Στο παραπέντε της μεγάλης επιθετικής καταστροφής των υποδομών του Ιράν, όλα άλλαξαν και οι ιρανικές 10 προτάσεις που είχαν απορριφθεί από τον Τραμπ έγιναν «βάση συζήτησης».
Ανάμεσα στις προτάσεις αυτές υπάρχουν εκείνες που θεωρούνταν μέχρι τώρα «απαράδεκτες» από αμερικανικής πλευράς όπως η αναγνώριση του ιρανικού ελέγχου των στενών του Ορμούζ και η παύση των κυρώσεων.
Προφανώς δεν θα συμφωνηθούν όλες οι προτάσεις του Ιράν και δεν ξέρουμε τι θα γίνει μετά την προσωρινή διακοπή των εχθροπραξιών αλλά φαίνεται ότι κάτι αλλάζει.
Ο Τραμπ χρησιμοποίησε μεθόδους πίεσης παρόμοιες με τις λογικές του μεσίτη κτηματαγορών. Έφτασε την πίεση στα άκρα για να υποχωρήσει την τελευταία στιγμή. Ξέχασε όμως ότι τα διεθνή θέματα έχουν πολλαπλές προεκτάσεις και δεν είναι μονομαχία δυο ανταγωνιστών για το real estate.
Έφτασε σε σημείο να απειλήσει ότι «θα αφανίσει τον ιρανικό πολιτισμό σε μια μέρα», κάτι που εκλήφθηκε ότι μπορεί να γίνει ακόμη και χρήση πυρηνικών και σίγουρα βομβαρδισμοί στις υποδομές της χώρας. Αυτό φόβισε ακόμη και τους συμμάχους του Τραμπ.
Σαν αντίδραση γερουσιαστές και των δυο κομμάτων απείλησαν να τον απομακρύνουν με βάση την 25η τροπολογία, κατηγορώντας τον για εγκλήματα πολέμου αν κτυπήσει υποδομές.
Ακόμη και οι φανατικότεροι υποστηριχτές του MAGA όπως ο Carlson του ακροδεξιού Fox news τον κατηγόρησε σαν ‘’αντίχριστο’’ και προέτρεψε τους στρατιωτικούς να μην πειθαρχήσουν στις εντολές του.
Ο ίδιος ο Αμερικανός Πάπας αντέδρασε με σκληρά λόγια.
Ο Νετανιάχου βέβαια συνεχίζει στο Λίβανο τον δικό του πόλεμο, με κίνδυνο να υποστεί δεύτερη ήττα από την Χεζμπολάχ, μετά από την προηγούμενη το 2006 αλλά και να ναυαγήσει η συμφωνία κατάπαυσης, κάτι που δεν θα τον στενοχωρούσε καθόλου. Ίσως μάλιστα να το επιδιώκει.
Στην Ευρώπη οι ηγεσίες μικρές και δουλικές απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις, με την Ισπανία διαφοροποιημένη και τελικά δικαιωμένη, προβληματίζονται και να δούμε τι δρόμο θα ακολουθήσουν στο νέο περιβάλλον. Δήλωσαν σήμερα ότι πρέπει να προστατευτεί ο άμαχος πληθυσμός του Ιράν. Όταν γίνονταν οι βομβαρδισμοί τους είχαν ξεχάσει.
Η εκεχειρία είναι εύθραυστη και θα συγκρουστούν στις ΗΠΑ τα συμφέροντα των εταιρειών πετρελαίου, το στρατιωτικό-βιομηχανικό πλέγμα των κατασκευαστών όπλων και το εβραϊκό λόμπυ από τη μια μεριά και τα συμφέροντα των εμπορικών εταιρειών που θέλουν ανοιχτούς δρόμους από την άλλη.
Οι ακροδεξιοί του MAGA βλέπουν μεγαλύτερη απειλή στην μετανάστευση και την ροή των ναρκωτικών και προσβλέπουν στην ακροδεξιά επικράτηση στην Ευρώπη για να αλλάξουν πρώτα τις κοινωνίες και μετά τις οικονομίες. Δεν συμφωνούν με τους πολέμους ‘’χωρίς τέλος’’ .
Και οι δυο τάσεις αγνόησαν ότι δεν μπορεί να υπάρξει ακροδεξιά πολιτική χωρίς επεκτατική οικονομική πολιτική, όπως δεν μπορεί να υπάρξει ιμπεριαλιστική πολιτική χωρίς στήριξη από την Ακροδεξιά.
Ο Τραμπ αποδείχτηκε ότι δεν μπορεί να πατάει σε δυο βάρκες. Όταν μάλιστα η αμερικανική οικονομία παρά τους φόρους σε ξένα προϊόντα έχει χρέος 39 τρις δολ. που συνεχώς διευρύνεται και οι μόνοι κερδισμένοι είναι οι κατασκευαστές όπλων. Δεν υπήρξαν ούτε σημαντικές ευρωπαϊκές επενδύσεις στις ΗΠΑ, ούτε σημαντικές αμερικανικές εισαγωγές στην Ευρώπη. Ενώ ο τελευταίος πόλεμος βάζει σε κίνδυνο την κυριαρχία των πετροδολαρίων μια και άρχισαν αγορές πετρελαίου από το Ιράν σε κινεζικό γουάν και κρυπτονομίσματα.
Ο Τραμπ ζητάει στρατιωτικές δαπάνες για το 2027 αυξημένες κατά 44% φτάνοντας τα 1,5 τρις, χρήματα που θα βρεθούν από περικοπή κατά 10% των δαπανών σχολείων 12-ετούς εκπαίδευσης και πανεπιστημίων, φοιτητικών δανείων, στέγασης και υγειονομικής περίθαλψης. Περικόπηκαν 260.000 δημόσιες θέσεις εργασίας.
