Και ενώ ακόμα ευχόμαστε «καλή χρονιά» –μάλλον «ελπίζοντας από απελπισία», για να μνημονεύσουμε Μανόλη Αναγνωστάκη–, το νέο έτος έχει ήδη δείξει, διεθνώς και εθνικά, ότι πήρε από το λήξαν τη σκυτάλη της θλίψης και της κατάθλιψης. Για τα Τρίκαλα, για την Ελλάδα όλη, η εβδομάδα ξημέρωσε χθες μαύρη, απανθρακωμένη. Η τραγωδία στην μπισκοτοβιομηχανία «Βιολάντα», με πέντε εργάτριες νεκρές, πιστοποιεί, με τον πλέον οδυνηρό τρόπο, ότι παραμένουμε στην ίδια ρότα· αδύναμοι ή απρόθυμοι να σταματήσουμε επιτέλους την ανεμπόδιστη σκυταλοδρομία του θανάτου στους εργασιακούς χώρους.
Στην πρώτη του δήλωση για το δράμα των Τρικάλων, στο υπουργικό του συμβούλιο, ο πρωθυπουργός είπε το αναμενόμενο, το συμβατικό: «Η σκέψη μας είναι με τις οικογένειες των θυμάτων». Οντως, όλων η σκέψη είναι με τις οικογένειες των θυμάτων. Για πόσο όμως; Πόση μνήμη έχει μέσα της η σκέψη αυτή και πόση ευθύνη; Ας μην κρυβόμαστε. Κι ας μην κρύβουμε. Σε μια εποχή που παράγει δέκα «σοκ» εβδομαδιαίως στα πρωτοσέλιδά της ή στα σόσιαλ μίντια, ένα εργατικό δυστύχημα, όσο πολύνεκρο, κατατάσσεται απογοητευτικά γρήγορα στα «συνήθη», τα «αναμενόμενα», τα «αφομοιώσιμα» εντέλει. Επειδή επί δεκαετίες, επί αιώνες, όσο κι αν προκόβει η ανθρωπότητα, οι εργαζόμενοι παραμένουν αναλώσιμοι, ενδεχομένως και αναλωτέοι. Εν ονόματι πάντα της «προόδου».
Ας μη βιαστεί όμως η πολιτεία να μιλήσει, άλλη μια φορά, κρύβοντας και αποκρυπτόμενη, για «διαχρονικές παθογένειες». Ούτε βέβαια για την «κακιά ώρα». Κι ας μη σπεύσει να μεμφθεί, κατά το έθος της, σαν «εργαλειοποιητές», όσους της θυμίζουν ότι το Κακό χτυπάει συχνά και βαριά όταν διευκολύνεται, όταν δεν στήνονται φράγματα για να το αναχαιτίσουν. Αλλά ποια φράγματα να στήσουν οι σκιώδεις ελεγκτικοί μηχανισμοί; Και δίχως συλλογικές συμβάσεις εργασίας, και με αδύναμα ή περιθωριοποιημένα τα συνδικάτα, πώς θ’ ακουστούν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, που κραυγάζουν ότι οι συνθήκες δουλειάς στα εργοστάσια, τα γιαπιά, τα ναυπηγεία επιδεινώνονται συνεχώς;
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε πρόσφατα η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδας, το 2025 η χώρα μας πρόσθεσε στα ουκ ολίγα αρνητικά ρεκόρ της ένα θλιβερότατο: τους 201 εργάτες που σκοτώθηκαν στη δουλειά τους, έναντι των 149 νεκρών του 2024. Πόσοι θα ήταν άραγε αν δεν ελεγχόταν ως συστηματική η υποκαταγραφή; Ας αφήσουν επιτέλους το πινέλο του εξωραϊσμού οι αυτοθαυμαζόμενοι κρατούντες. Για άλλους λόγους κυβερνούν.
(Ο Παντελής Μπουκάλας είναι δημοσιογράφος, λογοτέχνης και μεταφραστής- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Η Καθημερινή»)
