Τις τελευταίες ημέρες, η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την «επιστροφή» των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, όμως η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική: πρόκειται για μια ατελή συμφωνία, από μια κυβέρνηση που επί έξι χρόνια αποδόμησε συστηματικά το συλλογικό εργατικό δίκαιο.
Τί ισχύει πραγματικά; Απουσιάζει πλήρως η Εθνική Γενική ΣΣΕ, ο βασικός πυλώνας για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού. Ούτε μια λέξη δεν ακούστηκε από την Υπουργό γι’ αυτό. Το ίδιο και για την πλήρη επαναφορά της μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία, που αποτελεί κρίσιμο εργαλείο πίεσης για τη σύναψη ΣΣΕ.
Οι ρυθμίσεις για εύνοια, μετενέργεια και επεκτασιμότητα παρουσιάζονται ως «κατάκτηση», ενώ είναι οι ίδιες ρυθμίσεις που η Νέα Δημοκρατία κατήργησε ή αποδιάρθρωσε. Τώρα, κάτω από την πίεση της ευρωπαϊκής οδηγίας — για την οποία δώσαμε μάχη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — επιχειρεί μια καθυστερημένη και ανεπαρκή συμμόρφωση.
Και το πιο ανησυχητικό: το Σχέδιο Δράσης που παρουσιάστηκε, στο κρίσιμο πεδίο της ενίσχυσης της συλλογικής διαπραγμάτευσης, δεν προσφέρει καμία ουσιαστική λύση. Πώς θα υποχρεωθούν οι εργοδοτικές οργανώσεις να υπογράφουν ΣΣΕ όταν το αρνούνται κακόπιστα; Πώς θα διασφαλιστεί ότι θα προσέρχονται καν σε διάλογο;
Στον ν. 1876/1990 υπάρχει ρητή υποχρέωση για διαπραγμάτευση — όμως καμία κύρωση δεν προβλέπεται. Η κυβέρνηση δεν αγγίζει αυτό το κρίσιμο ζήτημα.
Η πραγματικότητα είναι ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να έχει επαναφέρει τις κλαδικές συμβάσεις από το 2019. Δεν το έκανε. Και μόνο την Άνοιξη του 2025, μετά την κοινωνική έκρηξη της 28ης Φεβρουαρίου για τα Τέμπη και τη ραγδαία φθορά στις δημοσκοπήσεις, και φυσικά πολύ μετά το πέρας της προθεσμίας εφαρμογής της κοινοτικής οδηγίας, δεσμεύτηκε να προχωρήσει στην επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων. Οι σημερινές ανακοινώσεις δεν είναι προϊόν προοδευτικής βούλησης — είναι προϊόν πανικού και πίεσης.
Την ίδια στιγμή η χώρα καταγράφει ρεκόρ εργατικών δυστυχημάτων, καλπάζουσα εργοδοτική αυθαιρεσία, θεσμοθέτηση εξαντλητικού 13ωρου και ένα ΣΕΠΕ συνειδητά εξουδετερωμένο από κυβερνητικές επιλογές. Και η κοινωνία βουλιάζει στο βούρκο κυβερνητικών σκανδάλων και ενός μόνιμου αισθήματος αδικίας και ανισοτήτων. Υπό αυτό το πρίσμα, η παρουσία της ηγεσίας της ΓΣΕΕ στο πλευρό μιας Υπουργού που ουσιαστικά δεν επαναφέρει το δικαίωμα των κοινωνικών εταίρων να διαπραγματεύονται μισθούς, προκαλεί ερωτήματα...αλλά αυτό είναι θέμα των συνδικάτων.
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση θέλει πράγματι να μιλήσει για «επανόρθωση», ας δεσμευτεί ξεκάθαρα:
για κατώτατο μισθό μέσω ΕΓΣΣΕ,
για μονομερή προσφυγή στον ΟΜΕΔ χωρίς περιορισμούς,
για κυρώσεις στις εργοδοτικές οργανώσεις που αρνούνται τον διάλογο,
για πραγματική ενίσχυση των ΣΣΕ, όχι επικοινωνιακές ανακοινώσεις που φαντάζουν εύλογα ως απόπειρα αντιπερισπασμού.
Μέχρι τότε, η συμφωνία της κ. Κεραμέως δεν αποτελεί επανόρθωση.
Είναι η παραδοχή ενοχής μιας κυβέρνησης που πρώτα διέλυσε τα εργασιακά δικαιώματα και τώρα προσποιείται ότι τα αποκαθιστά.
(Ο Κώστας Αρβανίτης είναι Αντιπρόεδρος της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)