Ήδη οι μεγάλοι κατασκευαστές όπλων από την αρχή του χρόνου έχουν τεράστια κέρδη.
Συγκεκριμένα, η Lockheed (που κατασκευάζει αεροσκάφη, όπως το F-35) διπλασίασε τα συμβόλαια και αύξησε τα κέρδη κατά 25%. H Northrop που κατασκευάζει ραντάρ και δορυφόρους αύξησε κατά 20%. Η General Dynamics που κατασκευάζει χερσαία συστήματα κατά 1,5%. Αντίθετα, οι χρηματιστηριακοί δείκτες S&P 500, Dow Jones και Nasdaq που μετρούν την ευρύτερη αγορά έπεσαν κατά 4-6%, την ίδια περίοδο.
Δηλαδή κέρδισαν οι πολεμικές βιομηχανίες αλλά έχασε η αγορά των λοιπών προϊόντων.
Σε ότι αφορά την κοινή γνώμη των ΗΠΑ, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ερευνών Pew το 61% δεν συμφωνεί με τον πόλεμο στο Ιράν ενώ το 40% θεωρεί ότι μετά τον πόλεμο η χώρα τους είναι λιγότερο ασφαλής και το 33% ότι ο κόσμος είναι επίσης λιγότερο ασφαλής.
Για να γίνει μια σύγκριση, στην έναρξη του πολέμου στο Ιράκ το 2003 το 72% στήριζε τον πόλεμο.
Ακόμη στη χειρότερη στιγμή του πολέμου στο Βιετνάμ το 1973 το 60% τοποθετείτο αρνητικά. Δηλαδή στον τωρινό πόλεμο η μη αποδοχή στην έναρξή του φτάνει τα ποσοστά του τέλους του πολέμου στο Βιετνάμ.
Στο Ισραήλ ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Yair Lapid κατηγορεί τον Νετανυάχου ότι ‘’Δεν έχει υπάρξει ποτέ τέτοια πολιτική καταστροφή σε ολόκληρη την ιστορία μας’’. Τον κατηγόρησε επίσης για αλαζονεία και έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού. Προφανώς είναι ο μεγάλος χαμένος.
Ολα τα μέρη της σύγκρουσης παραμένουν «με το δάχτυλο στην σκανδάλη», επιβεβαιώνοντας ότι η εύθραυστη εκεχειρία κρέμεται από μια κλωστή. Ήδη το Ιράν απείλησε να επαναφέρει το κλείσιμο του Ορμούζ λόγω της συνεχόμενης επίθεσης στον Λίβανο.
Η ελληνική κυβέρνηση τάχθηκε με το μέρος του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Ο ΥΠΕΞ κ. Γεραπετρίτης κάλεσε τον Ιρανό ομόλογό του να ανοίξει τα στενά του Ορμούζ, παραβλέποντας το μεγάλο παιγνίδι που παιζόταν και συνεχίζει να παίζεται μεταξύ των μεγάλων ανταγωνιστριών δυνάμεων. Δεν τήρησε ούτε την στοιχειώδη επιφυλακτική στάση όπως η Ισπανία, η Γαλλία ακόμη και η Βρετανία, βάζοντας περιορισμούς στη χρήση του εναέριου χώρου των από τα αμερικανικά αεροσκάφη.
Η ελληνική Εκκλησία, μέρες Πάσχα, δεν έκανε ούτε μια δήλωση για εκεχειρία και για καταδίκη όσων χρησιμοποιούν τη θρησκεία για να τροφοδοτήσουν τον πόλεμο, όπως έκανε ο Πάπας.
Η σημερινή δήλωση του πρωθυπουργού για ‘’απαράδεκτα διόδια στο Ορμούζ’’ δείχνει αυτή την κρίσιμη ώρα τις προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Τα ίδια λάθη που έκανε στην Ουκρανία συνεχίζει να κάνει και τώρα.
Σε αντίθεση, η Τουρκία μαζί με την Αίγυπτο και το Πακιστάν, πρωτοστάτησαν στην προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης των εχθροπραξιών. Άλλη μια αναβάθμισή που της δίνει πόντους στον περιφερειακό της ρόλο. Τέτοιας έκτασης ώστε ο πρώην υπουργός Άμυνας Ακάρ να φανερώνει τις προθέσεις της και να απειλεί την Κύπρο ότι ‘’θα είναι το τελευταίο σας Πάσχα’’.
Ο κόσμος αλλάζει. Η Ευρώπη αποβιομηχανοποιείται και οι πολίτες της δεν βλέπουν διέξοδο.
Στην Ελλάδα η τωρινή κυβέρνηση κατόρθωσε να καταντήσει τους εργαζόμενους να περιμένουν το fuel pass για να κάνουν γιορτές.
Η εξωτερική πολιτική έχει συνδυαστεί με τα συμφέροντα των εφοπλιστών.
Η διαφθορά υφέρπει σε όλους τους τομείς.
Υπάρχει ανάγκη να φύγουμε από τις αόριστες εξαγγελίες και να παλέψουμε σε δύσκολους δρόμους, με πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, στήριξη των εργαζόμενων και ανάπτυξη πέρα από τον τζόγο, τον τουρισμό και τo real estate.
Ας θυμηθούμε, τέλος πάντων, ότι έχουμε μια Ιστορία και πρέπει να έχουμε και μέλλον για τη χώρα μας και τον λαό της.
Καλή Ανάσταση στον ελληνικό λαό και σε όλους τους λαούς που αγωνίζονται!
(Ο Νίκος Τόσκας είναι υποστράτηγος ε.α. και πρώην υπουργός)
