Συγκεκριμένα ο Συνήγορος του Πολίτη εξέτασε αναφορά μακροχρόνια ανέργου, υπηκόου τρίτης χώρας, ο οποίος διαγράφηκε από το μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ λόγω απουσίας του από την Ελλάδα.
Ο λόγος διαγραφής οφείλεται στη «μη διαθεσιμότητά του» για εργασία, η οποία διαπιστώθηκε παρεμπιπτόντως όταν αυτός μετέβη σε Κέντρο Προώθησης Απασχόλησης για να υποβάλει αίτηση συμμετοχής σε πρόγραμμα κατάρτισης ανέργων. Κατόπιν ελέγχου του διαβατηρίου του, διαπιστώθηκε η ολιγοήμερη απουσία του στο εξωτερικό και ως εκ τούτου διαγράφηκε από το μητρώο των μακροχρόνια ανέργων.
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για όλους τους εγγεγραμμένους ανέργους στο μητρώο του ΟΑΕΔ, ανεξαρτήτως εθνικότητας, η διαπίστωση της μη «διαθεσιμότητάς» τους λόγω μετάβασής τους στο εξωτερικό, αποτελεί λόγο διαγραφής από το μητρώο ανέργων (άρθρο 22, παρ. 1 του Ν.Δ. 2961/1954).
Προκειμένου ο ΟΑΕΔ να εγκρίνει σε όλους τους εγγεγραμμένους μη επιδοτούμενους ανέργους παροχές που αυτοί δικαιούνται, εκτός της αυτοπρόσωπης παρουσίας τους, απαιτείται και η επίδειξη δημοσίου εγγράφου από το οποίο να διαπιστώνονται τα στοιχεία της ταυτότητάς τους. Για τους Έλληνες πολίτες και πολίτες της Ε.Ε. πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας αποτελεί η ταυτότητα, ενώ για τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας αποτελεί το διαβατήριο.
Ωστόσο από την εξέταση των εγγράφων ταυτοπροσωπίας προκύπτει η διαπίστωση της μετάβασης στο εξωτερικό και της μη «διαθεσιμότητας» μόνο των υπηκόων τρίτων χωρών. Αντίθετα, για τους Έλληνες πολίτες και πολίτες της Ε.Ε. που πιθανά ταξιδεύουν εντός του χώρου Σένγκεν, δεν υπάρχει τρόπος διαπίστωσης της συνεχούς «διαθεσιμότητάς» τους.
Επομένως τις συνέπειες της τυχόν μη «διαθεσιμότητας» (λόγω απουσίας στο εξωτερικό) όπως είναι η διαγραφή από το μητρώο ανέργων και η απώλεια άλλων δικαιωμάτων και παροχών (π.χ. φοροαπαλλαγών κ.λπ.), τις υφίστανται μόνο οι άνεργοι υπήκοοι τρίτων χωρών. Όμως, το γεγονός αυτό, πέραν του ότι δεν αποτελεί πλέον πρόσφορο μέσο για τη διαπίστωση της «διαθεσιμότητας» του συνόλου των ανέργων, συνιστά έμμεση διάκριση εις βάρος των υπηκόων τρίτων χωρών σε σχέση με τους Έλληνες πολίτες και τους πολίτες της Ε.Ε.
Για το λόγο αυτό, ο Συνήγορος ζήτησε από τον ΟΑΕΔ την αλλαγή της υφιστάμενης πρακτικής και την εφαρμογή πρόσφορων μέτρων διαπίστωσης της «διαθεσιμότητας» των ανέργων, τα οποία θα εξυπηρετούν νόμιμους και θεμιτούς, κατ’ αρχήν, περιορισμούς, χωρίς να θέτουν σε μειονεκτικότερη θέση τους άνεργους υπηκόους τρίτων χωρών έναντι των Ελλήνων πολιτών και των πολιτών της Ε.Ε.
Διακρίσεις σε βάρος ανέργων υπηκόων τρίτων χωρών
