Ο πόλεμος συνεχίζεται παρά την μη επίτευξη των στόχων που είχε συμφωνήσει ο Τραμπ με τον Νετανιάχου και τις προσπάθειες να αποτρέψει τις καταστροφές των ενεργειακών υποδομών των υποτελών βασιλείων του Κόλπου.
Τώρα οι κίνδυνοι για τον Τραμπ έχουν μετατοπισθεί σε πιθανή απώλεια της αμερικανικής παρουσίας στον Κόλπο και σε απώλεια των ενδιάμεσων εκλογών τον Νοέμβριο.
Η μη επίτευξη των στόχων από πλευράς ΗΠΑ-Ισραήλ, οι καταστροφές σε Ιράν αλλά και Ισραήλ και ο κίνδυνος παγκόσμιας ύφεσης, δημιουργούν συνθήκες για αμοιβαίες υποχωρήσεις.
Όμως σε περίπτωση συνέχισης των εχθροπραξιών η εξέλιξη μπορεί να είναι ένας πόλεμος χαμηλής έντασης, με περιστασιακούς βομβαρδισμούς κρίσιμων εγκαταστάσεων και δολοφονίες ηγετών.
Εναλλακτικά, μπορεί να υπάρξει μιας προσωρινή συμφωνία που θα οδηγήσει σε μονιμότερη, με αμερικανική υποχώρηση προκειμένου να μην εγκλωβιστεί σε μακροχρόνιο πόλεμο και να προσανατολίσει το στρατιωτικό δυναμικό στον Ειρηνικό.
Το σιωνιστικό λόμπυ στην Αμερική είναι δύσκολο να αποδεχτεί μόνιμες διευθετήσεις, δυσμενείς για τα συμφέροντά του. Από την άλλη μεριά υπάρχουν τμήματα της οικονομικής ολιγαρχίας που στήριξαν τον Τραμπ, ο οποίος τους υποσχέθηκε σύντομο πόλεμο, με υποταγή του Ιράν και τώρα βρίσκονται σε άλλη πραγματικότητα, που τους θυμίζει παλαιότερους πολέμους διαρκείας και παγκόσμια ύφεση.
Από την αρχή οι στρατηγικοί στόχοι των ΗΠΑ προσανατολίζονταν στα πετρέλαια.
Οι αντίστοιχοι του Ισραήλ έβλεπαν αλλαγή καθεστώτος και διάλυση του κράτους του Ιράν.
Τώρα η ισχυρή αντίσταση του Ιράν τους οδηγεί σε αναθεώρηση των στόχων και πιθανόν σε διάσταση.
Οι στρατηγικοί στόχοι του Ιράν αποσκοπούν στην επιβίωση της χώρας σε πρώτη φάση και σε δεύτερη φάση στην κατάρρευση των καθεστώτων των χωρών του Κόλπου ώστε να αναγκαστούν οι Αμερικανοί να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Τα καθεστώτα της Σαουδικής Αραβίας και των Η.Α.Ε. πιέζουν τον Τραμπ να συνεχίσει τον πόλεμο επειδή κατάλαβαν ότι έχουν ‘’υπαρξιακό κίνδυνο’’ για το θρόνο τους.
Ο πόλεμος από ‘’υπαρξιακός’’ για το Ιράν γίνεται ‘’υπαρξιακός’’ για τα καθεστώτα των χωρών του Κόλπου.
Μέχρι τώρα οι Αμερικανοί πουλούσαν όπλα στις χώρες αυτές και παράλληλα εγγυόνταν την ασφάλειά τους. Τώρα αποδείχτηκε ότι οι αμερικανικές βάσεις όχι μόνο δεν παρέχουν ασφάλεια αλλά είναι ‘’μαγνήτης’’ καταστροφών και πληγμάτων.
Οι χώρες αυτές είναι τεχνητές κατασκευές που στηρίζονται στα πετρέλαια και για τη συντήρησή τους έχουν ευάλωτες υποδομές όπως οι εγκαταστάσεις αφαλάτωσης για πόσιμο νερό, τα διυλιστήρια και μικρή έκταση (πλην Σαουδ. Αραβίας).
