Δυο σελίδες έδωσε η Κυριακάτικη Καθημερινή στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκο Χριστοδουλίδη για να μιλήσει για τα πάντα εκτός απο το βασικό , δηλαδή το δικό του σχέδιο επίλυσης του Κυπριακού. Λαλίστατος για το παρελθόν (ούτε εμείς ούτε οι Τουρκοκύπριοι αγαπήσαμε την Κυπριακή Δημοκρατία το 1960, έκανε λάθη ο Μακάριος) φειδωλός για το παρόν και προσέχοντας πάντα μην πει κάτι περισσότερο από την μισή αλήθεια. Δηλαδή ότι ο ισχυρότερος όφειλε να αγαπήσει και να μην υπονομεύσει την Κυπριακή Δημοκρατία, ότι περισσότερο από τον Μακάριο όχι μόνο λάθη αλλά εγκλήματα διέπραξε ο Γρίβας (γιατί όμως να δυσαρεστήσει τους πολύχρωμους εθνικιστές συμμάχους του ο Νίκος Χριστοδουλίδης;).
Αν έμπαινε στην ουσία των σφαλμάτων που έγιναν πριν 64 χρόνια και έκτοτε, θα έπρεπε να φτάσει στα σφάλματα που κατ εξακολούθηση διεπράχθησαν την τελευταία εικοσαετία και στα οποία έχει ο ίδιος συμμετοχή . Και τότε θα ήταν εύκολη η διαπίστωση ότι παρά την χρονική απόσταση οι πηγές των σφαλμάτων είναι οι ίδιες: ο εθνικισμός και ο μεγαλοϊδεατισμός, η εσφαλμένη εκτίμηση των συσχετισμών δύναμης, η καταστροφική εκτίμηση ότι ο χρόνος τρέχει υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς και ότι η μη λύση είναι προτιμότερη από ένα εποικοδομητικό συμβιβασμό. Για να χρησιμοποιήσω την γλώσσα του Νίκου Χριστοδουλίδη ποτέ η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν αγάπησε την λύση της διζωνικής δικοινοτικής Ομοσπονδίας γιατί ήταν ερωτευμένη με την εθνική της μοναξιά. Έτσι κάθε φορά που διαμορφωνόταν ευνοϊκό έδαφος για την μόνη δυνατή συμβιβαστική επίλυση , η ελληνοκυπριακή πλευρά με διαφορά προσχήματα κωλυσιεργούσε η τελικά απέρριπτε την συμφωνία . Πέρασαν έτσι ανεκμετάλλευτες οι λίγες ευκαιρίες όταν η Τουρκία και κυρίως η Τουρκοκυπριακή πλευρά με προοδευτική εκπροσώπηση (Ακκιντζί, Ταλατ) και με την σύμφωνη γνώμη η και πρωτοβουλία του ΟΗΕ αποδέχονταν την μόνη δυνατή λύση του Κυπριακού. Δεν είναι τυχαίο ότι στις δυο σελίδες της συνέντευξης του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν υπάρχει λέξη για τα ναυάγια στο Μόν Πελλερέν και κυρίως στο Κραν Μοντανά, όταν ως υπουργός Εξωτερικών μαζί με τον μέντορά του τότε Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη ανέτρεψαν την τελευταία στιγμή την Συμφωνία προκαλώντας την απογοήτευση και οργή του ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτιέρες.
Έκτοτε το Κυπριακό ουσιαστικά δεν υπάρχει στην ατζέντα των υπό επίλυση θεμάτων της διεθνούς κοινότητας, οι συσχετισμοί γίνονται χειρότεροι με την επικράτηση αδιάλλακτων στην Τουρκοκυπριακή πλευρά, η διχοτόμηση εδραιώνεται επί του εδάφους και η απαράδεκτη λύση των δυο κρατών φαίνεται πλέον ως μια ρεαλιστική διέξοδος. Είναι δε οξύμωρο και υποκριτικό να την καταγγέλλουν όσοι έκαναν τα πάντα για να απομείνει μόνη αυτή στο τραπέζι, απορρίπτοντας κάθε άλλη.
