Η ραγδαία ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες προκαλεί ανησυχίες στους ρυθμιστικούς φορείς για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, σύμφωνα με νέα έκθεση του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (FSB).
Η έκθεση, με τίτλο “The Financial Stability Implications of Artificial Intelligence”, επισημαίνει ότι η χρήση τεχνολογιών όπως τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), το deep learning και η ανάλυση μη δομημένων δεδομένων αυξάνεται συνεχώς στον χρηματοοικονομικό τομέα. Οι λόγοι είναι τόσο τεχνολογικοί (π.χ. βελτιώσεις στο hardware και την υπολογιστική ισχύ) όσο και εμπορικοί (όπως η ανάγκη μείωσης κόστους και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας).
Οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες αξιοποιούν την AI κυρίως για την αυτοματοποίηση εσωτερικών διαδικασιών, την ανάλυση κινδύνου, την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας και τη συμμόρφωση με τις κανονιστικές απαιτήσεις. Παραδείγματα περιλαμβάνουν τη χρήση chatbots με LLM για την εξυπηρέτηση πελατών, την αυτοματοποιημένη εκτίμηση αποζημιώσεων σε ασφαλιστικά συμβάντα, αλλά και την ανίχνευση περιπτώσεων φοροδιαφυγής ή ξεπλύματος χρήματος.
Παράλληλα, οι ρυθμιστικές αρχές χρησιμοποιούν την AI για την ενίσχυση των εποπτικών τους εργαλείων, με τεχνολογίες που επιτρέπουν την ανάλυση κειμένων, την αποτίμηση κινδύνων από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τη μοντελοποίηση ακραίων σεναρίων.
Ωστόσο, η έκθεση προειδοποιεί ότι η ανεξέλεγκτη ή κακώς σχεδιασμένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να εντείνει τους υπάρχοντες κινδύνους και να δημιουργήσει νέους, απειλώντας τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
• Η εξάρτηση από λίγους προμηθευτές υποδομής και τεχνολογίας, γεγονός που δημιουργεί κινδύνους συγκέντρωσης για την αγορά.
• Η χρήση παρόμοιων μοντέλων και δεδομένων από πολλές εταιρείες, κάτι που μπορεί να ενισχύσει τις συσχετίσεις μεταξύ αγορών και να επιταχύνει τη μετάδοση κρίσεων.
• Οι αυξανόμενες δυνατότητες για κυβερνοεπιθέσεις, όπως η "μόλυνση" μοντέλων ή η διάδοση ψευδών πληροφοριών μέσω deepfakes.
• Η έλλειψη διαφάνειας στα δεδομένα και στους αλγορίθμους, γεγονός που δυσκολεύει την εποπτεία και τη σωστή αξιολόγηση κινδύνων.
Η FSB επισημαίνει ότι οι εποπτικές αρχές δεν διαθέτουν ακόμη τα απαραίτητα εργαλεία για να παρακολουθούν πλήρως την ανάπτυξη της AI, κυρίως λόγω της ταχύτητας της τεχνολογικής εξέλιξης και της έλλειψης δεδομένων.
Για τον λόγο αυτό, συστήνει συγκεκριμένες δράσεις: να καλυφθούν τα κενά στην πληροφόρηση μέσω τακτικών ερευνών και δημόσιας αναφοράς, να επανεξεταστούν τα υφιστάμενα εποπτικά πλαίσια και να ενισχυθούν οι διεθνείς συνεργασίες.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη μεταμορφώνει τις χρηματοοικονομικές αγορές, το FSB καλεί τις αρχές και τους φορείς της αγοράς να κινηθούν προληπτικά, ώστε να αξιοποιήσουν τα οφέλη της τεχνολογίας χωρίς να διακινδυνεύσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
