Οι λαοί που έχουν ξεχάσει ή δεν ξέρουν τι έγινε στη διάρκεια του 20ου αιώνα, νομίζουν ότι η Ακροδεξιά, με άλλα λόγια ο φασισμός, έρχεται σαν τιμωρός των φαύλων πολιτικών και της διαφθοράς. Έρχεται δήθεν σαν ο υπερασπιστής των φτωχών που δεν τους ξεχωρίζει από τους πλούσιους. Έρχεται σαν αδίστακτος κυνηγός των μεταναστών που παίρνουν τις δουλειές από τους ντόπιους. Τάχαμου έρχεται σαν προστάτης του νόμου και της τάξης. Υποκριτικά, έρχεται σαν ανυποχώρητος υπερασπιστής των εθνικών δικαίων.
Έστρωσαν βέβαια το έδαφος οι Δεξιοί, οι σοσιαλδημοκράτες και οι πρόθυμοι νεοφιλελεύθεροι συνεργάτες του κεφαλαίου. Διαφήμισαν ότι τώρα ήρθε ‘’το τέλος της Ιστορίας’’ και ότι το εμπόριο λύνει τις διαφορές. Η παγκοσμιοποίηση λένε μοίρασε πλούτο σε όλο τον κόσμο, κατάργησε τα έθνη, τα σύνορα και τις εθνικές διαφορές, επόμενα εξάλειψε τον κίνδυνο πολέμου. Θεώρησαν ότι το κύριο ζητούμενο είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα και όχι η κύρια αντίθεση εργασίας-κεφαλαίου. Αποπροσανατόλισαν και αποπροσανατολίσθηκαν. Και αρκετοί ήταν άνθρωποι καλών προθέσεων.
Παρέλειψαν όμως να εξετάσουν τις αιτίες έναρξης των Α΄ και Β΄ Παγκοσμίων Πολέμων.
Όταν πριν τον Α΄ Π.Π. είχε αρχίσει η έντονη διαμάχη για το μοίρασμα των αποικιών και των πρώτων υλών. Ενώ πριν τον Β’ Π.Π. υπήρχαν καταστάσεις κατάρρευσης λόγω της οικονομικής κρίσης του 1929 και οι περιστάσεις απαιτούσαν να ξεφύγουν από την στασιμότητα. Στη δε Γερμανία υπήρχε το συσσωρευμένο μίσος και ο τεράστιος πληθωρισμός από τις κυρώσεις (οικονομικές και στρατιωτικές) που είχαν επιβληθεί μετά την ήττα και την συνθήκη των Βερσαλλιών το 1919.
Η Ακροδεξιά τότε, όχι μόνο στην Γερμανία και στην Ιταλία αλλά και στην Ισπανία, Ελλάδα, Αυστρία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Σλοβακία, στην μιλιταριστική Ιαπωνία, κυβερνούσε αυταρχικά και θαύμαζε το ιταλο-γερμανικό ‘’Χαλύβδινο Μέτωπο’’.
Ο πόλεμος ήρθε σαν το ξέσπασμα του ατμού από την κατσαρόλα των προβλημάτων, κοινωνικών, οικονομικών και γεωπολιτικών, προκειμένου να εκτονώσει καταστάσεις και να οδηγήσει σε μια νέα πορεία τον καπιταλισμό.
Στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, η αντίθεση στον επερχόμενο πόλεμο αντιμετωπίσθηκε με φοβία, συμβιβασμούς, πασιφισμό και ελπίδα ότι οι φασίστες έχουν κι αυτοί το κοινωνικό στοιχείο (social…) άρα δεν θα είναι και τόσο κακοί.
Ο Μουσολίνι στηρίχτηκε στα συνδικάτα και ο Χίτλερ πούλησε στους κουρασμένους άνεργους (8 εκατομ.) που πριν μερικά χρόνια είχαν έρθει ηττημένοι από τα χαρακώματα του μετώπου και μερικοί από αυτούς είχαν συμμετάσχει στην γερμανική επανάσταση των Σπαρτακιστών το 1919, δουλειά και υποσχέσεις ότι φέρνει ένα νέο είδος σοσιαλισμού που συνδυάζεται με την αποκατάσταση του εθνικού γοήτρου (απελευθέρωση από τις δυτικές κυρώσεις και ψωμί, όπως ζητούσε το τραγούδι της ναζιστικής νεολαίας). Οι αποδιοπομπαίοι τράγοι βρέθηκαν στο όνομα των Εβραίων, των αριστερών και των μπολσεβίκων.
