Παρά το ισχυρό ενεργειακό σοκ που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, η οικονομία της ευρωζώνης δείχνει μέχρι στιγμής ανθεκτική, χωρίς ενδείξεις «ανήκεστης βλάβης», σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις και τα διαθέσιμα στοιχεία.
Η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 45% σε μηνιαία βάση, έχει εντείνει τις ανησυχίες για νέα πληθωριστικά κύματα. Ωστόσο, η επίδραση στον πληθωρισμό της ευρωζώνης παραμένει μέχρι στιγμής συγκρατημένη. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι η άμεση επίπτωση για τον Μάρτιο περιορίζεται σε αύξηση της τάξης των 0,2 έως 0,3 ποσοστιαίων μονάδων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μετάδοση του ενεργειακού κόστους στην οικονομία είναι σταδιακή και όχι απότομη.
Κομβικό ρόλο σε αυτή τη συγκράτηση διαδραματίζει η ήδη βελτιωμένη θέση της ευρωζώνης μετά τις προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις. Η εξάρτηση από συγκεκριμένες πηγές ενέργειας έχει μειωθεί, οι αλυσίδες εφοδιασμού εμφανίζονται πιο ανθεκτικές, ενώ οι κυβερνήσεις διαθέτουν πλέον μεγαλύτερη εμπειρία στη διαχείριση ενεργειακών σοκ μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας παραμένουν ισχυρά. Η ανεργία κινείται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, τα πραγματικά εισοδήματα έχουν αρχίσει να ανακάμπτουν και η ιδιωτική κατανάλωση εξακολουθεί να στηρίζει την ανάπτυξη. Οι επενδύσεις, ιδίως σε τομείς όπως η ψηφιακή τεχνολογία και οι υποδομές, συνεχίζουν να αυξάνονται, ενισχυμένες και από τις δημόσιες δαπάνες.
Στο μέτωπο της νομισματικής πολιτικής, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατηρεί σε αυτή τη φάση, στάση αναμονής, εκτιμώντας ότι ο πληθωρισμός παραμένει κοντά στον στόχο του 2% και ότι οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες παραμένουν σταθερές. Το γεγονός αυτό περιορίζει τον κίνδυνο δευτερογενών επιδράσεων, όπως μια ανεξέλεγκτη άνοδος μισθών και τιμών.
Την ίδια στιγμή, η μέχρι τώρα επίδραση της κρίσης εντοπίζεται κυρίως σε προσδοκίες και αγορές, χωρίς να έχει μεταφραστεί σε απότομη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Η ανάπτυξη παραμένει θετική, έστω και συγκρατημένη, ενώ η χρηματοδότηση, αν και ακριβότερη, συνεχίζει να ρέει προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Άρα, το ερώτημα δεν είναι τόσο «πότε θα ξεκινήσει» όσο «ποιο σημείο θα σημαίνει ότι ξεκίνησε». Το πιο πιθανό σημείο καμπής θα είναι όταν συνυπάρξουν τρία πράγματα για αρκετές εβδομάδες ή λίγους μήνες: πρώτον, να μείνουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο σε πολύ υψηλά επίπεδα και να μην πρόκειται για παροδικό σοκ· δεύτερον, να αρχίσει η άνοδος της ενέργειας να περνάει από τον headline πληθωρισμό στον δομικό πληθωρισμό, στους μισθούς και στο κόστος χρηματοδότησης· και τρίτον, να εμφανιστεί καθαρή κάμψη στη ζήτηση, στις επενδύσεις και στις εξαγωγές. Η ίδια η ΕΚΤ λέει ότι ο πόλεμος αυξάνει τους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και τους καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη, αλλά το μέγεθος της ζημιάς εξαρτάται από τη διάρκεια και την ένταση της ενεργειακής διαταραχής.
