα κενά εντοπίζονται σε φιλολόγους, καθηγητές ξένων γλωσσών και θεολόγους, ενώ μικρότερες ελλείψεις υπάρχουν στα μαθήματα των μαθηματικών, φυσικής και πληροφορικής. Όπως αναφέρει ο ταμίας της Α’ ΕΛΜΕ Αχαΐας, Φώτης Βασιλακόπουλος, τα κενά σε εκπαιδευτικούς στη γενική και ειδική αγωγή είναι 91και 250 στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση.
Σε επιστολή τους προς την αρμόδια Υπουργό Σοφία Ζαχαράκη, η Ένωση Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων του Δήμου Μυτιλήνης, όπως αναφέρει ρεπορτάζ της ιστοσελίδας, stonisi.gr, εκφράζει τη διαμαρτυρία και την αγανάκτηση για τη λειτουργία των σχολικών μονάδων του νησιού, τις σοβαρές ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων, γεγονός που όπως τονίζουν δυσχεραίνει την ομαλή διεξαγωγή των μαθημάτων. Οι πρόσφατες συγχωνεύσεις τμημάτων, όπως υπογραμμίζεται, έχουν προκαλέσει αναστάτωση και ενισχύουν τον φόρτο σε τάξεις με ήδη αυξημένο μαθητικό πληθυσμό, υποβαθμίζοντας την ποιότητα της διδασκαλίας και επηρεάζοντας την ψυχοκοινωνική στήριξη των παιδιών.
Το αίτημα για μικρότερα τμήματα είναι καθολικό, όμως η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τις ελλείψεις καθηγητών και δασκάλων με συγχωνεύσεις τμημάτων. Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του corfupress.com, η Ένωση Γονέων του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας, εκφράζει την αγανάκτησή της και την απορία πως είναι δυνατόν το Νοέμβρη, να προχωρά το υπουργείο σε συγχωνεύσεις και να φτιάχνει τμήματα με 26 και 27 μαθητές. Σύμφωνα με στοιχεία που περιγράφονται σε ερώτηση του κερκυραίου Βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρη Μπιάγκη, σχολεία της Κέρκυρας στεγάζονται σε παλαιά ξενοδοχεία, «ληγμένα» κοντέινερ που δεν πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές ασφαλείας, σε παλιά κτήρια, χωρίς υποδομές και τον απαραίτητο εξοπλισμό. Τα κενά δασκάλων ξεπερνούν τα 40 και των καθηγητών τα 150 και ήδη έχουν συγχωνευθεί 9 τμήματα, ενάμιση μήνα μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Επιλογή η απαξίωση της Παιδείας
Οι λίγες προσλήψεις των εκπαιδευτικών δεν είναι απλά διαχειριστικό πρόβλημα είναι επιλογή, τονίζει ο κ. Μαρίνης, πρόεδρος της ΔΟΕ και χαρακτηρίζει αντιπαιδαγωγική τη συγχώνευση τμημάτων μέσα στη σχολική χρονιά. «Έχουμε κλείσιμο τμημάτων μετακινήσεις εκπαιδευτικών για να συμπληρώνουν το ωράριό τους και έχουμε μία υπονόμευση στα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών» αναφέρει χαρακτηριστικά. Με τις συγχωνεύσεις ο στόχος είναι να φτάσουν όλα τα λειτουργούντα τμήματα στον ανώτατο αριθμό των 25 παιδιών, στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, επισημαίνει ο κ. Μαρίνης και αναφέρει ότι οι συγχωνεύσεις τμημάτων σε όλη την Ελλάδα είναι εκατοντάδες σε τμήματα που ήδη λειτουργούν.
Σημαντικό στοιχείο για να γίνει κατανοητή η υποβάθμιση του Δημόσιου Σχολείου, είναι η υπο-χρηματοδότηση με την τελευταία δεκαπενταετία, να έχουν περικοπεί κατά 40% οι δαπάνες για τα λειτουργικά έξοδα των σχολείων, όταν οι αυξήσεις στα προϊόντα που χρειάζεται ένα σχολείο για να λειτουργήσει ξεπερνάνε το 60%, όπως αναφέρει ο κ. Μαρίνης.
Τα σχολεία, τα λειτουργούν οι δημοτικές αρχές, επισημαίνει ο κ. Τσούχλος. Το σχολείο διαμαρτύρεται, ο Δήμος απαντάει ότι δεν έχει πάρει αρκετά χρήματα για να ενισχύσει όλα τα σχολεία, το θέμα μεταφέρεται στην Κεντρική Ένωση Δήμων, η οποία ζητάει μεγαλύτερες ενισχύσεις από το Υπουργείο Εσωτερικών για να αντιμετωπιστούν τα λειτουργικά προβλήματα των σχολικών μονάδων, «αλλά πέφτει σε τοίχο».
