Την εξομοίωση της παύσης δραστηριότητας υπεράκτιας εταιρείας στην Ελλάδα με τη διάλυσή της και τη συνακόλουθη θεμελίωση προσωπικής ευθύνης του διαχειριστή για τις οφειλόμενες φορολογικές επιβαρύνσεις έκρινε με πρόσφατη απόφασή του το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο εξέτασε υπόθεση που αφορούσε αλλοδαπή (υπεράκτια) εταιρεία, η οποία δραστηριοποιήθηκε στην Ελλάδα αποκλειστικά μέσω της εκμετάλλευσης ακινήτου, και κλήθηκε να αποφανθεί εάν συντρέχει αλληλέγγυα ευθύνη φυσικού προσώπου για τις φορολογικές της οφειλές.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, για την εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας, η έννοια της «διάλυσης» αλλοδαπού νομικού προσώπου δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκην με την τυπική λύση του κατά το δίκαιο της έδρας του, αλλά μπορεί να συντρέχει και στην περίπτωση πλήρους διακοπής της δραστηριότητάς του στην Ελλάδα, όταν παύει να υφίσταται οποιαδήποτε πραγματική παρουσία ή λειτουργία στη χώρα. Το Δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι, μετά την πώληση του μοναδικού ακινήτου της, η εταιρεία δεν ανέπτυσσε καμία επιχειρηματική δραστηριότητα, ούτε διατηρούσε έδρα ή νόμιμη εκπροσώπηση στην ελληνική επικράτεια.
Το ΣτΕ επισήμανε ότι η αντίθετη ερμηνευτική εκδοχή θα οδηγούσε σε ανεπίτρεπτα αποτελέσματα, καθώς θα παρείχε τη δυνατότητα, με τη μόνη τυπική διατήρηση ενός εταιρικού μορφώματος χωρίς ουσιαστική υπόσταση, να καθίσταται στην πράξη αδύνατη η είσπραξη των φόρων που αναλογούν σε δραστηριότητα η οποία έχει ήδη παύσει. Με τον τρόπο αυτό, τόνισε το Δικαστήριο, θα υπονομευόταν η αποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης και η αρχή της ίσης μεταχείρισης των φορολογουμένων.
Παραδείγματα
Υπεράκτια εταιρεία με έδρα σε τρίτη χώρα κατείχε ένα και μοναδικό ακίνητο στην Ελλάδα, από την εκμετάλλευση του οποίου προέκυπταν φορολογικές υποχρεώσεις. Μετά την πώληση του ακινήτου, η εταιρεία διέκοψε κάθε δραστηριότητα στη χώρα, χωρίς να διατηρεί γραφεία ή νόμιμο εκπρόσωπο. Η φορολογική διοίκηση καταλόγισε τις οφειλές στον διαχειριστή της, κρίνοντας ότι η παύση δραστηριότητας εξομοιώνεται με διάλυση.
Αλλοδαπή εταιρεία ειδικού σκοπού είχε συσταθεί αποκλειστικά για την κατοχή επαγγελματικού ακινήτου στην Αθήνα. Μετά τη μεταβίβαση του ακινήτου, η εταιρεία παρέμεινε τυπικά ενεργή στο αλλοδαπό μητρώο, χωρίς όμως πραγματική παρουσία στην Ελλάδα. Το ΣτΕ έκρινε ότι η τυπική αυτή ύπαρξη δεν αναιρεί την προσωπική ευθύνη του διαχειριστή για τους ανεξόφλητους φόρους.
Yπεράκτια εταιρεία που εκμίσθωνε τουριστικό ακίνητο σε νησιωτική περιοχή. Μετά τη λήξη της μίσθωσης και την πώληση του ακινήτου, η εταιρεία αποχώρησε πλήρως από την ελληνική αγορά. Παρά το γεγονός ότι δεν είχε λυθεί τυπικά στο εξωτερικό, θεωρήθηκε ότι είχε επέλθει διάλυση για σκοπούς φορολογικής ευθύνης.
Aλλοδαπή εταιρεία διατηρούσε πολυτελή κατοικία στην Ελλάδα, την οποία χρησιμοποιούσε αποκλειστικά για επενδυτικούς σκοπούς. Μετά την εκποίηση του ακινήτου και την παύση κάθε συναφούς δραστηριότητας, οι φορολογικές αρχές στράφηκαν κατά του φυσικού προσώπου που ασκούσε τη διαχείριση, με το Δικαστήριο να δικαιώνει τον καταλογισμό λόγω ανυπαρξίας πλέον ουσιαστικής παρουσίας της εταιρείας στη χώρα.
