Καταθέσεις, τραπεζικές συναλλαγές, κινήσεις καρτών, φορολογικές δηλώσεις, οφειλές και επαγγελματική δραστηριότητα συγκεντρώνονται πλέον σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον της ΑΑΔΕ, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα εντοπίζονται οι φορολογικές παραβάσεις.
Από σήμερα, 24 Αυγούστου, η νέα Γενική Διεύθυνση Ψηφιακών Υπηρεσιών και Συστημάτων, γνωστή ως ΓΔ ΨΗΦΥΣ, αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης. Η νέα δομή αντικαθιστά τη Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και δίνει μεγαλύτερο βάρος στην Τεχνητή Νοημοσύνη, τα Big Data και τα εργαλεία ανάλυσης κινδύνου.
Ένα ψηφιακό προφίλ για κάθε ΑΦΜ
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου οικονομικού προφίλ για κάθε φορολογούμενο και κάθε επιχείρηση. Τα διαθέσιμα δεδομένα θα συνδυάζονται και θα αναλύονται, ώστε η ΑΑΔΕ να μπορεί να εντοπίζει έγκαιρα αποκλίσεις που ενδέχεται να υποδηλώνουν φορολογική παραβατικότητα.
Οι έλεγχοι, επομένως, δεν θα βασίζονται αποκλειστικά σε καταγγελίες ή σε παραβάσεις που έχουν ήδη εντοπιστεί. Τα νέα συστήματα θα επιχειρούν να εντοπίζουν εκ των προτέρων τις υποθέσεις που παρουσιάζουν αυξημένο φορολογικό κίνδυνο και να τις κατατάσσουν ανάλογα με τη σοβαρότητα των ενδείξεων.
Στο επίκεντρο θα βρίσκονται οι διασταυρώσεις. Οι αλγόριθμοι θα συγκρίνουν τα εισοδήματα που δηλώνονται με τις καταθέσεις, τις τραπεζικές συναλλαγές και τις κινήσεις καρτών, ενώ παράλληλα θα συνεκτιμώνται οι οφειλές και τα υπόλοιπα οικονομικά στοιχεία που διαθέτει η ΑΑΔΕ.
Εάν εντοπίζονται σημαντικές αποκλίσεις ή ασυνήθιστες μεταβολές, η υπόθεση θα αποκτά υψηλότερη βαθμολογία κινδύνου και θα μπορεί να ανεβαίνει στη λίστα προτεραιότητας των ελέγχων.
Στο μικροσκόπιο επιχειρήσεις και συναλλαγές
Η ανάλυση δεν θα περιορίζεται στα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων. Στο ψηφιακό μικροσκόπιο θα περνούν επίσης η επαγγελματική δραστηριότητα, οι εισαγωγές και εξαγωγές, οι βεβαιωμένες οφειλές, η συνέπεια στις πληρωμές, αλλά και οι πληροφορίες που προκύπτουν από καταγγελίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα παρουσιάζουν περιπτώσεις επιχειρήσεων που εμφανίζουν τζίρο αισθητά χαμηλότερο από τον μέσο όρο του κλάδου τους, φορολογουμένων των οποίων οι συναλλαγές δεν συμβαδίζουν με τα δηλωμένα εισοδήματα, αλλά και περιπτώσεις όπου καταγράφονται απότομες και δύσκολα εξηγήσιμες μεταβολές στην οικονομική δραστηριότητα.
Παράλληλα, το νέο Σύστημα Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης και Ανάλυσης Δεδομένων θα αξιοποιεί τεχνικές μηχανικής μάθησης για να εντοπίζει επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου, ύποπτες συναλλαγές στο ηλεκτρονικό εμπόριο και μοτίβα που ενδέχεται να συνδέονται με φορολογικές παραβάσεις.
Από τις ύποπτες συναλλαγές στα κυκλώματα φοροδιαφυγής
Τα ίδια ψηφιακά εργαλεία θα χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση πιθανών περιπτώσεων απάτης στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, τον εντοπισμό κυκλωμάτων φοροδιαφυγής και λαθρεμπορίου, αλλά και την ανάλυση της οικονομικής συμπεριφοράς φυσικών και νομικών προσώπων.
Με τη χρήση μεγάλου όγκου δεδομένων, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να περάσει από τον αποσπασματικό έλεγχο στην ανάλυση ολόκληρης της οικονομικής εικόνας ενός ΑΦΜ.
Η «Επιχειρησιακή Λίμνη Δεδομένων»
Κεντρικό κομμάτι της νέας ψηφιακής αρχιτεκτονικής αποτελεί η λεγόμενη «Επιχειρησιακή Λίμνη Δεδομένων». Πρόκειται για μια ενιαία ψηφιακή δεξαμενή στην οποία θα συγκεντρώνονται και θα επεξεργάζονται μεγάλες ποσότητες πληροφοριών, προερχόμενες από διαφορετικές πηγές και σε διαφορετικές μορφές.
Παράλληλα, δημιουργείται Επιχειρησιακή Αποθήκη Δεδομένων, όπου θα οργανώνονται και θα επικαιροποιούνται οι πληροφορίες, ενώ ένα σύστημα διαδραστικών αναφορών θα δίνει στις ελεγκτικές υπηρεσίες άμεση εικόνα για κάθε υπόθεση.
Νέα φιλοσοφία υιοθετείται και στην αξιοποίηση των καταγγελιών. Κάθε πληροφορία που φτάνει στην ΑΑΔΕ θα μπορεί να συνδυάζεται με τα φορολογικά και οικονομικά δεδομένα του προσώπου ή της επιχείρησης που αφορά.
Στη συνέχεια θα εφαρμόζεται ανάλυση κινδύνου, προκειμένου να αξιολογείται εάν οι διαθέσιμες πληροφορίες και οι διασταυρώσεις δημιουργούν επαρκείς ενδείξεις για την έναρξη φορολογικού ελέγχου.
Προβλέψεις για έσοδα και στοχευμένοι έλεγχοι
Οι δυνατότητες του νέου συστήματος δεν σταματούν στον εντοπισμό πιθανής φοροδιαφυγής. Τα εργαλεία θα παρακολουθούν την πορεία των δημοσίων εσόδων, θα πραγματοποιούν προβλέψεις για τις εισπράξεις και θα αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών δράσεων και των μέτρων που εφαρμόζονται για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Η βασική επιδίωξη της ΑΑΔΕ είναι να περιορίσει τους ελέγχους χαμηλής απόδοσης και να κατευθύνει το ελεγκτικό δυναμικό εκεί όπου τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν υψηλότερη πιθανότητα φορολογικής παραβατικότητας.
Με άλλα λόγια, η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να γνωρίζει περισσότερα πριν ακόμη χτυπήσει την πόρτα ενός φορολογουμένου. Οι διασταυρώσεις και η ανάλυση δεδομένων θα λειτουργούν ως το πρώτο φίλτρο, καθορίζοντας ποιες υποθέσεις θα μπαίνουν στο στόχαστρο και ποιες θα μένουν εκτός ελεγκτικής προτεραιότητας.
