Οι ψηφιακές πληρωμές για αγορές λιανικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση σημείωσαν ραγδαία άνοδο την τελευταία εξαετία, ξεπερνώντας το 1 τρισ. ευρώ το 2023. Η εξέλιξη αυτή καθιστά τις ψηφιακές συναλλαγές βασικό πυλώνα της ενωσιακής εσωτερικής αγοράς, ιδιαίτερα για τις διασυνοριακές εμπορικές δραστηριότητες. Ωστόσο, η ανάπτυξη αυτή συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις, όπως επισημαίνει νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ).
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι καταναλωτές στην ΕΕ κατέβαλαν το 2023 από 5 έως 6 δισ. ευρώ σε προμήθειες καρτών. Οι προμήθειες αυτές σχετίζονται με τη χρήση πιστωτικών και χρεωστικών καρτών, ωστόσο αντανακλούν μόλις μερικώς τις παρεμβάσεις της ΕΕ στις τιμές. Αυτές οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τον καθορισμό ανώτατων ορίων στις διατραπεζικές προμήθειες, την απαγόρευση πρόσθετων χρεώσεων για πληρωμές με κάρτα και την εξασφάλιση δωρεάν πρόσβασης σε υπηρεσίες ανοικτής τραπεζικής.
Παρόλο που τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη διευκόλυνση των καταναλωτών και στη μείωση του κόστους, η έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν σαφή κριτήρια αξιολόγησης για να διαπιστωθεί αν πράγματι επιτυγχάνουν τους στόχους τους.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης την έλλειψη δεδομένων και δεικτών που θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρακολουθεί καλύτερα την αγορά. Δεν έχουν τεθεί συγκεκριμένοι στόχοι για την ταχύτητα, το κόστος και τη διαφάνεια των ψηφιακών πληρωμών, ενώ η συλλογή περιορισμένων στοιχείων δυσχεραίνει την αξιολόγηση των πολιτικών που εφαρμόζονται. Παρά τις προσπάθειες για τη δημιουργία ενός πιο δίκαιου περιβάλλοντος, εξακολουθούν να παρατηρούνται φαινόμενα διακρίσεων, όπως αυτές που βασίζονται στην τοποθεσία του λογαριασμού πληρωμών.
Για την επίλυση αυτών των ζητημάτων, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο προτείνει σειρά μέτρων. Αυτά περιλαμβάνουν τη θέσπιση σαφών κριτηρίων και τακτικής επανεξέτασης των παρεμβάσεων στις τιμές, την ανάπτυξη στρατηγικής για τη συλλογή δεδομένων που θα επιτρέψουν την αποτελεσματική παρακολούθηση της αγοράς και τη δημιουργία δεικτών για την αξιολόγηση της απόδοσης των πολιτικών. Παράλληλα, ζητείται η ενίσχυση της εποπτείας για την αντιμετώπιση φαινομένων αθέμιτου ανταγωνισμού και την εξασφάλιση ίσων όρων για όλους τους συμμετέχοντες στην αγορά.
