Έντονο ενδιαφέρον και πολλά σχόλια έχει προκαλέσει το άρθρο 4 του νομοσχεδίου του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση. Το συγκεκριμένο άρθρο καθορίζει ποιοι μπορούν να είναι δικαιούχοι κοινωνικής κατοικίας και προβλέπει τη δυνατότητα εξαγοράς της κατοικίας μετά από δέκα χρόνια μίσθωσης, μέσα από ένα σύστημα τύπου «rent to own».
Συγκεκριμένα, θεσμοθετείται το πλαίσιο για τη μίσθωση κοινωνικών κατοικιών από ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, με δυνατότητα εξαγοράς τους μετά από δέκα χρόνια. Οι δικαιούχοι θα επιλέγονται από τον ΟΠΕΚΑ βάσει κοινωνικών και οικονομικών κριτηρίων, ενώ το ενοίκιο που θα καταβάλλουν θα είναι αισθητά χαμηλότερο από τις τιμές της αγοράς. Όσοι ενταχθούν στο πρόγραμμα δεν θα έχουν δικαίωμα σε άλλα στεγαστικά επιδόματα.
Η σχετική πρόβλεψη προκάλεσε αντιδράσεις και σχόλια στη διαβούλευση.
Μια μητέρα μονογονεϊκής οικογένειας, που εργάζεται ως μοδίστρα, τονίζει πως με τα σημερινά δεδομένα είναι αδύνατο να αποκτήσει δική της στέγη χωρίς στήριξη από το κράτος. Όπως λέει, μεγαλώνει δύο ανήλικα παιδιά με περιορισμένο εισόδημα και ζητά να υπάρξει ειδική μέριμνα ώστε να μπορέσει και η δική της κατηγορία να συμμετάσχει στο πρόγραμμα απόκτησης κοινωνικής κατοικίας μέσω ενοικίασης με δικαίωμα αγοράς.
Ανάλογο προβληματισμό εκφράζει και ένας πολίτης που ζητά να ενταχθούν στο άρθρο συγκεκριμένες προβλέψεις για τα νέα ζευγάρια. Υποστηρίζει πως αν πραγματικά υπάρχει πρόθεση στήριξης των νέων, τότε το νομοσχέδιο θα πρέπει να προβλέπει ευνοϊκότερους όρους για αυτούς, τόσο ως προς τα εισοδηματικά κριτήρια όσο και ως προς τη διαδικασία εξαγοράς της κατοικίας. Προτείνει, μάλιστα, το ενοίκιο που θα πληρώνεται να αφαιρείται από την τελική τιμή αγοράς ή τουλάχιστον να δίνεται η δυνατότητα αγοράς με πολύ χαμηλές δόσεις, ώστε να μπορούν να αποκτήσουν στέγη ακόμα και νέα ζευγάρια με μικρά παιδιά.
Ιδιαίτερα τεκμηριωμένη παρέμβαση έκανε ένας άλλος πολίτης, αναφέροντας παραδείγματα από το εξωτερικό. Φέρνει ως παράδειγμα τη Σιγκαπούρη, όπου πάνω από το 80% των πολιτών στεγάζονται μέσα από ένα κρατικό πρόγραμμα που βασίζεται στην προαγορά κατοικιών πριν αυτές κατασκευαστούν. Αναφέρεται επίσης σε φορολογικά μέτρα που εφαρμόζονται σε πόλεις της Γερμανίας για τα κενά ακίνητα, με σκοπό τη χρηματοδότηση στεγαστικών προγραμμάτων. Προτείνει να μειωθεί από δέκα σε πέντε χρόνια το χρονικό διάστημα που απαιτείται για να μπορεί κάποιος ενοικιαστής κοινωνικής κατοικίας να την εξαγοράσει, κρίνοντας ότι αυτό θα βοηθήσει ουσιαστικά στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Στο ίδιο πνεύμα, επισημαίνεται πως η πρόβλεψη του άρθρου για αποκλεισμό από άλλα προγράμματα στέγασης και επιδόματα είναι περιοριστική και ίσως αδικαιολόγητη. Αντί για πλήρη αποκλεισμό, προτείνεται να προβλέπεται η δυνατότητα συμπληρωματικής ενίσχυσης ή συνδυασμού προγραμμάτων, ιδιαίτερα για πολίτες με χαμηλά εισοδήματα. Ζητείται επίσης να διασφαλιστεί νομική προστασία για τους μισθωτές σε περίπτωση που χάσουν τη δουλειά τους ή αντιμετωπίσουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, ώστε να μην κινδυνεύουν με έξωση από την κατοικία τους.
Η διαβούλευση θα διαρκέσει έως τις 20 Αυγούστου 2025, δίνοντας χρόνο και χώρο σε όσους θέλουν να εκφράσουν τη γνώμη τους και να επηρεάσουν τις τελικές διατάξεις του νομοσχεδίου.
