Κάποιες φορές η Ιστορία επιστρέφει απροσδόκητα, σαν να θέλει να διαβεβαιώσει ότι ορισμένες στιγμές, που άλλοι τις αναπλάθουν σαν θρύλους και άλλοι τις ταξινομούν στα παραμύθια, είναι αληθινές. Αυτό ζούμε τώρα, με την εμφάνιση στο Διαδίκτυο, σε πλειστηριασμό, οκτώ φωτογραφιών από την Πρωτομαγιά του 1944 και την εκτέλεση 200 αριστερών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Τροτσκιστές και αρχειομαρξιστές οι 11, μέλη του ΚΚΕ οι άλλοι. Ακροναυπλιώτες οι περισσότεροι, μεταφερμένοι στις φυλακές Χαϊδαρίου. Ολοι τους είχαν παραδοθεί από την ελληνική πολιτεία στους ναζιστές. Για να ’χουν να σκοτώνουν, όποτε ήθελαν να εκδικηθούν τους αντιστασιακούς και να τρομοκρατήσουν τον λαό. «Εις τας 27.4.44», έλεγε τότε η ανακοίνωση του γερμανικού στρατού, «εφόνευσαν Κομμουνισταί αντάρται κατόπιν υπούλου επιθέσεως παρά τους Μολάους έναν Γερμανόν στρατηγόν και τρεις εκ των συνοδών του. [...] Ως αντίποινα απεφασίσθη: 1) Η εκτέλεσις 200 Κομμουνιστών την ημέραν της 1.5.1944. 2) Η εκτέλεσις όλων των ανδρών, οι οποίοι θα ανευρεθούν υπό των γερμανικών στρατιωτικών τμημάτων επί της οδού Μολάων - Σπάρτης, εκτός της περιοχής των χωρίων. Ως αντίποινα διά το έγκλημα τούτο εξετέλεσαν τα ελληνικά εθελοντικά σώματα 100 Κομμουνιστάς ιδία πρωτοβουλία». Τα «ελληνικά εθελοντικά σώματα» ήταν τα τσιράκια των κατακτητών, οι δωσίλογοι, πολλοί από τους οποίους δεν τιμωρήθηκαν ποτέ για την αντεθνική τους δράση. Η Ιστορία έχει πάντα μηδίζοντες, αλλά και ανόητους βεβηλωτές, σαν αυτούς που έσπευσαν να καταστρέψουν το μνημείο των 200 στην Καισαριανή. Αν μπορούσαν, θα έκαιγαν τις φωτογραφίες, θα έσβηναν και τα συνθήματα στον τοίχο των φυλακών Χαϊδαρίου. Για να σβήσουν ένα συνταρακτικό γεγονός που θα μαρτυρεί εσαεί τη γερμανική θηριωδία, αλλά και τη γαλήνια λεβεντιά των μελλοθανάτων, πιστοποιημένη πια και φωτογραφικά.
Αρχές του 20ού αιώνα, ο Γιάννης Βλαχογιάννης εντόπιζε πολύτιμο αρχειακό υλικό του Αγώνα σε μπακάλικα και μανάβικα. Το τωρινό μπακάλικο, απέραντο, είναι το Διαδίκτυο, αλλά πια δεν χρειάζεται Βλαχογιάννης. Η έγκαιρη και επίμονη μέριμνα της πολιτείας χρειάζεται. Οι φωτογραφίες, σεπτά κειμήλια, είναι τεκμήρια παραδειγματικού θάρρους και αρετής, γιατί ποια αρετή ευγενέστερη από το πάθος της ελευθερίας; Παραιτηθήκαμε από τη διεκδίκηση του κατοχικού δανείου και των πολεμικών επανορθώσεων. Ας μην παραιτηθούμε και από το χρέος να τιμάμε την Ιστορία μας.
(Ο Παντελής Μπουκάλας είναι δημοσιογράφος, λογοτέχνης και μεταφραστής- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Η Καθημερινή»)
