Από 1-1-1998 λειτουργεί στον ΟΓΑ ο Κλάδος Κύριας Ασφάλισης Αγροτών που θεσμοθετήθηκε με το Ν. 2458/97.
Από την ίδια ημερομηνία καταργήθηκε ο Κλάδος Πρόσθετης Ασφάλισης που λειτουργούσε στον ΟΓΑ από 1-1-1988 μέχρι το 1997 και ο Κλάδος Κύριας Ασφάλισης κατέστη καθολικός διάδοχός του.
Με το νέο Κλάδο Κύριας Ασφάλισης Αγροτών ο ΟΓΑ παρέχει στους ασφαλισμένους του ένα σύγχρονο σύστημα κοινωνικής προστασίας, όμοιο με αυτό που έχει θεσπιστεί για τον αστικό πληθυσμό το οποίο βασίζεται αφενός μεν στη βελτίωση και ενίσχυση των παλαιών παροχών του ΟΓΑ, αφετέρου δε στην καθιέρωση νέων παροχών και υπηρεσιών. Βασική αρχή του νέου συστήματος είναι η ανταποδοτικότητα που επηρεάζει κυρίως τις συνταξιοδοτικές παροχές. Ειδικότερα το ποσό της σύνταξης, εκτός από τα έτη ασφάλισης,εξαρτάται και από την ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγει να ενταχθεί ο ασφαλισμένος.
Το υφιστάμενο νομοθετικό καθεστώς που αφορά στην υπαγωγή ασφάλισης του ΟΓΑ παρουσιάζει ιδιαιτερότητες σε σχέση με αυτό των άλλων ασφαλιστικών φορέων .
Δυσκολία υπάρχει ακόμη στον καθορισμό συγκεκριμένων και αντικειμενικών κριτηρίων για την υπαγωγή στην ασφάλιση του ΟΓΑ. Αυτό οφείλεται στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής υπαίθρου χώρας (άγονες ορεινές περιοχές, νησιά, μικρός κλήρος κλπ).
Δεδομένου ότι το νομοθετικό πλαίσιο που αφορά στην υπαγωγή ασφάλισης του ΟΓΑ διαρκώς τροποποιείται, απαιτείται επικαιροποίηση και εκσυγχρονισμός των πληροφοριών προς τους
ενδιαφερομένους να ασφαλιστούν στον ΟΓΑ και τους Ανταποκριτές του Οργανισμού.
Για τον σκοπό αυτό κρίθηκε αναγκαίο να εκδοθεί το παρόν εγχειρίδιο που καταγράφει τις προϋποθέσεις υπαγωγής στην ασφάλιση του ΟΓΑ, όπως ισχύουν σήμερα και περιέχει ενδεικτικά παραδείγματα σχετικά με το πώς κρίνεται η υπαγωγή στην ασφάλιση.
Το παρόν φυλλάδιο, πιστεύουμε ότι θα αποτελέσει έναν οδηγό που θα βοηθήσει όλους τους εμπλεκόμενους στη διαδικασία ασφάλισης στον ΟΓΑ.
ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
Στην ασφάλιση του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων υπάγονται, υποχρεωτικά και αυτοδίκαια όλα τα πρόσωπα που ασκούν επάγγελμα καλυπτόμενο από την ασφάλιση του ΟΓΑ, σύμφωνα με όσα ορίζει κάθε φορά η νομοθεσία του Οργανισμού.
Η ιδιότητα του ασφαλισμένου και η ασφαλιστική σχέση αποκτούνται με την εγγραφή του στα Μητρώα Ασφαλισμένων, που καταρτίζονται και τηρούνται για τον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης. Η υπαγωγή στην ασφάλιση του ΟΓΑ:
1. αρχίζει από το χρόνο έναρξης άσκησης επαγγέλματος
• προαιρετικά την 1η Ιανουαρίου του επομένου έτους από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας
• υποχρεωτικά την 1η Ιανουαρίου του επομένου έτους από τη συμπλήρωση του 21ου έτους της ηλικίας και
2. λήγει
• στο τέλος του έτους συμπλήρωσης του 66ου έτους της ηλικίας
• κατά τη διακοπή άσκησης επαγγέλματος ασφαλιστέου στον ΟΓΑ
• στο τέλος του έτους συμπλήρωσης του 61ου έτους της ηλικίας εφόσον έχουν συμπλη¬ρωθεί συνολικά 40 έτη ασφάλισης σε οποιονδήποτε ασφαλιστικό φορέα και υποβληθεί αίτηση συνταξιοδότησης.
