Με την μεταρρύθμιση στο Ασφαλιστικό θα αλλάξει πλήρως ο χάρτης των συντάξεων για όλους τους συνταξιούχους. Σύμφωνα με τους βασικούς άξονες που θα περιλαμβάνει ο νέος νόμος:
Ο κορμός του νέου ασφαλιστικού θα στηριχθεί στην ενοποίηση όλων των Ταμείων κάτω από το ΙΚΑ. Αυτό θα επιφέρει κατάργηση δεκάδων αν όχι εκατοντάδων διαφορετικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων που ισχύουν σήμερα στα Ταμεία του Δημοσίου, του ΟΑΕΕ, του ΝΑΤ, και του ΕΤΑΑ, και με αυτόματη «εξίσωση» του υπολογισμού και του ύψους όλων των συντάξεων σε επίπεδα αντίστοιχα με το ΙΚΑ. Το «μοντέλο» ΙΚΑ θα εφαρμοστεί και στον επανυπολογισμό των συντάξεων. Οσοι αποχώρησαν με σύνταξη κοντά στο 80% ή 90% του μισθού που ελάμβαναν, θα προσγειωθούν με την ενοποίηση των Ταμείων τους, και τον επανυπολογισμό των συντάξεων στα ποσοστά αναπλήρωσης που δίνει το ΙΚΑ για τα ίδια χρόνια ασφάλισης και δεν ξεπερνούν σήμερα το 60% για 40 έτη. Σε ένα Ταμείο θα ενοποιηθούν όλοι οι φορείς που χορηγούν εφάπαξ με ταυτόχρονη μείωση του βοηθήματος κατά 10%, ως 20%.
Ο επανυπολογισμός των συντάξεων θα γίνει με ενιαίο συντελεστή αναπλήρωσης που θα ξεκινά από 0,7% για τα 15 έτη ασφάλισης και θα φτάνει στο 1,2% στην καλύτερη περίπτωση για 40 χρόνια ασφάλισης. Για παράδειγμα συνταξιούχος με 35 έτη εισφορών που είχε μισθό 1.800 ευρώ, και παίρνει σήμερα τελικό ποσό μετά τις μειώσεις 1.180 ευρώ, με τον επανυπολογισμό θα πάρει 693 ευρώ που είναι η σύνταξη βάσει μισθού και ετών ασφάλισης, και 384 ευρώ από την εθνική σύνταξη, δηλαδή τελικό ποσό 1.077 ευρώ, και μείωση 8,8%.
Σε ό,τι αφορά την εθνική σύνταξη, που αποτελεί προσωπικό «στοίχημα» του κ. Κατρούγκαλου, φαίνεται ότι θα συνδεθεί με «ρήτρα ανάπτυξης», που θα ισούται με το 60% του μέσου εισοδήματος, όπως αυτό προσδιορίζεται από το ετήσιο επίπεδο φτώχειας. Θα μπορούν να λάβουν τη συγκεκριμένη παροχή όσοι θα συμπληρώνουν τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης και η χρηματοδότησή της θα γίνεται από τη φορολογία. Παράλληλα, θα χορηγείται και η ανταποδοτική σύνταξη η οποία θα προκύπτει από την καταβολή εισφορών ανάλογα με το μισθό ή με το εισόδημα. Θα υπάρχει ένας ενιαίος συντελεστής αναπλήρωσης επί του μισθού ή επί του εισοδήματος και έτσι θα προκύπτει η προκαθορισμένη παροχή, που όμως δεν θα είναι νοητής κεφαλαιοποίησης. Άρα η πρόταση Κατρούγκαλου διαφοροποιείται από την πρόταση της Επιτροπής Σοφών.
Για το ΕΚΑΣ η πρόταση Κατρούγκαλου εστιάζεται στο να μετατραπεί σε Επίδομα Αλληλεγγύης Υπερηλίκων και όχι μόνο συνταξιούχων. Θεωρητικά με τον τρόπο αυτό καλύπτει και τους περίπου 40.000 ανασφάλιστους υπερήλικες που υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσαν να λάβουν την κατώτατη σύνταξη του ΟΓΑ. Όμως με δεδομένο πως έχει υπάρξει η πρόβλεψη στον προϋπολογισμό του 2016 ότι θα μειωθεί η δαπάνη για ΕΚΑΣ κατά 223 εκατ ευρώ, αυτό σημαίνει ότι το υπουργείο Εργασίας, έχει προαποφασίσει να μειώσει αντίστοιχα τους δικαιούχους, αλλάζοντας το όριο χορήγησης του εν λόγω βοηθήματος. Συνεπώς, ο τελικός αριθμός των ωφελούμενων θα είναι αισθητά μικρότερος σε σχέση με τους περίπου 300.000 συνταξιούχους, που καρπώθηκαν φέτος τη συγκεκριμένη παροχή.
Στο σκέλος της αύξησης των πόρων για το Ασφαλιστικό Σύστημα, ο κ. Κατρούγκαλος αναμένεται να προτείνει τη σύσταση εταιριών αξιοποίησης κινητής και ακίνητης περιουσίας των Ασφαλιστικών Ταμείων. Επίσης, την είσπραξη των ασφαλιστικών εισφορών στην πηγή για να καταπολεμηθεί η εισφοροδιαφυγή, ενώ η ενοποίηση των Φορέων Κύριας Ασφάλισης, εκτιμάται ότι θα προκαλέσει απελευθέρωση προσωπικού, το οποίο θα μπορεί να ενισχύσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και να συνδράμει έτσι σημαντικά, στον περιορισμό της ανασφάλιστης και αδήλωτης εργασίας.
