Η δυσμενής αυτή μεταστροφή των εκτιμήσεων για τη βραχυπρόθεσμη πορεία της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας βρίσκει τη χώρα εν μέσω: (α) της σημαντικής επιδείνωσης των οικονομικών δεικτών κατά τους πρόσφατους μήνες, (β) της αναγκαιότητας θέσπισης και εφαρμογής συγκεκριμένης νομοθεσίας ως προαπαιτούμενου για την έναρξη διαπραγμάτευσης για νέο Μνημόνιο Συνεννόησης με χρηματοπιστωτική συνδρομή από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης, σύμφωνα με τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής για το ευρώ της 12ης Ιουλίου, και (γ) του σφοδρού πλήγματος εξαιτίας των δυσχερειών που προκλήθηκαν από την επιβολή της τραπεζικής αργίας και τους ισχύοντες ελέγχους στην κίνηση κεφαλαίων.
Το προαναφερόμενο ασφυκτικό πλαίσιο, εντός του οποίου καλείται να λειτουργήσει η ελληνική οικονομία, αναμένεται να ασκήσει πολυδιάστατες επιδράσεις σε καίρια πεδία της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας, αλλά και στη λειτουργία, συμμετοχή καθώς και στις δράσεις των κεντρικών συντελεστών της οικονομίας. Μία από τις προϋποθέσεις επιτυχίας των όποιων στρατηγικών εξορθολογισμού, αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης είναι η εξασφάλιση βιώσιμων συνθηκών σε πεδία όπως η εγχώρια αγορά εργασίας, η οποία πλήττεται ήδη ισχυρά, όπως καταδεικνύουν τα σχετικά στοιχεία για τα βασικά μεγέθη της απασχόλησης και της ανεργίας. Από την πλευρά των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών ως βασικών συντελεστών της οικονομίας, τα όποια μέτρα και δράσεις πολιτικής πρέπει να συνάδουν με την ενίσχυση της υγιούς εγχώριας επιχειρηματικής δραστηριότητας, σε συνάρτηση κυρίως με το μέγεθος και το αντικείμενο των επιχειρήσεων, αλλά και να εφαρμόζονται με τρόπο αποτελεσματικό ώστε να διασφαλίζεται η αποδοτικότητά τους, κυρίως στις περιπτώσεις που αφορούν σε περαιτέρω επιβαρύνσεις, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της φορολογίας.
Σύμφωνα με το ΚΕΠΕ η εικόνα της ελληνικής οικονομίας έχει επηρεαστεί καθοριστικά από τις επιπτώσεις της μη ολοκλήρωσης του δεύτερου προγράμματος οικονομικής πολιτικής (Ιούνιος 2015), στο πλαίσιο του Μηχανισμού Στήριξης ΕΕ/ΕΚΤ/ΔΝΤ, αλλά και της τραπεζικής αργίας, με τον παράλληλο έλεγχο στην κίνηση των κεφαλαίων, που ακολούθησε την απόφαση για τη διενέργεια του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου.