Αρμόδια Όργανα Ασφάλισης
• οι κατά τόπους Ανταποκριτές ΟΓΑ και
• οι Προϊστάμενοι των αρμόδιων Περιφερειακών Υπηρεσιών του ΟΓΑ ή, όπου δεν λειτουργεί Περιφερειακή Υπηρεσία, ο Προϊστάμενος του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης Αγροτών.
Φυσικά πρόσωπα - αυτοτελώς απασχολούμενοι Υποχρεωτικά:
1. Απασχολούμενοι στην αγροτική οικονομία: Αγρότες, κτηνοτρόφοι, πτηνοτρόφοι, μελισσοκόμοι, εκμεταλλευτές γεωργικών μηχανημάτων καθώς και τα μέλη των οικογε¬νειών τους.
2. Αλιείς που δεν υπάγονται στην ασφάλιση άλλου φορέα καθώς και τα μέλη οικογενειών αλιέων - κατόχων αλιευτικού σκάφους.
3. Εκμεταλλευτές φωτοβολταϊκών συστημάτων ισχύος από 20,01 kw μέχρι 100 kw, υπό προϋποθέσεις (ασφαλίζονται υποχρεωτικά στην 7η ασφαλιστική κατηγορία).
4. Εργάτες γης αμειβόμενοι με εργόσημο (ασφαλίζονται υποχρεωτικά στη 2η ασφαλιστική κατηγορία).
5. Μέλη Συνεταιρισμών.
6. Αγρότες που εντάσσονται σε επενδυτικά προγράμματα (αγροτουρισμός, αγροβιοτεχνία κ.λπ.), που χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
7. Επαγγελματίες, βιοτέχνες και έμποροι, που απαλλάσσονται από την υποχρεωτική ασφάλιση του ΟΑΕΕ και τα μέλη των οικογενειών τους, που απασχολούνται στην ίδια οικογενειακή επιχείρηση.
8. Μέλη εταιριών Ο.Ε. και Ε.Ε., υπό προϋποθέσεις (ασφαλίζονται υποχρεωτικά στην 5η ασφαλιστική κατηγορία).
9. Ιδιοκτήτες ενοικιαζόμενων δωματίων ή επιπλωμένων διαμερισμάτων, υπό προϋποθέσεις.
Προαιρετικά:
Μοναχοί, μοναχές και συνταξιούχοι από έμμεσο δικαίωμα, που απασχολούνται σε εργασίες καλυπτόμενες από την ασφάλιση του ΟΓΑ .
Απασχολούμενοι σε επιχειρήσεις εκμεταλλεύσεις
Μισθωτοί-ανειδίκευτοι εργάτες, που απασχολούνται σε αγροτικές εργασίες της πρωτογενούς αγροτικής δραστηριότητας σε επιχειρήσεις-εκμεταλλεύσεις και συνεταιρισμούς. Επίσης, οι μετακλητοί εργάτες υπήκοοι τρίτων χωρών, που ασχολούνται στην αγροτική οικονομία και οι αλιεργάτες μέσης και παράκτιας αλιείας (ως κατώτερη ασφαλιστική κατηγορία ορίζεται η 5η).
Οι υπαγόμενοι στην ασφάλιση του ΟΓΑ μπορούν να επιλέξουν να ασφαλιστούν σε μία από τις 7 ασφαλιστικές κατηγορίες πλην των προσώπων, που όπως προαναφέρεται, υπάγονται υποχρεωτικά σε συγκεκριμένη ασφαλιστική κατηγορία.
Β. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
1) Υποβολή αίτησης στον Ανταποκριτή ΟΓΑ του τόπου κατοικίας του ενδιαφερόμενου.
2) Υποβολή των, κατά περίπτωση, απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Η παραλαβή των ανωτέρω δικαιολογητικών, από τον Ανταποκριτή, είναι υποχρεωτική σε κάθε περίπτωση.
3) Διαβίβαση της αίτησης στην αρμόδια Υπηρεσία του ΟΓΑ.
4) Έλεγχος - έκδοση απόφασης (εγκριτικής - απορριπτικής)
Με την έκδοση της εγκριτικής απόφασης, αποδίδεται άμεσα Αριθμός Μητρώου Ασφαλι σμένου.
