Η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει σημαντικά κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να απορρίψει οριστικά το ενδεχόμενο παράτασης της ισχύος του προγράμματος πέραν του 2026. Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, τη στιγμή που η Αθήνα καταβάλλει προσπάθειες να επιταχύνει την απορρόφηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και να ολοκληρώσει κρίσιμες μεταρρυθμίσεις, εν μέσω μεγάλων καθυστερήσεων σε έργα και στόχους.
Η ανακοίνωση της Κομισιόν, που αναμένεται στις 4 Ιουνίου, θα πλήξει όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης - κυρίως την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Πολωνία - οι οποίες είχαν ζητήσει επίσημα την παράταση του Ταμείου, συνολικού ύψους 650 δισ. ευρώ. Όπως σημειώνει το Politico, η απόφαση αυτή αναμένεται να προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια, καθώς πολλές χώρες βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία υλοποίησης έργων και μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την εκταμίευση των κονδυλίων.
Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που θεσπίστηκε το 2021 ως απάντηση στην κρίση της πανδημίας COVID-19, προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη θα πρέπει να πετύχουν συγκεκριμένους στόχους προκειμένου να λάβουν τις προβλεπόμενες ενισχύσεις. Ωστόσο, οι οικονομικές και γεωπολιτικές αναταράξεις των τελευταίων ετών, με κυριότερη την ενεργειακή κρίση και την άνοδο του πληθωρισμού μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οδήγησαν πολλά κράτη σε αναθεώρηση των σχεδίων τους και σε σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση.
Παρά τις πιέσεις που ασκούνται – κυρίως από την Ιταλία, η οποία είναι και ο μεγαλύτερος δικαιούχος του Ταμείου – η νομική υπηρεσία της ΕΕ φέρεται να έχει κλείσει το ενδεχόμενο παράτασης, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή στους κανόνες θα απαιτούσε ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών. Σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, αυτό θεωρείται πολιτικά ανέφικτο, λόγω της αντίθεσης χωρών του Βορρά όπως η Γερμανία και η Ολλανδία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσανατολίζεται πλέον στο να εντείνει τη στήριξή της προς τα κράτη-μέλη ώστε να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις πριν από την καταληκτική ημερομηνία. «Τα κράτη-μέλη πρέπει επειγόντως να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους και να αφαιρέσουν όποιες δράσεις δεν είναι πλέον εφικτές», τόνισε πρόσφατα ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις.