Σύμφωνα με τον κ. Τσούχλο, πολλές φορές, ακόμη και να βγάλεις φωτοτυπίες στο σχολείο είναι απαγορευτικό, ή δεν τις βγάζεις ή τις πληρώνει ο εκπαιδευτικός. Σημαντικά ζητήματα παρατηρούνται με την θέρμανση, την ψύξη, αλλά και τη στατικότητα, κακοτεχνίες, τζάμια και πυρασφάλεια, καταλήγει. Ο κ. Μαρίνης, προσθέτει ότι εκατοντάδες τμήματα στεγάζονται σε κοντέινερς και το τελευταίο περιστατικό στο Πόρτο Ράφτη, με την πτώση σοβάδων από το ταβάνι, περιγράφει εύγλωττα το πρόβλημα. Ο κ. Μαρίνης χαρακτηρίζει κοροϊδία το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», το οποίο όπως τονίζει συγχρηματοδοτείται από τράπεζες και ιδιώτες και αφορά ένα 3% με 4% των σχολείων και για καθαρά εξωτερικές εργασίες.
Στροφή προς την ιδιωτική εκπαίδευση
Τα τελευταία χρόνια η ιδιωτική εκπαίδευση βρίσκεται σε άνθιση. Εκατομμύρια ευρώ έχουν δαπανηθεί για να εξαγοραστούν σχολεία. Οι λειτουργοί της εκπαίδευσης θεωρούν ότι υπάρχει σχέση αιτιότητας ανάμεσα στις εξελίξεις στην ιδιωτική και τη δημόσια εκπαίδευση.
«Τα ιδιωτικά σχολεία είναι στενά συνδεδεμένα με τη δημόσια εκπαίδευση. Οι αλλαγές που λαμβάνουν χώρα στην ιδιωτική εκπαίδευση επηρεάζουν τους μαθητές στα δημόσια σχολεία» υποστηρίζει μιλώντας στο Dnews ο Γιώργος Χριστόπουλος, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ).
Τα τελευταία 15 χρόνια αυξάνεται η ένταση της πίεσης για την εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης. Αν και στην Ελλάδα σύμφωνα με τον κ. Χριστόπουλο, η παρουσία του ιδιωτικού τομέα στην τυπική εκπαίδευση, πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια είναι σχετικά περιορισμένη, η αύξηση του μεριδίου στην αγορά είναι ραγδαία.
«Στην υπόλοιπη Ευρώπη η ιδιωτική εκπαίδευση είναι από 10 έως 20%, στην Ελλάδα είναι ήταν ιστορικά γύρω στο 6,5% και σε λιγότερο από δέκα χρόνια πήγε στο 8%. Υπάρχει μία έξαρση εγγραφών», αποκαλύπτει ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ. «Οι ιδιοκτήτες πίεζαν να μεγαλώσει το μερίδιο για αυτούς. Στόχος τους, έτσι όπως έχει εκφραστεί επίσημα είναι να καλύψουν στο 20% της πίτας. Για να γίνει αυτό πρέπει να συμβούν κάποια πράγματα, με πρώτο την υποχρηματοδότηση και την εξαθλίωση της Δημόσιας εκπαίδευσης», συμπληρώνει.
«Την ώρα που χρυσοφόρα funds επενδύουν εκατομμύρια ευρώ σε μεγάλα ιδιωτικά σχολεία σε δημόσια σχολεία πέφτουν τα ταβάνια, τα παράθυρα και οι πόρτες. Είχαμε θάνατο μαθητή στις Σέρρες επειδή έσκασε ο καυστήρας, έχουμε μία τριτοκοσμική εικόνα. Η ιδιωτική εκπαίδευση είναι σε πρωτοφανή άνθηση και η Δημόσια που υποχρηματοδοτείται» τονίζει ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ και επιβεβαιώνει ότι η πανδημία, αποτέλεσε σημείο καμπής. Το Δημόσιο Σχολείο δυσκολεύθηκε στις απαιτήσεις της τηλεκπαίδευσης και πάρα πολλοί γονείς τρομοκρατημένοι επέλεξαν τον ιδιωτικό τομέα.
