Πενταπλασιασμό του φόρου μεταβίβασης για την αγορά κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών από τον Ιούλιο του 2027, προβλέπει νέα ρύθμιση που προωθεί η κυβέρνηση και παρουσίασε σήμερα το οικονομικό επιτελείο .
Σήμερα, ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων ανέρχεται σε 3% επί της φορολογητέας αξίας. Εάν συνυπολογιστεί η εισφορά 3% επί του φόρου υπέρ των δήμων, η πραγματική επιβάρυνση διαμορφώνεται σε 3,09%. Με τη νέα ρύθμιση, για τις αγορές κατοικιών που εμπίπτουν στο νέο καθεστώς, ο βασικός συντελεστής ανεβαίνει στο 15% και, μαζί με την εισφορά υπέρ των δήμων, φθάνει στο 15,45%.
Η αλλαγή δεν θα αφορά κάθε αγορά ακινήτου από πολίτη τρίτης χώρας. Ο αυξημένος φόρος προβλέπεται αποκλειστικά για κατοικίες και δεν καταλαμβάνει επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλες κατηγορίες ακινήτων. Παράλληλα, εκτός του νέου καθεστώτος παραμένουν οι κατηγορίες προσώπων που αντιμετωπίζονται ευνοϊκότερα από την υφιστάμενη νομοθεσία.
Συγκεκριμένα, στο νέο αυξημένο συντελεστή δεν υπάγονται Έλληνες, ομογενείς, πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και πολίτες τρίτων χωρών που έχουν αποκτήσει καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος στην Ελλάδα. Στις κατηγορίες που σήμερα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να επωφεληθούν από την απαλλαγή πρώτης κατοικίας περιλαμβάνονται επίσης αναγνωρισμένοι πρόσφυγες και πολίτες τρίτων χωρών με άδεια διαμονής δεύτερης γενιάς. Όπως εξήγησε η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών η νέα παρέμβαση εστιάζει στην αυξημένη ζήτηση κατοικιών από αγοραστές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις επιπτώσεις που αυτή μπορεί να έχει στις τιμές. Η ισχυρή επενδυτική ζήτηση, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η προσφορά κατοικιών είναι περιορισμένη, συμβάλλει στην άνοδο των τιμών αγοράς και εντείνει τις δυσκολίες πρόσβασης των μονίμων κατοίκων στη στέγη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το μέγεθος των κεφαλαίων που κατευθύνονται στην ελληνική αγορά είναι ενδεικτικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, κατά το 2025 επενδύθηκαν περίπου 1,2 δισ. ευρώ για αγορές ακινήτων από τρίτες χώρες. Από το ποσό αυτό εκτιμάται, βάσει των φορολογικών στοιχείων, ότι περίπου 800 εκατ. ευρώ αφορούσαν αγορές κατοικιών.
Από την νέα παρέμβαση η διαφορά στο τελικό κόστος μιας αγοραπωλησίας είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Για παράδειγμα, σε αγορά κατοικίας φορολογητέας αξίας 200.000 ευρώ, με το σημερινό καθεστώς ο βασικός φόρος μεταβίβασης είναι 6.000 ευρώ και μαζί με την εισφορά υπέρ των δήμων φθάνει στα 6.180 ευρώ. Με συντελεστή 15%, ο βασικός φόρος ανεβαίνει στα 30.000 ευρώ και η συνολική επιβάρυνση στα 30.900 ευρώ. Πρόκειται για πρόσθετο κόστος 24.720 ευρώ. Ακόμη μεγαλύτερη γίνεται η διαφορά όσο αυξάνεται η αξία της κατοικίας. Σε ακίνητο αξίας 300.000 ευρώ, ο φόρος με συντελεστή 3% ανέρχεται σε 9.000 ευρώ ή 9.270 ευρώ μαζί με την εισφορά υπέρ των δήμων. Με το νέο καθεστώς, ο φόρος διαμορφώνεται σε 45.000 ευρώ και η τελική επιβάρυνση σε 46.350 ευρώ. Ο αγοραστής, επομένως, θα κληθεί να καταβάλει 37.080 ευρώ περισσότερα μόνο για τον φόρο μεταβίβασης.
Σε μία ακριβότερη κατοικία, φορολογητέας αξίας 500.000 ευρώ, η διαφορά είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή. Σήμερα η συνολική επιβάρυνση με συντελεστή 3,09% ανέρχεται σε 15.450 ευρώ. Με το νέο καθεστώς του 15,45%, ο φόρος εκτοξεύεται στα 77.250 ευρώ, δηλαδή αυξάνεται κατά 61.800 ευρώ. Έτσι, μία αγορά μισού εκατομμυρίου ευρώ θα απαιτεί, μόνο για φόρο μεταβίβασης, ποσό που υπερβαίνει το 15% της φορολογητέας αξίας του ακινήτου.
Η προαναγγελία της σημαντικής αύξησης της φορολογίας αναμένεται, πάντως, να επιταχύνει τις αγοραπωλησίες κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών το επόμενο δεκάμηνο, καθώς όσοι σχεδιάζουν ήδη να τοποθετηθούν στην ελληνική κτηματαγορά εκτιμάται ότι θα επιχειρήσουν να ολοκληρώσουν τις συναλλαγές τους πριν τεθεί σε ισχύ ο νέος αυξημένος συντελεστής.
Παράγοντες της αγοράς αναμένουν, ως εκ τούτου, πρόσκαιρη αύξηση των μεταβιβάσεων κατά τη μεταβατική αυτή περίοδο, καθώς η διαφορά μεταξύ του σημερινού φόρου 3% και του νέου συντελεστή 15% δημιουργεί ισχυρό οικονομικό κίνητρο για επίσπευση των αγορών. Η τάση αυτή ενδέχεται να γίνει περισσότερο αισθητή στις περιοχές όπου καταγράφεται ήδη έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον από αγοραστές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
