Το θέμα των πανελλήνιων εξτάσεων 2016 ΕΠΑΛ με το νέο σύστημα:
ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΡΙΤΗ 17 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ασφάλεια των παιδιών στο Διαδίκτυο
Σήμερα, σχεδόν όλοι συμφωνούν πως τα παιδιά έχουν δικαίωμα σε ειδική φροντίδα και προστασία. Όμως, κάτι τέτοιο δεν συνέβαινε και στο παρελθόν. Χρειάστηκε μια σειρά από αγώνες μέχρι την υιοθέτηση της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού, το 1989. Η Σύμβαση αυτή αποτελεί χρήσιμο και βασικό εργαλείο για όσους ασχολούνται με τα παιδιά, με απώτερο σκοπό την προστασία των δικαιωμάτων τους.
Η Unicef είναι θεματοφύλακας της Σύμβασης των Λικαιωμάτων του Παιδιού. Δίνει φωνή στα παιδιά και τους νέους και προωθεί την πρόσβασή τους στην πληροφόρηση και σε κάθε είδος ή μέσο έκφρασης, όπως το διαδίκτυο και τα κινητά τηλέφωνα. Αυτά καταλαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερο χώρο στην επικοινωνία των παιδιών, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε πληροφόρηση, πολιτισμό, επικοινωνία και ψυχαγωγία.
Σε έκθεση της Unicef με θέμα «Ασφάλεια των Παιδιών στον Κυβερνοχώρο» αναφέρεται ενδεικτικά ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 59% των παιδιών από 9-16 ετών έχουν προφίλ κοινωνικής δικτύωσης. Εξάλλου, σύμφωνα με έρευνα του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για το 2012, στην Ελλάδα 3.937.880 είναι χρήστες στο facebook και το 78% του πληθυσμού έχει πρόσβαση στο ίντερνετ.
Ποιες είναι οι ευκαιρίες όμως και ποιοι οι πιθανοί κίνδυνοι από την έκθεση του παιδιού στην Τεχνολογία Επικοινωνιών και Πληροφόρησης, με βάση και τη Σύμβαση για τα Λικαιώματα του Παιδιού; Η διαδικτυακή ενημέρωση, η σύνδεση με την παγκόσμια κοινότητα, η ανταλλαγή πληροφοριών, η ελευθερία της έκφρασης είναι σίγουρα από τα θετικά της χρήσης του ψηφιακού κόσμου. Ωστόσο, η έκθεση των παιδιών στον εικονικό - ψηφιακό κόσμο ενέχει
ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
και κινδύνους: είτε να δουν εικόνες από άλλα παιδιά που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης ή κακοποίησης, είτε να γίνουν τα ίδια θύματα βίας από συνομήλικούς τους ή από μεγαλύτερους. Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε, επίσης, την παραβίαση της ιδιωτικότητας και την ανεπιθύμητη επικοινωνία.
Μπορούμε να «θωρακίσουμε» τα παιδιά με συγκεκριμένες στρατηγικές για την πρόληψη και την αποκατάσταση των παιδιών που έχουν πέσει θύματα στον κυβερνοχώρο. Συγκεκριμένα, πρέπει να δοθεί έμφαση στην ενδυνάμωση των παιδιών και των γονέων μέσα από την πληροφόρηση για τις νέες τεχνολογίες, καθώς και στην αυστηρή τιμωρία όσων εκμεταλλεύονται και κακοποιούν παιδιά στο ψηφιακό περιβάλλον.
Για να είναι αποτελεσματική μια στρατηγική προστασίας, χρειάζεται να εμπλέξουμε τα παιδιά και τους νέους, που είναι συχνά οι καλύτεροι ειδικοί. Επίσης, η υποστήριξη των γονέων και άλλων ενηλίκων, όπως οι δάσκαλοι, είναι αναγκαία για να τους βοηθήσουμε να καταλάβουν τη χρήση της πληροφορικής, καθώς και τους κινδύνους που μπορεί να αντιμετωπίσουν τα παιδιά στο διαδίκτυο.
Απόσπασμα ομιλίας του Γενικού Διευθυντή της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής της Unicef Ηλία Λυμπέρη, 5-2-2013 (διασκευή)
ΘΕΜΑΤΑ
Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου χωρίς δικά σας σχόλια (80 -100 λέξεις).
Μονάδες 25
Β1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό,αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος,αν η πρόταση είναι λανθασμένη.
α) Τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας καταλαμβάνουν ελάχιστο χώρο στην επικοινωνία των παιδιών.
β)Η διαδικτυακή ενημέρωση ανήκει στα θετικά στοιχεία της χρήσης του ψηφιακού κόσμου.
ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
γ)Η έκθεση των παιδιών στον εικονικό κόσμο δεν ενέχει κινδύνους.
