Η έκδοση των διεθνών συντάξεων επιχειρείται να επιταχυνθεί με την ενεργοποίηση του λογισμικού που αφορά στο «αναλογιστικό ισοδύναμο», το εργαλείο δηλαδή που απαιτείται, προκειμένου να γίνει μεταφορά συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που έχουν οι υπάλληλοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ευρωπαϊκών Οργανισμών και των συντονισμένων Διεθνών Οργανισμών, οι οποίοι πριν από την ανάληψη υπηρεσίας στους ως άνω οργανισμούς είχαν υπαχθεί στην υποχρεωτική ασφάλιση του Εσωτερικού Συνταξιοδοτικού Συστήματος λόγω άσκησης μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας.
Όπως κατά καιρούς έχει επισημαίνει η διοίκηση του ΕΦΚΑ, πρόκειται για «δύσκολες» συνταξιοδοτικές υποθέσεις, όχι μόνο λόγω των εγγενών προβλημάτων του ελληνικού φορέα, αλλά και γιατί εμπλέκονται και οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης του εξωτερικού. Πλέον αυτές οι περιπτώσεις θα ενταχθούν στη διαδικασία με το νέο λογισμικό μεταφοράς αναλογιστικού ισοδυνάμου από το Εσωτερικό προς το Εξωτερικό συνταξιοδοτικό σύστημα, οι οποίες έχουν υποβληθεί από 13/05/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και μετά.
Οι περίπου 15.000 εκκρεμείς διεθνείς συντάξεις παραμένουν σε εκκρεμότητα μέχρι και 6 χρόνια και αφορά τους πολίτες που είτε είχαν εργαστεί στο εξωτερικό κατά το παρελθόν, είτε ανήκουν στον απόδημο ελληνισμό.
Ο χρόνος αναμονής σε πολλές περιπτώσεις ασφαλισμένων ξεπερνάει τα έξι έτη, ενώ οι συγκεκριμένες συνταξιοδοτικές υποθέσεις συγκαταλέγονται στην κατηγορία των «δύσκολων», καθώς, κατά τη διεκπεραίωσή τους, εμπλέκονται και οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης του εξωτερικού, γεγονός που πρακτικά σημαίνει ότι ο χρόνος εκκαθάρισης δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τις υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ.
Στόχος του υπουργείου Εργασίας είναι η προστασία των διακινουμένων εργαζομένων μεταξύ των συμβαλλόμενων χωρών, που έχουν συνάψει μεταξύ τους ειδικές συμβάσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ηγεσία του υπουργείου βρίσκεται σε διαπραγμάτευση για την υπογραφή διμερούς σύμβασης και με την Τουρκία.
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως έχει ήδη ενεργοποιήσει 15 διμερείς συμβάσεις κοινωνικής ασφάλισης με σκοπό την κοινωνικο – ασφαλιστική κάλυψη των διακινουμένων εργαζομένων, αλλά και την ταχύτερη έκδοση των συντάξεων.
Ήδη υπάρχουν 12 ενεργές συμβάσεις «κλασικού τύπου» με τη Βραζιλία, την Αργεντινή, τη Ν. Ζηλανδία, τις ΗΠΑ, την Ουρουγουάη, τη Βενεζουέλα, τον Καναδά, το Κεμπέκ, την Αυστραλία, τη Σερβία, την Αίγυπτου και τη Μολδαβία.
Οι συμβάσεις αυτές διέπονται από βασικές κοινωνικοασφαλιστικές αρχές:
- την αρχή της ίσης μεταχείρισης από άποψη κοινωνικοασφαλιστικής προστασίας των εργαζομένων,
- την αρχή της διατήρησης των ασφαλιστικών δικαιωμάτων των ασφαλισμένων μισθωτών και των αυτοτελώς απασχολούμενων σε περίπτωση μεταφοράς της διαμονής ή εργασίας τους κατά την παραμονή στο άλλο συμβαλλόμενο κράτος
- την αρχή του συνυπολογισμού των περιόδων ασφάλισης που διανύθηκαν στην ασφάλιση και των δύο συμβαλλομένων κρατών, τόσο για τη θεμελίωση του δικαιώματος όσο και τον υπολογισμό των παροχών,
- την αρχή του αναλογικού επιμερισμού των παροχών (δηλαδή επιβάρυνση του κάθε κράτους ανάλογα με το χρόνο ασφάλισης που έχει πραγματοποιηθεί σ’ αυτό),
- την αρχή της ελεύθερης μεταφοράς των παροχών στο κράτος της διαμονής του δικαιούχου.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, σε κάθε συμφωνία τα αντισυμβαλλόμενα μέρη λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των αντιστοίχων ασφαλιστικών συστημάτων, οι οποίες διαφέρουν από χώρα σε χώρα.
