Τα Στενά του Ορμούζ έχουν αναδειχθεί στο σημαντικότερο γεωπολιτικό σημείο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, με αναλυτές και αξιωματούχους να εκτιμούν ότι ο έλεγχος του στρατηγικού αυτού περάσματος μπορεί να καθορίσει την έκβαση του πολέμου.
Η δυνατότητα του Ιράν να επηρεάζει ή να ελέγχει το κρίσιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα, από το οποίο πριν από τον πόλεμο περνούσε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, έχει μετατραπεί στο ισχυρότερο μέσο πίεσης της Τεχεράνης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, τις χώρες του Κόλπου και συνολικά την παγκόσμια οικονομία.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί, για την ιρανική ηγεσία τα Στενά του Ορμούζ έχουν πλέον μεγαλύτερη στρατηγική σημασία ακόμη και από το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, καθώς αποτελούν ταυτόχρονα εργαλείο αποτροπής αλλά και πιθανή πηγή σημαντικών εσόδων. Στο πλαίσιο αυτό, η Τεχεράνη προωθεί νέα νομοθεσία που θα προβλέπει την επιβολή τελών διέλευσης στα πλοία που περνούν από την περιοχή, ενώ παράλληλα θα έχει τη δυνατότητα να απαγορεύει την είσοδο στον Περσικό Κόλπο σε χώρες που θεωρεί μη φιλικές.
Ιρανοί αξιωματούχοι συγκρίνουν το σύστημα διοδίων που προτείνουν με εκείνο της Διώρυγας του Σουέζ, η οποία αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως στην Αίγυπτο. Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι τα δύο περάσματα διαφέρουν θεμελιωδώς ως προς το διεθνές δίκαιο, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν φυσικό θαλάσσιο πέρασμα και δεν ανήκουν αποκλειστικά σε μία χώρα, ενώ το Ιράν ελέγχει μόνο τη μία ακτή, με την άλλη να ανήκει στο Ομάν.
Από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, οι δηλώσεις εμφανίζονται αντικρουόμενες. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ δεν εξαρτώνται ενεργειακά από τον Περσικό Κόλπο και ότι οι χώρες που εισάγουν πετρέλαιο από την περιοχή θα πρέπει να αναλάβουν δράση για να ανοίξουν τα Στενά. Παράλληλα, όμως, έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν μέχρι τα Στενά να είναι «ανοιχτά, ελεύθερα και καθαρά», ενώ ήδη έχουν αποσταλεί σημαντικές ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή.
Μια ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση για το άνοιγμα των Στενών θα μπορούσε να έχει σημαντικό κόστος, καθώς το Ιράν διαθέτει drones, πυραύλους και ταχύπλοα σκάφη που μπορούν να επιτεθούν σε πολεμικά και εμπορικά πλοία. Αναλυτές προειδοποιούν ότι αν ο πόλεμος λήξει με το Ιράν να εξακολουθεί να ελέγχει την κρίσιμη πλωτή οδό, αυτό θα αποτελέσει σοβαρό γεωπολιτικό πλήγμα για τους συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής.
Παράλληλα, ειδικοί επισημαίνουν ότι αν το Ιράν επιχειρήσει να επιβάλει μόνιμο έλεγχο στα Στενά μετά το τέλος του πολέμου, αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί πειρατεία βάσει διεθνούς δικαίου και να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη διεθνή απομόνωση της χώρας. Επιπλέον, υπάρχει και πρακτικό ζήτημα, καθώς το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση από πολλές χώρες, γεγονός που θα καθιστούσε οποιαδήποτε πληρωμή διοδίων αντικείμενο κυρώσεων και θα αποθάρρυνε τις μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες από τη χρήση του περάσματος.