Πολύ σύντομα, ο Μουσολίνι και ο Χίτλερ ξέχασαν τις υποσχέσεις στις μάζες και τους πρόσφεραν πόλεμο και περιπέτειες ενώ άρχισαν να συνεργάζονται με το μεγάλο κεφάλαιο, με το οποίο ήταν υποτίθεται αρχικά αντίθετοι.
Εκμεταλλεύθηκαν τα πιο ακραία βίαια συναισθήματα για να φτιάξουν κρεματόρια, εξορίες και να καταλάβουν ξένες χώρες, για τις οποίες δεν είχαν αρχικά καμία διεκδίκηση. Προσπάθησαν να καταλάβουν ζωτικούς χώρους (Lebensraum) και πηγές πρώτων υλών για να συντηρήσουν τερατώδη σχέδια όπως την αντικατάσταση του πληθυσμού της ευρωπαϊκής Ρωσίας με γερμανικά φύλα.
Στην Ιταλία, όπως αναφέρει ο Έρικ Χομπσμπωμ, το 1940 υπήρχαν λιγότεροι από 3.000 μέλη του κομμουνιστικού κόμματος (PCI) και οι περισσότεροι ήταν στη φυλακή. Μέχρι τον χειμώνα του 1944-1945 ανέβηκαν σε 400.000 μέλη και έγινε το μείζον κόμμα της Αριστεράς.
Ο Αντιφασισμός στην Ιταλία έφερε την άνοδο της Αριστεράς.
Στη Γερμανία, υπήρχαν το 1932, 300.000 κομμουνιστές και 6.000.000 ψηφοφόροι του KPD. Μετά τον πόλεμο και πριν απαγορευτεί στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία έπαιρνε το 6% το 1949 και το 1953 έπεσε στο 2%. Από το 1956 απαγορεύτηκε η λειτουργία του από το συνταγματικό δικαστήριο. Ενώ το σοσιαλδημοκρατικό που είχε κρατήσει στάση αναμονής έναντι του Χίτλερ πήρε το 1949 το σημαντικό 30%. Η αυτοθυσία του ηγέτη του KDP Τέλμαν απέναντι στους ναζί φάνηκε ότι δεν μπόρεσε να ξυπνήσει την αντίσταση στα εκατομμύρια πολιτών που παραπλάνησε ο Χίτλερ.
Η έλλειψη αντιναζιστικού κινήματος στη Γερμανία έφερε την άνοδο της συμβιβαστικής σοσιαλδημοκρατίας και το βάλτωμα της Αριστεράς.
Στην Γαλλία το μεγάλο μέτωπο της Αριστεράς πρόταξε μεταπολεμικά την προστασία της Δημοκρατίας και τον Αντιφασισμό. Όμως τον Αντιφασισμό όπως και την εθνική αντίσταση στους Γερμανούς εξέφρασε και ο Ντε Γκώλ. Η φιλελεύθερη αντίληψη επικράτησε της ταξικής. Από την άλλη η γαλλική Αριστερά κατόρθωσε να συνενώσει τους εργαζόμενους με τους διανοούμενους. Σήμερα, οι εργαζόμενοι της Γαλλίας, χωρίς διανοούμενους και αγανακτισμένοι από την υποβάθμιση της χώρας τους και την πίεση του μεταναστευτικού, ψηφίζουν μαζικά Λεπέν.
Τα κόμματα της Αριστεράς που έβαλαν μπροστά τους το θέμα της αντιμετώπισης του φασισμού ρίζωσαν στις εθνικές εργατικές τάξεις αλλά η προίκα των παλιών αγώνων και θυσιών δεν αρκεί από μόνη της. Το να στέκεσαι αντιμέτωπος με άλλους δεν είναι πολιτική. Χρειάζεται όραμα, σχέδιο και ταξικές προτάσεις για την καθημερινότητα και το μέλλον.