Γ. ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
1. ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΑΛΙΕΙΣ, ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΤΕΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ.
Προϋπόθεση για την ασφάλιση στον ΟΓΑ των ανωτέρω προσώπων, είναι η κατά κύριο βιοποριστικό επάγγελμα απασχόλησή τους προσωπικά ή με αυτεπιστασία στην αγροτική οικονομία, η οποία αποδεικνύεται από το εκκαθαριστικό σημείωμα της αρμόδιας Δημόσιας Οικονομικής Υπηρεσίας (ΔΟΥ), κατά το μέρος που τα εκκαθαρισθέντα εισοδήματα προέρχονται από πρωτογενή αγροτική δραστηριότητα και καταχωρούνται ως γεωργικές επιχειρήσεις.
Πρωτογενής αγροτική δραστηριότητα είναι κάθε δραστηριότητα που αποσκοπεί στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων, κατάλληλων για διάθεση ή κατανάλωση ή στην παραγωγή πρώτων υλών οι οποίες χρησιμοποιούνται για την παραγωγή έτοιμων προϊόντων για πώληση, μετά τη μετατροπή ή το μετασχηματισμό τους με τη βοήθεια μηχανικών ή χημικών μέσων. Συνεπώς για να ασφαλιστεί κάποιος στον ΟΓΑ θα πρέπει να έχει διαρκή και μόνιμη απασχόληση στον αγροτικό τομέα, τα δε προερχόμενα εξ αυτής εισοδήματα να αποτελούν την κύρια πηγή των εισοδημάτων.
Περιστασιακή απασχόληση μικρότερη των έξι (6) μηνών ετησίως σε μη αγροτικές επιχειρήσεις, προς ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος, δεν αποκλείει την ασφάλιση στον ΟΓΑ. Επίσης δεν λαμβάνονται υπόψη εισοδήματα προερχόμενα από μη επαγγελματική δραστηριότητα, (π.χ. από ακίνητα και τόκους καταθέσεων).
Πρόσωπα που έχουν αγροτικό εισόδημα και παράλληλα απασχολούνται σε μη αγροτικές δραστηριότητες για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών ετησίως και εκ του γεγονότος αυτού υπάγονται σε άλλο ασφαλιστικό φορέα,δεν θεωρούνται κατά κύριο βιοποριστικό επάγγελμα αγρότες και επομένως δεν ασφαλίζονται στο ΟΓΑ.
Συνταξιούχοι από άμεσο δικαίωμα που λαμβάνουν σύνταξη από άλλους φορείς κύριας ασφάλισης της Ελλάδας ή του εξωτερικού, δεν υπάγονται στην ασφάλιση του ΟΓΑ, ακόμα και αν απασχολούνται ενεργά στην αγροτική οικονομία.
2. ΕΡΓΑΤΕΣ ΓΗΣ - ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΟΝ ΟΓΑ ΜΕ ΕΡΓΟΣΗΜΟ
ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΧΡΟΝΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ - ΕΙΣΦΟΡΕΣ -ΕΓΓΡΑΦΗ
Με τις διατάξεις του Ν.3863/2010 θεσπίστηκε το εργόσημο ως υποχρεωτικός και αποκλειστικός τρόπος αμοιβής των εργατών γης.
• Από 1-1-2012 ο χρόνος ασφάλισης όλων των εργατών γης υπολογίζεται με βάση τις αμοιβές τους με εργόσημο.
• Ασφαλίζονται στον ΟΓΑ ανεξαρτήτως των ημερών εργασίας τους εντός του έτους, δηλα¬δή, ακόμη και αν απασχολούνται περιστασιακά.
• Ασφαλίζονται στον ΟΓΑ, ανεξαρτήτως αν είναι ασφαλισμένοι ή λαμβάνουν σύνταξη από άλλο φορέα κύριας ασφάλισης.
α) Υπολογισμός χρόνου ασφάλισης
Ο χρόνος ασφάλισης στον ΟΓΑ των εργατών γης υπολογίζεται ανά έτος, αποκλειστικά και μόνο με βάση τις συνολικές αμοιβές που έχουν λάβει με εργόσημο εντός του έτους. Ο χρόνος ασφάλισης, προκύπτει από τον κατωτέρω τύπο υπολογισμού:
Ημέρες ασφάλισης έτους = Σύνολο αμοιβών έτους / Ημερομίσθιο Ανειδίκευτου Εργάτη (Η.Α.Ε.) της 31ης Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους
• Όταν οι ημέρες ασφάλισης που προκύπτουν από τη διαίρεση είναι άνω των 150, ο απασχολούμενος ασφαλίζεται για ολόκληρο το έτος (για 12 μήνες).