Οι αρνητικές αυτές επιπτώσεις υπογραμμίζονται και από το ΔΝΤ στο World Economic Outlook Update του Ιουλίου του 2015, όπου αναφέρεται ότι, παρ' όλο που σε πολλές οικονομίες της Ευρωζώνης οι εκτιμήσεις για την οικονομική ανάπτυξη έχουν αναθεωρηθεί επί τα βελτίω, στην Ελλάδα οι επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα από τις τρέχουσες εξελίξεις μπορεί να επιβαρύνουν τις πρόσφατες εκτιμήσεις για την ελληνική οικονομία. Όσον αφορά τις πρόσφατες εκτιμήσεις, σύμφωνα με το βασικό σενάριο του Preliminary Draft Debt Sustainability Analysis για την Ελλάδα του ΔΝΤ του Ιουνίου του 2015, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας εκτιμάται ότι θα είναι 0,0% το 2015, ενώ για την επόμενη χρονιά προβλέπεται ρυθμός ανάπτυξης 2,0%2.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο έγγραφο που αφορά το αίτημα της Ελλάδας για νέα χρηματοδοτική αρωγή αναφέρει ότι το 2015 η ελληνική οικονομία θα επιστρέψει σε ύφεση, η οποία εκτιμάται οτι θα διαμορφωθεί μεταξύ -2% και -4%
Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2015, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ και με βάση τα διαθέσιμα εποχικά διορθωμένα στοιχεία, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της χώρας παρουσίασε, σε όρους όγκου, μείωση κατά 0,2% σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2014, ενώ σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2014 παρουσίασε αύξηση 0,4% έναντι της αύξησης 0,3% που είχε υπολογιστεί στην πρώτη εκτίμηση του πρώτου τριμήνου, η οποία είχε ανακοινωθεί το Μάιο του 2015
Ο δείκτης οικονομικού κλίματος TOV Ιούνιο του 2015, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επιδεινώθηκε περαιτέρω, σε σχέση με π)υς προηγούμενους μήνες. Συγκεκριμένα, ο εν λόγω δείκτης τον Ιούνιο διαμορφώθηκε στις 90,7 μονάδες από 91,4 το Μάιο. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα και με το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), αποδίδεται στην έντονη επιδείνωση των επιχειρηματικών προσδοκιών σε όλους τους τομείς, αλλά και στη νέα υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης.
Η εικόνα συρρίκνωσης στη βιομηχανία διατηρείται. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τον Απρίλιο του 2015 ο γενικός δείκτης κύκλου εργασιών στη βιομηχανία, για το σύνολο της εγχώριας και εξωτερικής αγοράς, παρουσίασε μείωση κατά 2,3% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2014. Ο μέσος γενικός δείκτης του δωδεκαμήνου Μαΐου 2014-Απριλίου 2015, σε σύγκριση με τον ίδιο δείκτη του δωδεκαμήνου Μαΐου 2013-Απριλίου 2014, παρουσίασε μείωση κατά 2,0%. Παράλληλα, ο γενικός δείκτης βιομηχανικής παραγωγής του Μαΐου του 2015, σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2014, παρουσίασε μείωση 4,0%.
Αναφορικά με τον κλάδο της μεταποίησης, ο εποχικά προσαρμοσμένος δείκτης υπευθύνων προμηθειών (Purchasing Managers' Index - PMI), σύμφωνα με τα στοιχεία της Markit, διαμορφώθηκε τον Ιούνιο του 2015 στο 46,9 (χαμηλότερα από το 48 του Μαΐου 2015), συνεχίζοντας την εικόνα συρρίκνωσης της παραγωγής του μεταποιητικού τομέα και υποχωρώντας με τον ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί σε διάστημα δύο ετών. Και αυτό διότι συνεχίζεται να καταγράφεται σε τιμές κάτω από το σημείο μηδενικής μεταβολής των 50,0 μονάδων για δέκα συνεχείς μήνες. Ειδικότερα, όπως σημειώνεται από την Markit, η επίδοση αναφορικά με την παραγωγική συρρίκνωση του Ιουνίου του 2015 (ταχύτερη από τον Ιούνιο του 2013) ήταν αποτέλεσμα της περιορισμένης παραγωγής και στις τρεις κατηγορίες της αγοράς που εξετάζονται (καταναλωτικά, ενδιάμεσα και επενδυτικά αγαθά)
Οι αποπληθωριστικές πιέσεις διατηρούνται και τον Ιούνιο, αφού, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή τον Ιούνιο του 2015 διαμορφώθηκε στο -2,2, ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή κατά τον ίδιο μήνα διαμορφώθηκε στο -1,1%. Το επίπεδο του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή είναι χαμηλότερο σε σχέση με του περασμένου Μαΐου (1,4%), διατηρώντας την τάση αποκλιμάκωσης που ξεκίνησε μετά τον Ιανουάριο του 2015, οπότε και ο εναρμονισμένος δείκτης είχε φτάσει το -2,8%.