Σήμερα, μετά την κατάρρευση των σοσιαλιστικών χωρών το 1990 και την επέλαση της παγκοσμιοποίησης, η Αριστερά έχει υποστεί ήττα ακριβώς τώρα που την χρειάζεται ο κόσμος της εργασίας και της ειρήνης. Μαζί με την Αριστερά ηττήθηκε και η Σοσιαλδημοκρατία.
Τα λίγα μαρξιστικά κόμματα στην Ευρώπη που έμειναν οργανωμένα και διατήρησαν την δυνατότητα ανάλυσης των καταστάσεων, τοπικών και διεθνών, παρά τα προβλήματα και τα λάθη, υποστηρίζονται από όλο και περισσότερους πολίτες.
Τα ακροδεξιά κόμματα στηρίζουν στα θέματα του πολέμου πότε την Αμερική και πότε την Ρωσία. Η Μελόνι τον Μπάιντεν. Ο Όρμπαν τον Πούτιν. Προχωρούν βήμα-βήμα και συνήθως έχουν ‘’κρυφή ατζέντα’’. Κανείς τους δεν έχει θέσεις υπέρ της ειρήνης και κατά της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, που κατέστρεψε τον πλανήτη και τους εργαζόμενους.
Δεν μιλούν για τις αιτίες, δεν έχουν ανοιχτό πρόγραμμα, όπως δεν είχε και ο Χίτλερ.
Οι Πράσινοι Οικολόγοι στη Γερμανία έγιναν το πλέον φιλοπολεμικό κόμμα. Οι Σοσιαλδημοκράτες με παρόμοιες προτάσεις χάνουν έδαφος.
Η Ε.Ε. διάλεξε τον δρόμο της επέκτασης προς τις Ανατολικές χώρες αντί της εμβάθυνσης και της Δημοκρατίας. Επέλεξε να γίνει συμπλήρωμα του ΝΑΤΟ και της Αμερικής αντί να εκφράσει τα συμφέροντα των λαών της. Επέλεξε το δρόμο των δημοσιονομικών περιορισμών και των μνημονίων αντί της παραγωγικής ανάπτυξης, σαν σύνολο.
Σαν αποτέλεσμα, οι λαοί την εγκαταλείπουν απογοητευμένοι και αναζητούν λύσεις στον εθνικό οικονομικό προστατευτισμό και στη σκλήρυνση των μέτρων για την μετανάστευση.
Η απομόνωση αυτή θα φέρει τις αντιπαλότητες των κρατών και συμφερόντων. Οι αντιπαλότητες θα φέρουν καταστάσεις παρόμοιες με αυτές που υπήρχαν πριν τον Α΄Π.Π.
Η πίεση από την Κίνα-Ρωσία και Αμερική θα φέρει μεγαλύτερη οικονομική συρρίκνωση.
Οι απόψεις ότι οι πολεμικές βιομηχανίες θα φέρουν ανάπτυξη είναι αφελείς και επικίνδυνες. Οι αντιπαραθέσεις μπορεί να επαναφέρουν τα μεγάλα σχίσματα του παρελθόντος.
Η αντίληψη ότι η Δεξιά θα αναχαιτίσει την Ακροδεξιά είναι εκ του πονηρού. Οι δεξιές πολιτικές των ανισοτήτων και της ενίσχυσης των φιλοπολεμικών απόψεων έφεραν την Ακροδεξιά. Με απλά λόγια η ανεξέλεγκτη καπιταλιστική εξέλιξη και η απόκρυψη της Ιστορίας έφεραν την Ακροδεξιά της απελπισίας και της τύφλωσης των λαών.
Η εποχή των πειραμάτων και των ιδεολογικών αλμάτων έχει παρέλθει. Μπήκαμε στην εποχή της ‘’άμυνας θέσεων’’ και όχι ‘’ελιγμών’’, για να θυμηθούμε τον Γκράμσι.
Χρειάζεται τώρα ενίσχυση ή δημιουργία ‘’κάστρου’’ ιδεολογικής και πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ακροδεξιά και στις αιτίες που την ευνοούν.
Προτού δούμε νέο ‘’Χαλύβδινο Μέτωπο’’…
Ο Ν. Τόσκας είναι πρώην υπουργός και υποστράτηγος ε.α.
