Με διαφορετικές ταχύτητες κινούνται τα στεγαστικά προγράμματα που «τρέχουν» ή σχεδιάζονται, αποτυπώνοντας τις αδυναμίες αλλά και τις δυνατότητες της κρατικής παρέμβασης στην αγορά κατοικίας. Κάποια καταγράφουν ισχυρή ζήτηση και ενεργοποιούν επενδύσεις, ενώ άλλα παραμένουν στάσιμα, παρά τις αρχικές προσδοκίες.
Οι αποκλίσεις αυτές αναδεικνύουν ότι ο σχεδιασμός, οι όροι συμμετοχής και κυρίως η πραγματική διαθεσιμότητα ακινήτων καθορίζουν την αποτελεσματικότητα κάθε μέτρου, σε μια περίοδο που η στεγαστική κρίση πιέζει νοικοκυριά και αγορά.
Με θετικό πρόσημο εξελίσσεται το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω», καθώς μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 3.858 αιτήσεις, που αντιστοιχούν σε επιδοτήσεις επισκευών ύψους περίπου 31 εκατ. ευρώ. Η πορεία αυτή έχει ήδη δημιουργήσει προσδοκίες στην αγορά για το νέο, διευρυμένο «Ανακαινίζω», το οποίο εντάσσεται στο συνολικό πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης που ανακοινώθηκε κατά την ψήφιση του Προϋπολογισμού και στοχεύει κυρίως στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, αυτή τη στιγμή λείπουν περίπου 180.000 ακίνητα για να καλυφθεί η υφιστάμενη ζήτηση.
Κεντρικός άξονας του νέου πακέτου είναι ένα γενναίο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών, το οποίο θα καλύπτει έως και το 90% της σχετικής δαπάνης. Προβλέπεται η διάθεση 400 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση παλαιών και κλειστών ακινήτων, με ανώτατη επιδότηση τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Η βασική καινοτομία έγκειται στο γεγονός ότι το βάρος μετατοπίζεται κυρίως στις επισκευές και λιγότερο στην ενεργειακή αναβάθμιση. Το εισοδηματικό όριο για ζευγάρι θα διαμορφωθεί στις 35.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Παράλληλα, προβλέπεται ειδική μέριμνα για περίπου 50.000 εκπαιδευτικούς, νοσηλευτές και γιατρούς που υπηρετούν εκτός των αστικών κέντρων της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, στους οποίους θα επιστρέφονται δύο ενοίκια ετησίως, ανεξαρτήτως εισοδήματος. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και τοπικά σχέδια αναβάθμισης δημοτικών και κρατικών κτιρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, προκειμένου να μετατραπούν σε κατοικίες για δημοσίους υπαλλήλους.
Την ίδια ώρα, άδοξο τέλος φαίνεται να παίρνει το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το σπίτι μου», καθώς το ενδιαφέρον παραμένει υποτονικό. Με νέα ΚΥΑ, το κονδύλι από τα δάνεια του Ταμείο Ανάκαμψης περιορίζεται πλέον στα 60 εκατ. ευρώ, από τα 300 εκατ. ευρώ που προέβλεπε αρχικά ο σχεδιασμός. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί μόλις 3.698 αιτήσεις, που αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 18% του αρχικού προϋπολογισμού, εξέλιξη που είχε καταστήσει αναμενόμενη τη συγκεκριμένη απόφαση, δεδομένου ότι «τρέχουν» παράλληλα τα προγράμματα «Εξοικονομώ» με παρόμοιες προβλέψεις.
Με την ίδια απόφαση, ως καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο πρόγραμμα ορίζεται η 31η Μαΐου 2026 και ως καταληκτική ημερομηνία σύναψης σύμβασης δανεισμού η 31η Αυγούστου 2026.
Τέλος, όσον αφορά το «Σπίτι μου 2», παρά τις βελτιώσεις στα εισοδηματικά κριτήρια, το βασικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη ακινήτων που πληρούν τις προδιαγραφές του προγράμματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι με το κλείσιμο του 2025 είχαν εγκριθεί 11.389 αιτήσεις, που αντιστοιχούν στο 70,53% των διαθέσιμων πόρων, γεγονός που σημαίνει ότι περίπου 600 εκατ. ευρώ παραμένουν αδιάθετα, παρά τους ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης για τους δικαιούχους.