δ)Η πρόληψη είναι ένας από τους τρόπους προστασίας των παιδιών από το διαδίκτυο.
ε)Η συμμετοχή των παιδιών σε μια στρατηγική προστασίας από τους διαδικτυακούς κινδύνους δεν είναι απαραίτητη.
Μονάδες 10
Β2. α) Να εντοπίσετε τα δομικά μέρη της πέμπτης παραγράφου του κειμένου: «Μπορούμε να «θωρακίσουμε» τα παιδ ιά ... και κακοποιούν παιδιά στο ψηφιακό περιβάλλον».
(Μον. 5)
β)Να εντοπίσετε δύο τρόπους πειθούς στην τρίτη παράγραφο του κειμένου: «Σε έκθεση της Unicef με θέμα . και το 78% του πληθυσμού έχει πρόσβαση στο ίντερνετ».
(Μον. 8)
Μονάδες 13
Β3.Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: συμφωνούν, δικαίωμα, χρήσιμο, αυστηρή, αποτελεσματική.
Μονάδες 5
Β4. α) Να εντοπίσετε στο κείμενο δύο εκφράσεις με μεταφορική σημασία.
(Μον. 4)
β)Να μετατρέψετε την ακόλουθη ενεργητική σύνταξη σε παθητική κάνοντας όλες τις απαραίτητες αλλαγές: «Μπορούμε να «θωρακίσουμε» τα παιδιά με συγκεκριμένες στρατηγικές για την πρόληψη» (5η παράγραφος).
(Μον. 3)
Μονάδες 7
ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Γ. Είστε ομιλητής/-τρια σε μια σχολική εκδήλωση με θέμα τη σχέση των νέων με το διαδίκτυο. Στην ομιλία που θα γράψετε για να εκφωνήσετε στους συμμαθητές σας, να αναλύσετε τους κινδύνους που απειλούν την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο και να προτείνετε τρόπους προστασίας από αυτούς (400-500 λέξεις).
Μονάδες 40
ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ
Στο τετράδιο να γράψετε μόνον τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο.
Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων, αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμιά άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα, μόνον με μπλε ή μόνον με μαύρο στυλό ανεξίτηλης μελάνης.
Κάθε τεκμηριωμένη απάντηση είναι αποδεκτή.
Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
Ώρα δυνατής αποχώρησης:
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ
Το θέμα με το παλαιοσύστημα
ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ
(ΟΜΑΔΑ Α') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΡΙΤΗ 17 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΕΣΠΕΡΙΝΑ
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)
ΚΕΙΜΕΝΟ Αποξένωση από τη φύση
Σήμερα βιώνουμε την παγκόσμια οικολογική κρίση και τις συνέπειες της, οι οποίες δεν απειλούν, πλέον, μόνο την ισορροπία των οικοσυστημάτων και την επιβίωση των έμβιων όντων, αλλά και την ψυχοσωματική υγεία και την ποιότητα ζωής των παρόντων και των μελλοντικών γενιών. Η οικολογική κρίση έχει βαθιές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές αιτίες και τις ρίζες της βαθιά στην αποξενωμένη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με τη φύση.
Πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο σύγχρονος άνθρωπος συμπεριφέρεται καθημερινά χωρίς να έχει συνείδηση της κατάστασης του πλανήτη. Υπνοβατεί χωρίς να συναισθάνεται τις πράξεις του και τις συνέπειές τους. Η αφύπνιση του ανθρώπου εξαρτάται από το αν ο ίδιος σκοπεύει να ξαναβρεί το συνειδητό βηματισμό του πάνω στη Μητέρα Γη και η συλλογική αφύπνιση αποτελεί προϋπόθεση για την υπέρβαση της οικολογικής κρίσης.[...]
Στον «ανεπτυγμένο» κόσμο έχουμε δημιουργήσει ένα σύστημα που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Οι περισσότεροι από εμάς που θέλουμε να καταναλώνουμε συνεχώς, πρέπει να θυσιάσουμε το χρόνο μας και τη ζωή μας για αντάλλαγμα. Ζούμε συνεχώς υπό την πίεση του χρόνου. Έχουμε δημιουργήσει μια κοινωνία στην οποία είμαστε τόσο απασχολημένοι από τα προσωπικά μας προβλήματα ώστε δεν έχουμε την πολυτέλεια να ασχοληθούμε με το τι συμβαίνει στον πλανήτη μας. Μη κατανοώντας τη διαφορά ανάμεσα στην ικανοποίηση από τη ζωή και την ευτυχία, αισθανόμαστε δυστυχισμένοι παρά τα υλικά αγαθά που αποκτούμε.[... ]
Έχει πλέον καταγραφεί ότι η αποξένωση του ανθρώπου από τη φύση συμβάλλει στη δημιουργία διαταραχών στη συμπεριφορά και στην ανάπτυξή του. Στερεί από τις νέες γενιές τη διαμόρφωση βασικών αντιληπτικών ικανοτήτων, την ανάπτυξη της δημιουργικότητας, της κριτικής σκέψης και της συναισθηματικής ωρίμανσης, καθώς και την ενδυνάμωση της αυτοπεποίθησης. Περιορίζει την αίσθηση ότι ανήκει κανείς σε ένα ευρύτερο πλαίσιο και την ικανότητα διαχείρισης του περιβάλλοντος.