• Όταν οι ημέρες ασφάλισης είναι λιγότερες των 150, ισχυρός χρόνος ασφάλισης θεωρείται μόνο ο εξοφλημένος μέσω εργοσήμου.
Μήνες ασφάλισης έτους = Ημέρες Ασφάλισης Έτους/ 25
• Υπόλοιπο ημερών εργασίας άνω των 12, ανά έτος, λογίζεται ως μήνας, ενώ ημέρες μέχρι και 12 δεν λαμβάνονται υπόψη.
• Ημέρες εργασίας άνω των 300 κατ' έτος, υπολογισθείσες κατά τα ανωτέρω, δεν λαμβάνονται υπόψη και δεν μεταφέρονται σε άλλο έτος.
β) Ασφαλιστικές εισφορές
Οι παρακρατούμενες μέσω εργοσήμου εισφορές ορίζονται σε ποσοστό 10% επί του ποσού της ονομαστικής του αξίας, π.χ. για εργόσημα ονομαστικής αξίας 4.000 ευρώ η παρακρατούμενη ετήσια ασφαλιστική εισφορά ανέρχεται σε 400 ευρώ. Μετά τη θέσπιση του εργοσήμου δεν αναζητείται από τους εργάτες γης τρέχουσα εισφορά. Στην περίπτωση που προκύπτουν, κατά τα ανωτέρω, 150 ημέρες ασφάλισης και άνω, ο εργάτης γης ασφαλίζεται για ολόκληρο το έτος. Αν τα παρακρατηθέντα ποσά εισφορών μέσω εργοσήμου δεν επαρκούν για την εξόφληση των εισφορών ολόκληρου του έτους, σύμφωνα με την ασφαλιστική κατηγορία που αυτός έχει καταταγεί, ο ΟΓΑ αναζητεί και τις υπόλοιπες εισφορές αποστέλλοντας ατομικές ειδοποιήσεις για την καταβολή τους. Οι εισφορές αυτές καταβάλλονται υποχρεωτικά από τον εργάτη γης.
Στην περίπτωση που, κατά τον ανωτέρω υπολογισμό, προκύπτουν λιγότερες από 150 ημέρες εργασίας ετησίως, ο εργάτης γης δεν ασφαλίζεται για ολόκληρο το έτος. Ισχυρός χρόνος ασφάλισης είναι μόνο οι εξοφλημένοι μήνες μέσω παρακράτησης εισφορών από το εργόσημο.
Ο ΟΓΑ δεν αναζητά εισφορές για τους υπόλοιπους μη εξοφλημένους μήνες του έτους που προκύπτουν από τον ανωτέρω υπολογισμό.
Οι συγκεκριμένες αυτές οφειλόμενες εισφορές μπορούν να εξοφληθούν μόνο κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου, αρκεί η υποβολή της να γίνει πριν την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου.
γ) Εγγραφή των εργατών γης στα μητρώα ασφαλισμένων του ΟΓΑ
Η εγγραφή στα Μητρώα Ασφαλισμένων του ΟΓΑ των εργατών γης γίνεται πλέον αποκλειστικά με βάση τις ημέρες εργασίας τους με εργόσημο.
Ως μήνας έναρξης της ασφάλισης, τίθεται ο μήνας της πρώτης εξαργύρωσης του εργοσήμου.
Εάν από σχετικό ασφαλιστικό έλεγχο αποδειχθεί ότι, εγγεγραμμένος στα Μητρώα Ασφαλισμένων του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης, δεν έχει απασχοληθεί ως εργάτης γης, οι με βάση τα εργόσημά του, ημέρες εργασίας, δεν λαμβάνονται υπόψη για την ασφάλισή του και οι παρακρατηθείσες εισφορές δεν επιστρέφονται.
Σημειώνεται ότι, η εξαργύρωση εργοσήμων θα πρέπει να γίνεται το αργότερο ανά 3μηνο και απαραίτητα μέσα στο έτος που πραγματοποιήθηκαν οι αντίστοιχες ημέρες εργασίας.
Δείτε εδω ολόκληρο τον οδηγό του ΟΓΑ
