Σήμερα παρουσιάζεται από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη στο Υπουργικό Συμβούλιο το νέο νομοσχέδιο για την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα, το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Σημείο Πρόσβασης (European Single Access Point – ESAP), τη διαχείριση χρηματοπιστωτικών κινδύνων, καθώς και την ενσωμάτωση σημαντικών ευρωπαϊκών οδηγιών και κανονισμών που αλλάζουν το πλαίσιο λειτουργίας τραπεζών, εποπτικών αρχών και χρηματοπιστωτικών οργανισμών.
Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο με έντονο ευρωπαϊκό αποτύπωμα, καθώς ενσωματώνει τις Οδηγίες 2024/1619, 2024/2994, 2024/927 και 2023/2864, ενώ παράλληλα εφαρμόζει τους Κανονισμούς 2023/2859 και 2023/2869. Ο βασικός στόχος είναι η προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στα νέα ευρωπαϊκά πρότυπα εποπτείας, διαφάνειας και διαχείρισης κινδύνων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1619, η οποία τροποποιεί το υφιστάμενο τραπεζικό πλαίσιο εποπτείας και φέρνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας και ελέγχου των τραπεζών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η οδηγία αφορά τις εποπτικές εξουσίες, τις διοικητικές κυρώσεις, τη λειτουργία υποκαταστημάτων τραπεζών τρίτων χωρών και τη διαχείριση περιβαλλοντικών, κοινωνικών και κινδύνων διακυβέρνησης (ESG).
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σύμφωνα με το κείμενο της οδηγίας, βασικός στόχος είναι η περαιτέρω εναρμόνιση της τραπεζικής εποπτείας σε επίπεδο Ε.Ε., ώστε να δημιουργηθεί ένα πιο ενιαίο και σταθερό χρηματοπιστωτικό περιβάλλον. Παράλληλα επιδιώκεται να μειωθεί το κόστος συμμόρφωσης και οι υποχρεώσεις αναφορών κυρίως για τα μικρότερα τραπεζικά ιδρύματα, χωρίς όμως να μειώνεται ο βαθμός εποπτείας.
Ένα από τα βασικά σημεία του νέου πλαισίου είναι η ενίσχυση της ανεξαρτησίας των εποπτικών αρχών. Η οδηγία προβλέπει αυστηρότερους κανόνες για την αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων, νέες υποχρεώσεις διαφάνειας και περιορισμούς ώστε τα στελέχη των εποπτικών φορέων να λειτουργούν χωρίς πολιτικές ή οικονομικές παρεμβάσεις. Προβλέπονται ακόμη δηλώσεις συμφερόντων και ειδικοί κανόνες για τη μετάβαση στελεχών από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται επίσης στα υποκαταστήματα τραπεζών τρίτων χωρών που δραστηριοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η οδηγία επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα δεν υπήρχε κοινό ευρωπαϊκό σύστημα εποπτείας, με αποτέλεσμα διαφορετικούς κανόνες από χώρα σε χώρα. Για τον λόγο αυτό θεσπίζεται πλέον ενιαίο πλαίσιο για αδειοδότηση, εποπτεία, αναφορές και διακυβέρνηση των υποκαταστημάτων αυτών.
Παράλληλα, προβλέπονται νέα εργαλεία ελέγχου για μεγάλες τραπεζικές πράξεις, όπως συγχωνεύσεις, εξαγορές και μεταβιβάσεις στοιχείων ενεργητικού, ώστε οι εποπτικές αρχές να μπορούν να παρεμβαίνουν έγκαιρα όταν εντοπίζονται κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή ζητήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Τέλος, σημαντικό τμήμα του νομοσχεδίου αποτελεί και το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Σημείο Πρόσβασης (ESAP), μια νέα ψηφιακή ευρωπαϊκή πλατφόρμα μέσω της οποίας επενδυτές, επιχειρήσεις, τράπεζες και εποπτικές αρχές θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε οικονομικές και χρηματοοικονομικές πληροφορίες εταιρειών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην πράξη, πρόκειται για μια κεντρική ψηφιακή ευρωπαϊκή πλατφόρμα, μέσω της οποίας επενδυτές, τράπεζες, εποπτικές αρχές, επιχειρήσεις αλλά και πολίτες θα μπορούν να αναζητούν και να αντλούν πληροφορίες που σήμερα βρίσκονται διασκορπισμένες σε εθνικές βάσεις δεδομένων, χρηματιστήρια, εποπτικούς φορείς και μητρώα.
Μέχρι σήμερα, ένας επενδυτής που ήθελε να εξετάσει στοιχεία μιας εταιρείας στην Ελλάδα, μιας τράπεζας στη Γερμανία ή ενός επενδυτικού προϊόντος στη Γαλλία έπρεπε να αναζητά δεδομένα σε διαφορετικές πλατφόρμες, διαφορετικές γλώσσες και διαφορετικά συστήματα δημοσιοποίησης. Με το ESAP δημιουργείται ουσιαστικά ένα ενιαίο ευρωπαϊκό σημείο αναζήτησης δεδομένων.
