Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποκτά ενισχυμένο ρόλο και αναβαθμισμένες αρμοδιότητες στο νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση με τίτλο «Σύσταση και λειτουργία Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Ανταγωνισμού και λοιπές διατάξεις». Το νομοσχέδιο επιδιώκει τη διαμόρφωση αποτελεσματικότερου και διαφανούς θεσμικού πλαισίου εποπτείας αγοράς, ενισχύοντας ανεξαρτησία, αρμοδιότητες και εργαλεία της Αρχής, με στόχο την καταπολέμηση αθέμιτων πρακτικών, διασφάλιση υγιούς ανταγωνισμού και προστασία καταναλωτών.
Προβλέπεται απλοποίηση γνωστοποίησης συγκεντρώσεων επιχειρήσεων, νέος τρόπος υπολογισμού τέλους υπέρ Επιτροπής, καθώς και αυστηρότερες κυρώσεις για άρνηση ή καθυστέρηση παροχής στοιχείων. Παράλληλα, εισάγεται χρήση τεχνολογικών και ψηφιακών εργαλείων για ανάλυση αγορών και διεξαγωγή ερευνών.
Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να γνωστοποιούν συγκέντρωση πριν από ολοκλήρωση πράξης, αλλά μετά από σύναψη συμφωνίας ή δημοσίευση προσφοράς, με κατάργηση παλαιάς 30ήμερης προθεσμίας.
Οικονομικά κατώφλια για γνωστοποίηση ανέρχονται σε 150 εκατ. ευρώ για παγκόσμια αγορά και 15 εκατ. ευρώ στην Ελλάδα για δύο τουλάχιστον συμμετέχουσες εταιρείες. Σε περίπτωση υπαίτιας παράβασης υποχρέωσης γνωστοποίησης επιβάλλεται πρόστιμο τουλάχιστον 30.000 ευρώ, έως 10% συνολικού κύκλου εργασιών.
Οι υπόχρεοι σε γνωστοποίηση οφείλουν δημοσίευση συγκέντρωσης σε οικονομική εφημερίδα και στον ιστότοπο Επιτροπής, με δυνατότητα σχολίων από τρίτους. Υπουργοί Εθνικής Οικονομίας και Ανάπτυξης αποκτούν εξουσιοδότηση αναπροσαρμογής κατωτάτων ορίων ανά κλάδο, μετά από τριετή χαρτογράφηση αγορών.
Η διαδικασία προληπτικού ελέγχου επανακαθορίζεται: αν γνωστοποίηση είναι ελλιπής, ανακριβής ή παραπλανητική, προθεσμίες Επιτροπής δεν εκκινούν. Επιχειρήσεις διαθέτουν επταήμερη προθεσμία για διόρθωση στοιχείων, ενώ κάθε νέα παράλειψη «παγώνει» εκ νέου διαδικασία. Καθιερώνεται τέλος υπέρ Επιτροπής Ανταγωνισμού 1% επί κάθε νέας ίδρυσης ή αύξησης μετοχικού κεφαλαίου ανωνύμων εταιρειών, χωρίς απαλλαγές από αναπτυξιακούς ή φορολογικούς νόμους. Έσοδα συγκεντρώνονται σε ειδικό λογαριασμό, εξασφαλίζοντας δημοσιονομική ανεξαρτησία Αρχής. Ο κρατικός προϋπολογισμός θα συμπληρώνει απαιτούμενα ποσά ώστε Επιτροπή να διαθέτει ετήσιο προϋπολογισμό τουλάχιστον 0,004% ΑΕΠ, με δυνατότητα πρόσθετης ενίσχυσης 0,001% ΑΕΠ εφόσον επιτυγχάνονται στόχοι απόδοσης.
Η Επιτροπή ανοίγει προγράμματα πρακτικής για νέους επιστήμονες, με συμμετοχή έως πέντε ασκούμενων δικηγόρων και φοιτητών σε άσκηση διάρκειας έως εννέα μηνών, ενισχύοντας δημιουργία «δεξαμενής ειδικών» στον τομέα ανταγωνισμού.
Παράλληλα, προβλέπονται βαρύτερα πρόστιμα για παραπλανητικές πληροφορίες και παρεμπόδιση ελέγχων, έως 1% παγκόσμιου κύκλου εργασιών και ημερήσιες χρηματικές ποινές έως 3%. Επιπλέον, προβλέπονται χρηματικές κυρώσεις 15.000 έως 2 εκατ. ευρώ σε επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων και 5.000 έως 2 εκατ. ευρώ σε υπαλλήλους που παρεμποδίζουν έρευνες.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποκτά δυνατότητα αξιοποίησης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και data mining, καθώς και ηλεκτρονικών διασυνδέσεων με κρατικά και ιδιωτικά συστήματα, όπως ΕΣΗΔΗΣ. Μέσω αυτών, αντλείται αυτόματα πληροφόρηση και εντοπίζονται ύποπτα μοτίβα συνεργασιών, καρτέλ ή εναρμονισμένων πρακτικών, ενισχύοντας ελεγκτική ικανότητα και αποτελεσματικότητα λειτουργίας Αρχής.