Σύμφωνα με τον κ. Χριστόπουλο, «η βασική δέσμευση που πήραν τα funds από την κυβέρνηση είναι ότι θα βρεθεί τρόπος για τους μαθητές των ιδιωτικών σχολείων να περνάνε στο δημόσιο πανεπιστήμιο, χωρίς πανελλαδικές εξετάσεις, μέσω του παραλλήλου απολυτηρίου του ΙΒ». Αν και αναγνωρίζεται ότι το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ΙΒ είναι ένα αξιόλογο πρόγραμμα, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί τη διαφάνεια και το αδιάβλητο στη διαδικασία που προσφέρουν οι Πανελλήνιες. Επίσης, όπως προσθέτει ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ «με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής έχουν κοπεί από το Πανεπιστήμιο 20 με 25.000 παιδιά, πόσα θα κοπούν τώρα για να μπουν τα παιδιά των ιδιωτικών σχολείων με το IB;».
Η συνειδητή προσπάθεια να αυξηθεί το μερίδιο της ιδιωτικής εκπαίδευσης στην αγορά θα ενισχυθεί από την καθιέρωση της «ελεύθερης» επιλογής των γονιών για το σχολείο του παιδιού τους αλλά και από το voucher, μέσω του οποίου η κυβέρνηση θα δίνει χρήματα σε γονείς για να επιλέγουν ιδιωτικά σχολεία και θα αφαιρούνται από το συνολικό προϋπολογισμό της παιδείας.
Και ενώ όπως τονίζουν οι άνθρωποι της εκπαίδευσης, το εκπαιδευτικό χάσμα ανάμεσα στην ιδιωτική και τη δημόσια εκπαίδευση μεγαλώνει, ωθώντας όλο και περισσότερους γονείς προς τα ιδιωτικά σχολεία, η νομοθεσία περιορίζει τα δικαιώματα των εκπαιδευτικών και στα ιδιωτικά σχολεία.
Με τον νόμο του 2020, όπως τονίζει ο κ. Χριστόπουλος, «απελευθερώθηκαν» οι απολύσεις στα ιδιωτικά σχολεία, οι ιδιοκτήτες μπορούν να αυξομειώνουν τις ώρες εργασίας του εκπαιδευτικού προσωπικού και, δόθηκε ένα σαφέστατο μήνυμα προς τους δασκάλους με τη δυνατότητα που προσφέρθηκε στον ιδιοκτήτη να παρεμβαίνει στο Σύλλογο Διδασκόντων. «Το έκαναν για να είναι πιεσμένος ο εκπαιδευτικός και ότι πίεση του ασκηθεί για βαθμολογίες κλπ. να την αποδεχθεί. Έκαναν ένα σχολείο εργασιακό μεσαίωνα και επειδή έγιναν τόσο άσχημες οι εργασιακές σχέσεις από το 2020 πάνω από 4000 εκπαιδευτικοί σε σύνολο 9800 έχουν φύγει από τα σχολεία τους. Σχεδόν οι μισοί», αναφέρει ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ και υπογραμμίζει ότι οι μισθοί στην ιδιωτική εκπαίδευση είναι ίδιοι με το δημόσιο με τη διαφορά ότι πολλά ιδιωτικά σχολεία απασχολούν τους δασκάλους χωρίς να τους πληρώνουν για τις κερδοφόρες απογευματινές δραστηριότητές τους.
Το πλαίσιο που διαμορφώνεται για την εκπαίδευση στη χώρα είναι ξεκάθαρο. Ο κ. Χριστόπουλος, επισημαίνει ότι «η νομοθετική εργασία των τελευταίων 15 ετών με ελάχιστες εξαιρέσεις, δύο νόμους που ψηφίστηκαν επί ΣΥΡΙΖΑ, στοχεύει στην ενίσχυση της ιδιωτικής εκπαίδευσης στη χώρα». Ό,τι γίνεται δηλαδή με την Υγεία, ό,τι γίνεται με τα ΕΛΤΑ. Η Δημόσια εκπαίδευση αποδυναμώνεται διαρκώς και ταυτόχρονα ενισχύεται η ιδιωτική.
Αυτή τη στιγμή, ζούμε μία εξαιρετικά αρνητική συγκυρία, όπου τόσοι πολλοί άνθρωποι, με τόσο σημαντικό έργο όπως αυτό της εκπαίδευσης των παιδιών, βιώνουν τόσο μεγάλο αποκλεισμό. Η πρόσφατη διαμαρτυρία των λειτουργών της εκπαίδευσης επιβεβαίωσε τη δυστοπία. Μπορούμε ως κοινωνία για δύο εβδομάδες να συζητάμε για το ποιος θα καθαρίζει το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, αλλά δεν βρίσκουμε ούτε 5 λεπτά για την εκπαίδευση, αδιαφορώντας για το μέλλον της νέας γενιάς, το μέλλον αυτής της χώρας.
