Η κυβέρνηση σε ένα περίπλοκο και επικίνδυνο διεθνές περιβάλλον που αναδιαμορφώνεται καθημερινά και με εσωτερικά προβλήματα μη ελεγχόμενης ακρίβειας, έλλειψης παραγωγικής βάσης και αυξημένης εγκληματικότητας, που δοκιμάζουν τη συνοχή της κοινωνίας, πορεύεται σε ένα δρόμο που καθορίζεται κύρια απ’ έξω.
Δεν υπάρχει χειρότερη πολιτική από το να ακολουθείς παλιά σχέδια και παλιές νοοτροπίες της εποχής της ψυχροπολεμικής εξάρτησης, για να αντιμετωπίσεις καινούργιες καταστάσεις. Πρωτόγνωρες καταστάσεις που καθορίσθηκαν από την επιπόλαιη πολιτική της Δύσης και την ιμπεριαλιστική αντίδραση της Ρωσίας.
Και δεν είναι μόνο η κυβέρνηση. Οι τελευταίες δηλώσεις Κασσελάκη περί ΄΄ιερής αμυντικής συμμαχίας΄΄ δείχνουν ότι ετοιμάζεται μια κοινή πολιτική σύμπλευσης στα μεγάλα θέματα. Παραποιείται ακόμη και η αρνητική χροιά που έχει η αντιδραστική συμμαχία του 19ου αιώνα και η οποία βρέθηκε απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση, για να πεισθούμε για την «ιερότητα» των συμμαχιών.
Δεν έχουν μάθει ότι δεν πρέπει να υπάρχει τυφλή υποταγή σε ΄΄ιερή συμμαχία΄΄, την οποία πρέπει μια χώρα να ακολουθεί τυφλά. Υπάρχουν συμφέροντα της κάθε χώρας και του λαού της.
Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η υποχωρητικότητα δεν ανταμείβεται και αυτό το έχουμε πληρώσει με την απώλεια του 30% της Κύπρου, τις καθημερινές τουρκικές παραβιάσεις και διεκδικήσεις σε κυρίαρχους ελληνικούς χώρους.
Η άκρατη πορεία σε υπερεξοπλισμούς, με μεγάλες αμφιβολίες για την πραγματική εξυπηρέτηση των αμυντικών αναγκών της χώρας έναντι της τουρκικής απειλής και με συναίνεση Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ δείχνουν μια κατεύθυνση που δεν λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές μας οικονομικές δυνατότητες ούτε τις επιχειρησιακές μας ανάγκες.
Οι τρείς φρεγάτες Belharra δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες του Αιγαίου. Θα ήταν προτιμότερο περισσότερες και φτηνότερες. Τα πανάκριβα αεροσκάφη F-35, τα οποία δεν μπορούν να συντηρήσουν (σύμφωνα με έκθεση του κυβερνητικού US-GAO) ούτε οι Αμερικανοί είναι αμφίβολο αν εξυπηρετούν τις πραγματικές ανάγκες μας.
Ο αμυντικός προϋπολογισμός (τρίτος στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ και την Πολωνία) έχει την τελευταία θέση στις υποδομές (0,27% του προϋπολογισμού άμυνας) και μια από τις πρώτες στις αμοιβές προσωπικού (54% του προϋπολογισμού άμυνας), παρότι το προσωπικό υποαμείβεται. Αυτό σημαίνει ανάποδη πυραμίδα στους βαθμούς και αδιαφορία για την προστασία του προσωπικού και του υλικού με κατάλληλες υποδομές.
Τα αποθέματα βασικών και χρήσιμων πυρομαχικών όπως του πυροβολικού των 155 χιλ., αντιαεροπορικά όπλα όπως τα χαμηλού βεληνεκούς Stinger και παλαιά αλλά χρήσιμα θωρακισμένα όπως τα ΒΜP-1, στέλνονται στην Ουκρανία λες και εμείς έχουμε καλύψει τις ανάγκες μας. Ενώ κυκλοφορούν πληροφορίες για αποστολή των βασικών αντιαεροπορικών OSA-AK, TOR-M1, S-300 και αεροσκαφών F-16/block 30.