Το Ισραήλ από μόνο του θα βρεθεί σε δύσκολη θέση ακόμη και με αμερικανική υποστήριξη. Αν όμως παραμείνει μόνο του και συνεχιστούν τα ιρανικά πλήγματα η χρήση πυρηνικού όπλου θα είναι πιθανή, στην πορεία συνεχών πολέμων που έχει πάρει η κυβέρνηση Νετανιάχου.
Παρόμοιοι κίνδυνοι θα προκύψουν αν επιχειρηθεί αμερικανική απόβαση σε κάποιο ιρανικό χώρο και αποτύχει. Κάτι που είναι πολύ πιθανό δεδομένης της δυσκολίας μιας τέτοιας επιχείρησης.
Σε στρατιωτικό επίπεδο δεν έχει νόημα μια κατάληψη νήσου ή κάποιας ακτής στα στενά του Ορμούζ αν το Ιράν συνεχίσει τον πόλεμο. Αντίθετα υπάρχει κίνδυνος επανάληψης της καταστροφής των συμμάχων στην Καλλίπολη της Ανατολικής Θράκης το 1915-16, μετά από άσκοπη παραμονή έξι μηνών στις ακτές.
Στις χώρες που έχουν πυρηνικά όπλα τα δόγματα χρήσης αφορούν την αποτροπή άλλων πυρηνικών απειλών. Το Ισραήλ δεν παραδέχεται ότι έχει πυρηνικά όπλα αλλά η αντίληψη που επικρατεί είναι ότι θα χρησιμοποιηθούν αν υπάρξει ‘’υπαρξιακό ζήτημα’’ του κράτους ακόμη και από συμβατικά όπλα.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ισραήλ ξεκίνησε το 1958 μετά τον πόλεμο για το Σουέζ, με τη συνεργασία γαλλικών εταιρειών. Ήδη όλες οι αξιόπιστες πηγές αναφέρουν ότι έχει 90-150 ατομικές βόμβες με ισχύ 20-40 κιλοτόνους. Υπόψη ότι οι βόμβες στη Χιροσίμα και Ναγκασάκι είχαν ισχύ 15-20 ΚΤ.
Το 1973, στον πόλεμο του Γιόμ Κιπουρ, η πρωθυπουργός Γκόλντα Μέιρ ήταν έτοιμη να ρίξει πυρηνικά όπλα στο Κάιρο και την Δαμασκό επειδή οι αιγυπτιακές δυνάμεις προήλαυναν στο Σινά και οι Σύροι στα υψώματα του Γκολάν. Η απόφαση ανακλήθηκε μετά από μαζική βοήθεια σε συμβατικό εξοπλισμό, με αερογέφυρα από την Αμερική και την αναστροφή της τακτικής κατάστασης.
Η συμφωνία JCPOA που υπογράφηκε το 2015 από Ιράν, ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, για έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, καταργήθηκε από τον Τραμπ στην πρώτη του θητεία το 2018, αφήνοντας το Ιράν να αυξήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και το Ισραήλ να επιμένει ότι το Ιράν προχωρά το πυρηνικό πρόγραμμα κατασκευής όπλων αν και ο δολοφονηθείς θρησκευτικός ηγέτης Χαμενεί είχε εκδώσει φετβά (θρησκευτική εντολή) αντίθετη με την κατασκευή πυρηνικών και άλλων όπλων μαζικής καταστροφής (χημικά, βιολογικά).
Πρόσφατα ο παραιτηθείς διευθυντής της αμερικανικής αντιτρομοκρατικής πολιτικής, Τζόζεφ Κεντ, δήλωσε ότι ΄΄το Ιράν δεν αποτελούσε απειλή για τις ΗΠΑ’’.
Η πρόσφατη καταστροφή στη Γάζα ισοδυναμεί με αντίστοιχη καταστροφή μερικών βομβών τύπου Χιροσίμα.
Αυτή η αντίληψη ότι ένα τακτικό πυρηνικό όπλο δεν διαφέρει και πολύ από τις καταστροφές των σύγχρονων συμβατικών βομβαρδισμών, προλειαίνει το έδαφος για χρήση τακτικών πυρηνικών.
