Ο Αλέξης Τσίπρας στη συνέντευξή του στη Le Monde ανέφερε πως του «λείπει η ενεργός πολιτική», αν και βουλευτής. Αυτό ήταν αρκετό για να δεχθεί «φίλια» και εχθρικά πυρά. Ήταν όντως σφάλμα του μια τέτοια φράση; Εκ πρώτης ανάγνωσης σίγουρα ήταν λάθος. Ένας βουλευτής δεν μπορεί να παραπονιέται πως του λείπει «η ενεργός πολιτική». Τι να πει τότε ένας απλός πολίτης; Κι όμως. Ο σημερινός βουλευτής δεν έχει καμία σχέση με τον βουλευτή του 20ου αιώνα.
Ο Αλέξης Τσίπρας συνεχίζοντας τον γόνιμο προβληματισμό που άνοιξε με την αναφορά του στον δημοκρατικό καπιταλισμό, θα μπορούσε να αναφερθεί στον σημερινό αυταρχικό τεχνοκαπιταλισμό, όπου ενδυναμώνεται η εκτελεστική εξουσία σε βάρος της νομοθετικής. Ο σημερινός «γοργός» καπιταλισμός των Μεγάλων Εταιρειών τεχνολογίας και των τραπεζών δεν μπορεί να περιμένει τις χρονοβόρες διαδικασίες που ακολουθούν οι κοινοβουλευτικοί θεσμοί και οι δημόσιες διαβουλεύσεις που αυτοί απαιτούν. Όλα πρέπει να γίνουν γρήγορα και τα Κοινοβούλια εμποδίζουν αυτή την ταχύτητα.
Ακόμη και η συγκέντρωση των εξουσιών στα χέρια πρωθυπουργών ή των προέδρων δεν είναι παρά ο εύκολος δρόμος για την ταχύτητα, την οποία οι techno boss, οι ενεργειακοί γίγαντες και τα μονοπώλια στο χώρο των τροφίμων, απαιτούν από τους πολιτικούς ηγέτες στη λήψη των αποφάσεων. Οι ηγέτες και να το θέλουν, στο βαθμό που η πολιτική έχει γίνει πολύ ακριβή, δεν μπορούν να ξεφύγουν από τη βούληση όλων αυτών. Σ’ αυτό το σκηνικό οι βουλευτές χάνουν όλο και περισσότερο τις δυνατότητες επίδρασης στη μεγάλη πολιτική. Τους απομένει μόνο η μικροπολιτική (ρουσφέτια, επισκέψεις από εδώ και από εκεί, χαμόγελα αριστερά-δεξιά, ανέβασμα των τόνων στην τηλεόραση και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης), τίποτα όμως που να δικαιολογεί το όνομα του λειτουργήματος τους. Υπ’ αυτή την έννοια ο σημερινός βουλευτής δεν είναι «ενεργός πολιτικός». Είναι ενεργούμενο μιας πολιτικής που βρίσκεται πέραν και μακριά απ’ αυτόν. Αυτά θα μπορούσε να πει ο βελτιωμένος και σαφώς πιο προσγειωμένος, ειδικά σε σχέση με την περίοδο της αντιπολίτευσής του, Τσίπρας.
Έχω ασκήσει δριμεία κριτική στον Τσίπρα και δεν μετανιώνω για τίποτα απ’ όσα έχω γράψει. Σήμερα όμως που ένα μεγάλο κενό αναπτύσσεται στο κομματικό σύστημα, ο Τσίπρας φαίνεται να μπορεί ν’ αναδιατάξει το πολιτικό σκηνικό. Αρκεί να υποβάλλει σε κριτική τα λάθη του παρελθόντος. Ισχυρίζονται πολλοί. Φτάνει; Όχι. Αυτό είναι το εύκολο. Το δύσκολο είναι να παραδεχτεί πως η απόσταση ανάμεσα στη ριζοσπαστικό-αριστερή του καταγωγή και τον δημοκρατικό καπιταλισμό, το κατεξοχήν αυτό σοσιαλδημοκρατικό αίτημα, χρειάζεται γεμάτα πνευματικά και ιδεολογικά ρεζερβουάρ για να καλυφθεί. Το πρόβλημα είναι να κατανοήσει, γιατί έγιναν αυτά τα λάθη. Ο Τσίπρας δεν πρέπει να κάνει μόνο αυτοκριτική για τα πεπραγμένα του, αλλά κριτική στις ιδεολογικές του αφετηρίες. Αν το κάνει, μπορεί να δούμε μεγάλες εκπλήξεις και ανατροπές. Γιατί η ομάδα στόχου, στην οποία τότε θα μπορεί να απευθυνθεί, θα είναι οι κεντροαριστεροί πολίτες που από το 2013 και ύστερα δεν ψηφίζουν καθόλου. Μπορεί; Θέλει;
(Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι διδάκτωρ κοινωνιολογίας- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Τα Νέα»)