Η υποχωρητική και δεδομένη στάση απέναντι στην αμερικανική και γερμανική πολιτική κοστίζει σε εξοπλισμούς, κοστίζει σε απώλεια κυριαρχίας και εκθέτει τη χώρα με την μονομερή στάση της. Κάτι που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα με την αλλαγή της διεθνούς κατάστασης στο μέλλον. Ακόμη και μια επικράτηση του Τράμπ μετά τις αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου μπορεί να έχει ανατροπές που θα έχουν μικρές επιπτώσεις σε άλλες χώρες αλλά μεγαλύτερες για την χώρα μας και τη γεωστρατηγική της θέση, ειδικά απέναντι στην τουρκική επεκτατικότητα.
Οι συζητήσεις εν κρυπτώ με τον Ερντογάν έχουν βάλει πολλούς σε προβληματισμό αν προτεραιότητα έχει ο περιορισμός από την Τουρκία των μεταναστευτικών ροών προς την Ελλάδα (κάτι που πράγματι υλοποιήθηκε και οι ροές μειώθηκαν λόγω τουρκικών ελέγχων στα σύνορα και στις ακτές τους), με αντάλλαγμα συζητήσεις για άλλα θέματα πιο ευαίσθητα.
Αυτή η επικοινωνιακή προτεραιότητα φάνηκε το 2020 με το λεγόμενο ΄΄έπος του Έβρου΄΄, όπου στήθηκε θέατρο σε 500 μέτρα, με μεγάλες δυνάμεις Αστυνομίας και Στρατού, μπροστά από το τελωνείο των Καστανεών, για να παρουσιαστεί ότι θωρακίστηκαν τα σύνορα ενώ πιο πέρα περνούσαν οι πρόσφυγες από αφύλακτα μέρη.
Στο μεταξύ η Τουρκία αμφισβητεί τη μια μέρα τα μικρονήσια και την άλλη τα θαλάσσια πάρκα.
Υπάρχουν φόβοι ότι το μεταναστευτικό έχει πάρει την προτεραιότητα του αμυντικού τομέα και αυτό για λόγους εσωτερικής επικοινωνιακής πολιτικής ΄΄νόμου και τάξης΄΄ απέναντι στα συντηρητικότερα στρώματα και τους πληθυσμούς συνοριακών περιοχών στην Βόρεια Ελλάδα και στα νησιά του Αιγαίου. Και το αμυντικό με την σειρά του έχει πάρει νατοϊκή εξοπλιστική προτεραιότητα απέναντι σε ΄΄μακρινές΄΄ χώρες και ΄΄βαθιές΄΄ θάλασσες.
Αυτή καραμπόλα των προτεραιοτήτων μειώνει την ασφάλεια της χώρας απέναντι σε πραγματικές απειλές και κινδύνους.
Το ερώτημα είναι αν σε ένα αυριανό περιβάλλον όπου οι Αμερικανοί θα έχουν κινηθεί στον Ειρηνικό απέναντι στην Κίνα, οι Ευρωπαίοι θα έχουν αφεθεί να ξοδεύουν τα χρήματα από την ασθμαίνουσα οικονομία τους σε νέους εξοπλισμούς για να θωρακίσουν την ανατολική Ευρώπη απέναντι στη Ρωσία, η Τουρκία ενθαρρυμένη από την υποστήριξη της αποθρασυμένης λόγω των νικών στην Ουκρανία Ρωσίας, προσπαθήσει να επωφεληθεί στο Αιγαίο, ποια θα είναι τα ελληνικά στηρίγματα;
Η Αμερική θα είναι μακριά, η Ευρώπη θα έχει άλλες προτεραιότητες, η αυταρχική Ρωσία θα ασχολείται με την επιβολή της θέλησής της στον περίγυρό της και στη Μ. Ανατολή και η Ελλάδα θα έχει αφεθεί στην ‘’προστασία’’ απρόθυμων ή ουδέτερων συμμάχων του ΝΑΤΟ ή της Ε.Ε.
Τότε θα είναι αργά να καταλάβουμε ότι οι φορτωμένες με διαχρονικά προβλήματα Ένοπλες Δυνάμεις δεν φτιάχνονται σε μια μέρα. Θέλουν δεκαετίες. Ούτε θα μας σώσουν οι ‘’ιερές αμυντικές συμμαχίες’’.