Από τη διεθνή έρευνα έχει τεκμηριωθεί ότι μέσα από τη σχέση τους με τη φύση τα παιδιά αναπτύσσουν το σώμα, το μυαλό και το πνεύμα τους, την κατανόηση για τα μη ανθρώπινα όντα, καταπολεμούν το άγχος, αποκτούν την αίσθηση της φροντίδας της φύσης και αναπτύσσουν την αισθητική τους.
Ίριδα Τσεβρένη, Γαβριήλ Ξανθόπουλος: «Θεραπεύοντας την αποξένωση των νέων από τη φύση» (Λιασκευή).
ΘΕΜΑΤΑ
Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου χωρίς δικά σας σχόλια. (80-100 λέξεις)
Μονάδες 25
Β1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.
α) Η οικολογική κρίση δεν επηρεάζει την ψυχοσωματική
υγεία του ανθρώπου. β) Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι συνειδητοποιημένος όσον αφορά την κατάσταση του πλανήτη. γ) Η συλλογική αφύπνιση θα βοηθήσει να ξεπεραστεί η οικολογική κρίση.
δ) Τα προσωπικά προβλήματα δεν μας επιτρέπουν να ασχοληθούμε με τα προβλήματα του πλανήτη.
ε) Η αποξένωση του ανθρώπου από τη φύση αναπτύσσει τη δημιουργικότητα.
Μονάδες 10
Β2. Να εντοπίσετε τα δομικά μέρη της τρίτης παραγράφου:
"Στον «ανεπτυγμένο» κόσμο αποκτούμε".
Μονάδες 5
Β3. α) Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: συνέπειες, συνεχώς, αποξένωση, ενδυνάμωση, καταπολεμούν.
(Μον. 5)
β) Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: σύγχρονος, συλλογική, ευρύτερο, φροντίδας, αναπτύσσουν.
(Μον. 5) Μονάδες 10
Β4. α) Να εντοπίσετε στο κείμενο δύο εκφράσεις με μεταφορική σημασία.
(Μον. 4)
β) Να δώσετε ένα πλαγιότιτλο στην τέταρτη παράγραφο του κειμένου: «Έχει πλέον καταγραφεί του περιβάλλοντος».
(Μον. 6)
Μονάδες 10
Γ. Στη σύγχρονη εποχή οι νέοι έχουν αποξενωθεί από τη φύση. Σε ένα άρθρο 400-500 λέξεων, που θα δημοσιευθεί στην εφημερίδα του σχολείου σας, να αναφερθείτε: α) Στις αιτίες που απομακρύνουν τους νέους σήμερα από τη φύση.
β) Στους παράγοντες οι οποίοι μπορούν να βοηθήσουν τους νέους να αποκτήσουν οικολογική συνείδηση, αποκαθιστώντας τη σχέση τους με τη φύση.
Μονάδες 40
ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ
1. Στο τετράδιο να γράψετε μόνον τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο.
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γοάψετε καμιά άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
3. Να απαντήσετε στο τετοάδιό σας σε όλα τα θέματα, μόνον με μπλε ή μόνον με μαύρο στυλό ανεξίτηλης μελάνης.
4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
5. Λιάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ
Την Παρασκευή 18 Μαίου οι πανελλήνιες συνεχίζονται με τα θέματα των μαθηματικών και τα στοιχεία στατιστικής καθώς και την ιστορία γενικής παιδείας.
- η είσοδος του κοινού, των δικηγόρων και των επισκεπτών στο κτίριο του Υπουργείου Παιδείας θα πραγματοποιείται σε κάθε περίπτωση μετά τις 12:00 μ.μ.
- δεν θα επιτρέπεται ούτε η αποχώρηση των υπαλλήλων ή των επισκεπτών του Υπουργείου πριν τις 12:00 μ.μ.
- η χρήση των αιθουσών εκδηλώσεων για οποιαδήποτε δραστηριότητα θα επιτρέπεται μετά τις 12:00 μ.μ.
- η τροφοδοσία των κυλικείων θα γίνεται μεταξύ 12:00 μ.μ. και 18:00.
Για οποιαδήποτε παρέκκλιση από τα παραπάνω, θα πρέπει να δίνεται ειδική άδεια από τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου.