Αυτό που αποκρύπτουν είναι ότι έτσι θα ανοίξουν οι ασκοί του Αιόλου και η κάθε χώρα που θα έχει δυσκολίες σε ένα πόλεμο, όπως η Ουκρανία ή αντίστοιχα η Ρωσία, θα μπαίνει στον πειρασμό να κάνει χρήση πυρηνικών, εφόσον τα αποκτήσει.
Το Ιράν αναφέρουν επιστήμονες θα μπορούσε να κατασκευάσει γρήγορα όχι θερμοπυρηνικό όπλο αλλά ένα πρόχειρο όπλο με πυρηνικό υλικό που είναι εξίσου επικίνδυνο (dirty bombs).
Εκτός των παραπάνω ο βομβαρδισμός από το Ισραήλ του πυρηνικού σταθμού στη Νατάνζ και εγκαταστάσεων του μοναδικού που παρέχει πυρηνική ενέργεια στο Μπουσέρ (δυο φορές, 17 και 24 Μαρ.) και που λειτουργεί με τη βοήθεια Ρώσων τεχνικών καθώς και η ιρανική προσβολή γειτονικής περιοχής του ισραηλινού πυρηνικού σταθμού της Ντιμόνα, δείχνουν ότι ένα ατύχημα τύπου Τσερνομπίλ μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή όταν υπάρξει κλιμάκωση. Επ΄ αυτού υπήρξαν ανησυχητικές δηλώσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας.
Το σίγουρο είναι ότι η επόμενη μέρα δεν θα είναι ίδια με την περίοδο πριν τον πόλεμο.
Τα καθεστώτα του Κόλπου θα τρέμουν για το θρόνο τους από εσωτερικές αναταραχές, το Ιράν θα επιβάλλει ‘’διόδια’’ στα στενά του Ορμούζ και η αμερικανική επιρροή θα μειωθεί.
Το ίδιο το καθεστώς του Ιράν θα αναγκαστεί να αφήσει κάποιες ελευθερίες στο εσωτερικό για να διατηρήσει την εσωτερική ενότητα.
Οι αμερικανικές προσπάθειες για ‘’συμφωνίες του Αβραάμ’’ των Αραβικών χωρών με το Ισραήλ, πάνε στον κάλαθο των αχρήστων.
Στην Ευρώπη ο Μακρόν προσπαθεί να περάσει πρωτοβουλία για επέκταση της γαλλικής πυρηνικής ομπρέλας, σε συνεργασία με την Βρετανία, σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, περιλαμβανομένης και της Ελλάδας.
Είναι κατανοητό ότι η οποιαδήποτε ‘’ομπρέλα’’ γίνεται ‘’μαγνήτης’’ στοχοποίησης από την αντίπαλη πλευρά.
Αυτό δεν μπορεί να γίνει κατανοητό από την κυβέρνηση Μητσοτάκη που έχει αναγάγει την εξωτερική πολιτική σε επιχείρηση απόκτησης εύνοιας στους ευρωπαϊκούς και αμερικανικούς κυρίαρχους κύκλους.
Οι πυρηνικοί κίνδυνοι αυξάνονται. Η τεχνολογία και οι πυρηνικοί σταθμοί έχουν καταστήσει ευκολότερο τον εμπλουτισμό ουρανίου και φτάνουν έτσι γρηγορότερα στην κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Αντί να συμμετέχουμε σε ομπρέλες προστασίας θα έπρεπε να φτιάχνουμε αρχιτεκτονικές ασφαλείας σε ευρύτερες περιοχές, όπως είναι η Ευρασία ή η Μέση Ανατολή.
Δυστυχώς η παγκόσμια τάση που επικρατεί είναι η αύξηση των ζωνών επιρροής των κύριων ανταγωνιστικών δυνάμεων προκειμένου να αυξήσουν τα κέρδη των μονοπωλίων τους και όχι η προστασία του πλανήτη. Όσο υπάρχουν αυτοί οι ανταγωνισμοί κάθε κίνδυνος είναι υπαρκτός.
Επόμενα, οι λαοί θα πρέπει να πάρουν την τύχη του πλανήτη και τη δική τους στα χέρια τους.
(Ο Νίκος Τόσκας είναι υποστράτηγος ε.α. και πρώην υπουργός)