Μάλιστα προβλέπεται ρητά η χορήγηση ή μη εκ μέρους των ελληνικών ασφαλιστικών ταμείων των κατωτάτων ορίων, όπως άλλωστε καθορίζονται ρητά και άλλα θέματα, όπως ο χρόνος που λαμβάνεται υπόψη για την αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας, ή χρόνος που λαμβάνεται υπόψη για την εφαρμογή διατάξεων προαιρετικής ασφάλισης.
Οι δώδεκα διμερείς συμβάσεις συμπληρώνονται από 3 ιδιόμορφες συμφωνίες με τη Λιβύη, τη Συρία και το Οντάριο.
Το προηγούμενο διάστημα εντάχθηκε η έκδοση και των διεθνών συντάξεων στην αυτοματοποιημένη διαδικασία, όμως σε πολλές περιπτώσεις ήταν αδύνατη η διεκπεραίωσή τους λόγω έλλειψης στοιχείων επικοινωνίας με τους ασφαλισμένους.
Οι υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ προχωρούν μεμονωμένα για κάθε ασφαλισμένο σε ταυτοποίηση των απαιτούμενων στοιχείων.
Όπως κατά καιρούς έχει επισημαίνει η διοίκηση του ΕΦΚΑ, πρόκειται για «δύσκολες» συνταξιοδοτικές υποθέσεις, όχι μόνο λόγω των εγγενών προβλημάτων του ελληνικού φορέα, αλλά και γιατί εμπλέκονται και οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης του εξωτερικού.
Πλέον, θα ενταχθούν στη διαδικασία με το νέο λογισμικό όλες οι αιτήσεις μεταφοράς αναλογιστικού ισοδυνάμου από το Εσωτερικό προς το Εξωτερικό συνταξιοδοτικό σύστημα, οι οποίες έχουν υποβληθεί από 13/05/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και μετά.
Οι αιτήσεις μεταφοράς αναλογιστικού ισοδυνάμου οι οποίες έχουν υποβληθεί πριν τις 13/05/2016 εξετάζονται με βάση το ρυθμιστικό πλαίσιο που ίσχυε κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.
Όσον αφορά, τέλος, τις αιτήσεις μεταφοράς αναλογιστικού ισοδυνάμου από το Εξωτερικό προς το Εσωτερικό Συνταξιοδοτικό Σύστημα, το νέο θεσμικό πλαίσιο καταλαμβάνει όλες τις εκκρεμείς αιτήσεις.
Σε συνδυασμό, δε, με το σύστημα EESSI που αποτελεί ένα κλειστό ηλεκτρονικό σύστημα διακίνησης πληροφοριών μεταξύ των φορέων κοινωνικής ασφάλισης των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, των χωρών του ΕΟΧ, της Ελβετίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, ώστε να συνδέονται τα συστήματα των φορέων κοινωνικής ασφάλισης όλων των παραπάνω χωρών, η διοίκηση του Φορέα αναμένει σημαντική μείωση του χρόνου έκδοσης των συντάξεων αλλά και διακίνησης πληροφορίας μεταξύ του e-ΕΦΚΑ και των φορέων των κρατών-μελών, την κατάργηση της έντυπης ανταλλαγής πληροφοριών, την αύξηση ασφάλειας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων και βέβαια την παροχή αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων σχετικά με τους χρόνους διεκπεραίωσης και τον αριθμό των υποθέσεων.
Αίτηση συνταξιοδότησης
Θα πρέπει να υποβάλετε αίτηση στον συνταξιοδοτικό φορέα της χώρας στην οποία ζείτε ή εργαστήκατε για τελευταία φορά. Αν δεν έχετε εργαστεί ποτέ στη χώρα στην οποία ζείτε, η χώρα υποδοχής σας θα προωθήσει την αίτησή σας στη χώρα όπου εργαστήκατε για τελευταία φορά.
Η χώρα αυτή είναι υπεύθυνη για τη διεκπεραίωση της αίτησής σας και για τη συγκέντρωση όλων των στοιχείων για τις εισφορές που καταβάλατε σε όλες τις χώρες που εργαστήκατε.
Σε ορισμένες χώρες, ο συνταξιοδοτικός φορέας οφείλει να σας στείλει το έντυπο της αίτησης προτού συμπληρώσετε το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης το οποίο ισχύει στη συγκεκριμένη χώρα. Εάν δεν το λάβετε, επικοινωνήστε με το συνταξιοδοτικό σας φορέα για να μάθετε αν θα σας αποσταλεί αυτόματα.
Σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, πρέπει να έχετε εργαστεί ένα ελάχιστο χρονικό διάστημα για να θεμελιώσετε συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Στις περιπτώσεις αυτές, ο συνταξιοδοτικός φορέας πρέπει να λάβει υπόψη του όλες τις περιόδους που εργαστήκατε σε άλλες χώρες της ΕΕ, σαν να εργαζόσασταν στη χώρα αυτή αδιαλείπτως, προκειμένου να εκτιμήσει κατά πόσον θεμελιώνετε συνταξιοδοτικό δικαίωμα (αρχή του συνυπολογισμού των περιόδων).