Μόνο σε ένα σημείο είναι σαφής και κατηγορηματικός ο Κύπριος Πρόεδρος, στη συμφωνία του για την απόρριψη του Σχεδίου Αναν. Ήταν αυτή η άμεση υποσημείωση για την τύχη που θα έχουν αντίστοιχες προσπάθειες στο μέλλον εάν και εφόσον υπάρξουν. Πράγμα εξαιρετικά αμφίβολο γιατί όπως προκύπτει από την στάση της προσωπικής απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ Μαρία Ανχελα Ολγκίν όπως καταγράφεται στην έκθεση της προς τον ΓΓ, δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στους Χριστοδουλίδη και Τατάρ ότι επιθυμούν να εργαστούν για λύση. Ο ίδιος ο Γκουτιέρες σε δυο πρόσφατες εκθέσεις του στο Συμβούλιο Ασφαλείας κατέγραψε την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους δυο ηγέτες σημειώνοντας ότι με τις πράξεις τους φέρουν προσκόμματα στο έργο της απεσταλμένης του.
Η Ολγκίν σε μια πρωτοφανή ενέργεια για διπλωμάτη απέστειλε ανοικτή επιστολή προς τους Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους τονίζοντας ότι «Οι ηγέτες πρέπει να επιδείξουν βούληση και αποφασιστικότητα για πραγματική πρόοδο. Ζητώ από όλους τους Κύπριους να ενθαρρύνουν και να πιέσουν τους ηγέτες τους να εργαστούν για ένα καλύτερο και ασφαλές μέλλον…». Τα πράγματα έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο που ακόμα και οι διπλωμάτες δεν χρησιμοποιούν διπλωματική γλώσσα. Απτόητος ο Νίκος Χριστοδουλίδης συνεχίζει το έργο του. Και το κοινό της Καθημερινής διαβάζοντας την γενικόλογη επι της ταμπακιέρας - και σε προστατευμένο περιβάλλον - συνέντευξη του θα αποκομίσει την εντύπωση ότι όλα βαίνουν καλώς στην εποχή Χριστοδουλίδη.
Όπου τα μόνο συγκεκριμένο είναι η εκδήλωση αφοσίωσης στις ΗΠΑ , δηλαδή κάτι ανάλογο με τις ελπίδες στον Μενεντες που είχε εναποθέσει η ελληνική ηγεσία. Ανοίγει μάλιστα και θέμα ενίσχυσης της άμυνας της Κύπρου από αμερικανικό εξοπλισμό χωρίς να συνειδητοποιεί πόσο ολισθηρός και αδιέξοδος είναι αυτός ο δρόμος.Και για να μην δυσαρεστήσει τον κ.Μητσοτάκη συμφωνεί με την διαμόρφωση καλού κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. «Η ελληνο-τουρκική προσέγγιση βοηθάει και στο Κυπριακό» λέει και είναι ο τίτλος που επέλεξε η Καθημερινή για την συνέντευξη. Πράγματι θα μπορούσε. Με μια προϋπόθεση που ο χρόνος και οι χαμένες ευκαιρίες ανέδειξαν ως όρο sine gua non. Ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι αποφασισμένη να μην διαπράξει το ίδιο σφάλμα που διέπραξε όταν απέρριπτε την Δέσμη Ιδεών Γκάλι, το σχέδιο Ανάν και την πρόταση Γκουτιέρες στο Κραν Μοντανά. Να εγκαταλείψει την υπερήφανη εθνική μοναξιά και την βολική για τα αυτιά Ελλήνων και Ελληνοκυπρίων θέση « ότι το κλειδί για την λύση του κυπριακού βρίσκεται στην Άγκυρα» θέση που επαναλαμβάνει στην συνέντευξη του ο Νίκος Χριστοδουλίδης για να αποποιηθεί την ευθύνη για την μη χρησιμοποίηση του δικού του κλειδιού. Όλα τα αλλά είναι λόγια για να γεμίζουν δυο σελίδες.
(Ο Νίκος Μπίστης είναι στέλεχος της Νέας Αριστεράς, πρώην υπουργός)