Οι ‘’συμμαχίες’’ ΝΑΤΟ και Ε.Ε. μπορεί να εξυπηρετούν σε διάφορους τομείς είναι όμως και εμπόδιο σε άλλους. Στον αμυντικό τομέα είδαμε πρόσφατα στην Ουκρανία ότι αποτελούν βραδυκίνητους μηχανισμούς με ισχνή παραγωγή όπλων και πυρομαχικών απέναντι στον παραδοσιακό ρωσικό κεντρικό σχεδιασμό. Η ελληνική αμυντική βιομηχανία καταστράφηκε επειδή ΄΄συμμορφώθηκε΄΄ με το ευρωπαϊκό δίκαιο που ευνοούσε τις μεγάλες χώρες.
Στον αγροτικό τομέα η Ε.Ε. έχει αποτύχει απ’ ότι φαίνεται από τις μεγάλες διαδηλώσεις των αγροτών στην Ευρώπη και το αυξανόμενο κόστος στα τρόφιμα.
Ειδικά σε τομείς του σύγχρονου πολέμου όπως τα drones, η τεχνητή νοημοσύνη (Artificial Intelligence-AI) και ο κυβερνοπόλεμος αλλά και στην παραγωγή απλών συμβατικών πυρομαχικών για υποστήριξη ενός πολέμου διαρκείας δεν μπορούν να ανταποκριθούν. Ο δυτικός τρόπος πολέμου αποσκοπούσε σε σύντομες συρράξεις με υπερόπλα βασισμένα στην φιλοσοφία της εποχής του ψυχρού πολέμου και σε περιοχές μακριά από τις δυτικές χώρες.
Για να μην πούμε ότι τόσα χρόνια που οι δυτικοί στρατοί ασχολούνταν με τους πολέμους κατά της τρομοκρατίας ή με ΄΄αποτυχημένες΄΄ χώρες, ξέχασαν τον κλασικό τρόπο πολέμου μεταξύ κρατών.
Οι δηλώσεις του ύπατου εκπροσώπου για την εξωτερική πολιτική Josep Borell περί ‘’ολοκληρωτικού πολέμου στην Ευρώπη’’ προετοιμάζουν για αμυντικούς προϋπολογισμούς ύψους 4% (άρθρο Dnews.gr και Bloomberg), στρατιωτικοποίηση των χωρών, αυταρχισμό στο εσωτερικό τους και ωθούν την Ευρώπη να μοιάσει με το αυταρχικό καθεστώς του εισβολέα Πούτιν.
Είναι δική μας ευθύνη μια πραγματικά πολυδιάστατη πολιτική και μια ρεαλιστική οργάνωση της προστασίας της κυριαρχίας της χώρας. Τα τωρινά ψέματα μπορεί να κοστίσουν ακριβά αύριο. Οι λάθος προτεραιότητες επίσης.
Βλέπουμε ότι στον πόλεμο της Ουκρανίας χρησιμοποιούνται σύγχρονα αλλά φτηνά όπλα (βλέπε drones κάθε είδους) καθώς και παλαιά όπλα που εκσυγχρονίζονται π.χ. άρματα μάχης Τ-72 της δεκαετίας του ‘80, για αντιμετώπιση κλασικών απειλών. Το πιο ακριβό δεν είναι πάντοτε και το πιο αποτελεσματικό.
Η συντήρηση παλιών συστημάτων είναι απαραίτητη. Η αγορά υπερσύγχρονων όπλων χωρίς δυνατότητα συντήρησης είναι εγκληματική.
Η απόλυτη εμπιστοσύνη σε ‘’ιερές αμυντικές συμμαχίες’’ για αντιμετώπιση εθνικών προβλημάτων είναι είτε αφέλεια είτε το πιθανότερο επίδειξη δουλοπρεπούς στάσης.
Τις συμμαχίες τις χρησιμοποιείς όσο μπορείς και αντιστέκεσαι όσο πρέπει.
Απέναντι στην κυβέρνηση θα πρέπει να επικρατήσει η αντίληψη ΄΄πληρώνουμε φόρους και απαιτούμε ενημέρωση, διαφάνεια και ασφάλεια της χώρας΄΄.
(Ο Νίκος Τόσκας είναι πρώην υπουργός και υποστράτηγος ε.α.)