Η ανεργία τον Απρίλιο του 2015 διαμορφώθηκε σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, μετά και την επί τα χειρώ αναθεώρηση των επιδόσεων των πρώτων μηνών του έτους. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, το εποχικά διορθωμένο ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε τον Απρίλιο του 2015 στο 25,6%, έναντι 25,8% το Μάρτιο του 2015 και 27,0% το Μάρτιο του 2014. Ειδικότερα, το σύνολο των απασχολουμένων κατά τον Απρίλιο του 2015 εκτιμάται ότι ανήλθε σε 3.543.651 άτομα, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 16.834 άτομα ή 0,5% σε σχέση με το Μάρτιο του 2015, ενώ σε σχέση με τον Απρίλιο του 2014 παρουσιάστηκε αύξηση κατά 49.283 άτομα ή 1,4%. Οι άνεργοι ανήλθαν σε 1.216.870 άτομα, σημειώνοντας μείωση κατά 21.089 άτομα ή 0,6% σε σχέση με τον Απρίλιο του 2014 και κατά 9.103 άτομα ή μείωση κατά 0,3% σε σχέση με το Μάρτιο του 2015. Όσον αφορά το πρώτο τρίμηνο του 2015, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε στο 26,6% έναντι 26,1% του τελευταίου τριμήνου του 2014 και 25,5% του τρίτου τριμήνου του 2014, που ήταν και το χαμηλότερο μετά από μία περίοδο έντονων αυξητικών πιέσεων
Όσον αφορά το διεθνές εμπόριο, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το τετράμηνο Ιανουα-ρίου-Απριλίου 2015 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρέμεινε αρνητικό και το έλλειμμα διευρύνθηκε σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο και διαμορφώθηκε στα 3.132 εκατ. ευρώ, το οποίο και είναι κατά 828 εκατ. ευρώ μεγαλύτερο.
Όσον αφορά την κατάσταση στα δημόσια οικονομικά, σύμφωνα με το Δελτίο Γενικής Κυβέρνησης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, σε επίπεδο Γενικής Κυβέρνησης, το πρώτο πεντάμηνο του 2015 το πρωτογενές πλεόνασμα, σε ενοποιημένη βάση, διαμορφώθηκε στα 557 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 52% σε σχέση με το αντίστοιχο αποτέλεσμα της ίδιας περιόδου του 2014, οπότε και το πρωτογενές πλεόνασμα είχε διαμορφωθεί στα 1.157 εκατ. ευρώ.
Το μεγαλύτερο μέρος της εν λόγω απόκλισης αποτυπώνεται στους υποτομείς της Κεντρικής Κυβέρνησης, όπου η απόκλιση σε σχέση με την επίδοση του Μαΐου του 2014 διαμορφώνεται σε 1.154 εκατ. ευρώ, και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, όπου η απόκλιση σε σχέση με την επίδοση του Μαΐου του 2014 διαμορφώνεται σε 787 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της Γενικής Κυβέρνησης προς ιδιώτες αυξήθηκαν το Μάιο του 2015 κατά 176 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον Απρίλιο του 2015 και κατά 1.283 εκατ. ευρώ από την αρχή του 2015, φτάνοντας τα 4,3 δισ. ευρώ, ενώ το Μάιο του 2015 οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων έφτασαν τα 734 εκατ. ευρώ.
Το δημόσιο χρέος της Κεντρικής Διοίκησης, σύμφωνα με το Δελτίο Γενικής Κυβέρνησης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, διαμορφώθηκε το Μάιο του 2015 στα 313,1 δισ. ευρώ, παραμένοντας σχεδόν στα ίδια επίπεδα, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης επιβαρύνθηκε κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2015 από τις αλλαγές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες κατά 481 εκατ. ευρώ. Αναφορικά με τη διαχείριση του δημοσίου χρέους, επεκτάθηκε σε ποσότητα και εύρος η αξιοποίηση του καθεστώτος πώλησης τίτλων με τη μέθοδο της επαναγοράς (repos) σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, αυξάνοντας περαιτέρω το ενδοκυβερνητικό χρέος. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Μαΐου του 2015, οι συμφωνίες repos με φορείς της Γενικής Κυβέρνησης κάλυψαν 10,7 δισ. ευρώ από το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης, από 9,8 δισ. ευρώ στα τέλη του Μαρτίου του 2015.
